(۶۲۶۱) سوال: کسی که عملی انجام داده که موجب ناخشنودی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بوده، سپس توبه کرده، اما دوباره به آن عمل بازگشته و آن را چندین بار تکرار کرده، آیا توبه برایش هست یا نه؟

جواب:

بله، برای او توبه هست؛ به‌سبب عموم این فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ: {قُلۡ یَـٰعِبَادِیَ ٱلَّذِینَ أَسۡرَفُوا۟ عَلَىٰۤ أَنفُسِهِمۡ لَا تَقۡنَطُوا۟ مِن رَّحۡمَةِ ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ یَغۡفِرُ ٱلذُّنُوبَ جَمِیعًاۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِیمُ} [سوره الزمر: ۵۳]: ([ای پیامبر،] به بندگانم که [در ارتکاب به شرک و گناه] زیاده‌روی کرده‌اند، بگو: «از رحمت الهی مأیوس نباشید؛ چرا که [اگر توبه کنید،] الله همه‌ی گناهانتان را می‌بخشد، به راستی که او تعالی بسیار آمرزنده و مهربان است) بنابراین، اگر این شخص از آن گناه توبه‌ی نصوح کند، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه‌اش را می‌پذیرد و اگر بعدها نفسش او را وسوسه کند و دوباره آن گناه را مرتکب شود، سپس توبه‌ای نصوح و مخلصانه داشته باشد، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیز باز توبه‌اش را می‌پذیرد و همین‌گونه است: هرگاه مرتکب گناهی شد، سپس با توبه‌ی نصوح و راستین توبه کرد، و دوباره فریب خورد و به آن بازگشت، سپس باز توبه کرد، او بر اساس آخرین حالش سنجیده می‌شود: اگر آخرین حالش توبه‌ی نصوح باشد، گویا اصلاً گناهی ندارد و اگر آخرین حالش اصرار بر گناه باشد، پس او مانند کسی است که بر گناه پافشاری می‌کند.