جمعه 18 شعبان 1447
۱۶ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۶۲۰۳) برادرم نماز نمی‌خواند؛ تا کجا با او مدارا کنم؟

(۶۲۰۳) سوال: برادری دارم که نماز نمی‌خواند و او را به نماز امر کرده و نصیحتش کردم و برایش توضیح دادم که ترک نماز موجب کفر می‌شود ولی نصیحت مرا نپذیرفته است در حالی‌که با ما زندگی می‌کند، با ما غذا می‌خورد، می‌نوشد و در خانه ما ساکن است، در این وضعیت، حکم چیست؟ آیا ما در حق او مداهنه می‌کنیم یا نه؟ ما را راهنمایی فرمایید، مأجور باشید.

جواب:

شما را به این توصیه می‌کنم که یک بار دیگر او را نصیحت کنید، اگر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را هدایت کرد و نماز خواند، این همان چیزی است که مطلوب است و این نعمتی از جانب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر او و بر شما خواهد بود اما اگر برعکس شد و از نماز امتناع ورزید، پس او کافر مرتدی است که باید از او دوری کرد، باید از او کناره گرفت و او را از خانه بیرون نمود، به‌شرط آن‌که خانه متعلق به او نباشد ولی اگر خانه ملک اوست، واجب است که شما از آن خارج شوید؛ چراکه ترک‌کننده‌ی نماز، کافر مرتدی است که باید از او دوری نمود و از او فاصله گرفت و او را بیرون کرد، لذا اگر کسی بگوید: می‌ترسیم که اگر او را بیرون کنیم، شرّش بیشتر شود، می‌گوییم: هیچ شری بزرگ‌تر از کفر نیست، او والعیاذ بالله، کافر است و اگر در همان حال که در خانه باقی بماند بر کفر خود باقی باشد، چه خیری از او می‌توان انتظار داشت؟

اما اگر انسان با علائم و قرائنی واقعی، امید داشته باشد که او متمایل به توبه است، در این صورت می‌گوییم: تا وقتی که امیدی هرچند اندک به هدایت او به دست الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ وجود دارد، در خانه بماند و نصیحتش تکرار شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لديّ أخ لا يصلي، وقد أمرته ونصحته بالصلاة، وبيَّنت له أن مَن تَرَك الصلاة يكون كافرًا، ولكنه لم يَقْبَل نصيحتي، وهو مَعَنَا يأكل ويشرب ويسكن فما الحكم في هذه الحالة؟ هل نكون مداهنين له أم لا، أفيدونا ووجهونا مأجورين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أَوَجِّهكم إلى النصيحة له مرة أخرى، فإن هَدَاهُ الله -عز وجل- وصلَّى، فهذا هو المطلوب، وهو من نعمة الله عليه وعليكم، وإن تكن الأخرى، وأبى أن يصلي، فهو كافر مُرْتَد، يجب هَجْرُه، والبعد عنه، وإبعاده عن البيت، إذا كان البيت ليس ملكا له، فإن كان ملكه وَجَب الخروج عنه، لأن تارك الصلاة كافر مرتد، يجب هَجْره والبعد عنه وإبعاده، فإن قال قائل : نخشى إذا أبعدناه أن يزداد شَره. قلنا: لا شَرَّ أعظم من الكفر، فهو – والعياذ بالله – كافر، وماذا يرجى منه إذا بقي على كفره في البيت ؟

أما إذا كان الإنسان يرجو رجاء حقيقيًّا بعلامات وقرائن تدل على أنه يميل إلى التوبة، فهنا نقول: ما دام فيه أَمَلٌ – ولو قليل – أن يهديه الله، فإنه يبقى في البيت، ويُكَرَّر له النُّصح.

مطالب مرتبط:

(۶۲۲۱) حكم تساهل گناهکاران با تکیه بر رحمت الهی

به این‌گونه افراد که گناه می‌کنند و بر آمرزش و رحمت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تکیه دارند، می‌گوییم: آن‌ها در معرض خطری بزرگ‌اند؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در کتاب خود فرموده است...

ادامه مطلب …

(۶۲۲۷) حکم همکاری با گناهکارِ بی‌اعتنا به نصیحت در محیط کاری

بر این برادر لازم است که تا زمانی که امیدی به اثرگذاری دارد، به نصیحت کردن ادامه دهد و نباید خسته و دلسرد شود یا ناامید گردد؛ چرا که (در بسیاری از موارد)، درِ هدایت در اولین تلاش باز نمی‌شود، ولی در تلاش دوم یا سوم یا حتی بیشتر ممکن است گشوده شود...

ادامه مطلب …

(۶۲۲۵) راه‌های تقویت ایمان و ثبات قلب در مسیر التزام دینی

انسان بشر است و بسته به آنچه بر قلبش وارد می‌شود، و آنچه با چشم می‌بیند و با گوش می‌شنود، تغییر می‌کند اما بر مؤمن واجب است که همواره از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ درخواست ثبات کند و اسبابی را که باعث ثبات ایمان می‌شوند انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۶۲۴۰) حکم فریب‌کاری در معرفی داماد و مسئولیت پاسخ‌گویان تحقیق در ازدواج

نصیحت من به این افراد این است که تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را رعایت کنند و حقیقت را بیان کنند؛ حتی اگر این خواستگار پسر خودشان باشد...

ادامه مطلب …

(۶۲۱۷) نصیحتی درباره ازدواج جوانان

جوانان را به ازدواج تشویق می‌کنم؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ایشان را به این کار ترغیب کرده و فرموده‌اند...

ادامه مطلب …

(۶۲۱۶) حکم ترک جماعت به‌سبب قهر و خصومت

نصیحت ما به کسانی که در اثر خصومت به این‌گونه هجران، قطع رابطه، دشمنی و کینه دچار می‌شوند این است که  تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ داشته باشند و بدانند که این‌ها از وسوسه‌های شیطان است ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه