سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۶۲۰۳) برادرم نماز نمی‌خواند؛ تا کجا با او مدارا کنم؟

(۶۲۰۳) سوال: برادری دارم که نماز نمی‌خواند و او را به نماز امر کرده و نصیحتش کردم و برایش توضیح دادم که ترک نماز موجب کفر می‌شود ولی نصیحت مرا نپذیرفته است در حالی‌که با ما زندگی می‌کند، با ما غذا می‌خورد، می‌نوشد و در خانه ما ساکن است، در این وضعیت، حکم چیست؟ آیا ما در حق او مداهنه می‌کنیم یا نه؟ ما را راهنمایی فرمایید، مأجور باشید.

جواب:

شما را به این توصیه می‌کنم که یک بار دیگر او را نصیحت کنید، اگر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را هدایت کرد و نماز خواند، این همان چیزی است که مطلوب است و این نعمتی از جانب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر او و بر شما خواهد بود اما اگر برعکس شد و از نماز امتناع ورزید، پس او کافر مرتدی است که باید از او دوری کرد، باید از او کناره گرفت و او را از خانه بیرون نمود، به‌شرط آن‌که خانه متعلق به او نباشد ولی اگر خانه ملک اوست، واجب است که شما از آن خارج شوید؛ چراکه ترک‌کننده‌ی نماز، کافر مرتدی است که باید از او دوری نمود و از او فاصله گرفت و او را بیرون کرد، لذا اگر کسی بگوید: می‌ترسیم که اگر او را بیرون کنیم، شرّش بیشتر شود، می‌گوییم: هیچ شری بزرگ‌تر از کفر نیست، او والعیاذ بالله، کافر است و اگر در همان حال که در خانه باقی بماند بر کفر خود باقی باشد، چه خیری از او می‌توان انتظار داشت؟

اما اگر انسان با علائم و قرائنی واقعی، امید داشته باشد که او متمایل به توبه است، در این صورت می‌گوییم: تا وقتی که امیدی هرچند اندک به هدایت او به دست الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ وجود دارد، در خانه بماند و نصیحتش تکرار شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لديّ أخ لا يصلي، وقد أمرته ونصحته بالصلاة، وبيَّنت له أن مَن تَرَك الصلاة يكون كافرًا، ولكنه لم يَقْبَل نصيحتي، وهو مَعَنَا يأكل ويشرب ويسكن فما الحكم في هذه الحالة؟ هل نكون مداهنين له أم لا، أفيدونا ووجهونا مأجورين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أَوَجِّهكم إلى النصيحة له مرة أخرى، فإن هَدَاهُ الله -عز وجل- وصلَّى، فهذا هو المطلوب، وهو من نعمة الله عليه وعليكم، وإن تكن الأخرى، وأبى أن يصلي، فهو كافر مُرْتَد، يجب هَجْرُه، والبعد عنه، وإبعاده عن البيت، إذا كان البيت ليس ملكا له، فإن كان ملكه وَجَب الخروج عنه، لأن تارك الصلاة كافر مرتد، يجب هَجْره والبعد عنه وإبعاده، فإن قال قائل : نخشى إذا أبعدناه أن يزداد شَره. قلنا: لا شَرَّ أعظم من الكفر، فهو – والعياذ بالله – كافر، وماذا يرجى منه إذا بقي على كفره في البيت ؟

أما إذا كان الإنسان يرجو رجاء حقيقيًّا بعلامات وقرائن تدل على أنه يميل إلى التوبة، فهنا نقول: ما دام فيه أَمَلٌ – ولو قليل – أن يهديه الله، فإنه يبقى في البيت، ويُكَرَّر له النُّصح.

مطالب مرتبط:

(۶۲۱۸) حکم شرعی و راهکارهای غفلت ذهنی در عبادات و خطبه‌ی جمعه

بر تو واجب است که تا حد توان در رهایی از این حالت تلاش کنی، تا عبادت را با آرامش و بدون تشویش انجام دهی و به خطبه گوش فرا دهی و از آن بهره ببری...

ادامه مطلب …

(۶۲۰۵) حکم معاشرت با دوستان تارکِ واجبات و اهل گفتار حرام

به شما نصیحت می‌کنیم که اگر ماندن در جمع آن‌ها مفید است و شما از جانب آن‌ها استقبال و پذیرش نصیحت می‌بینید و به آنچه که شما می‌گویید عمل می‌کنند، اشکالی ندارد که با آن‌ها بمانید...

ادامه مطلب …

(۶۲۲۵) راه‌های تقویت ایمان و ثبات قلب در مسیر التزام دینی

انسان بشر است و بسته به آنچه بر قلبش وارد می‌شود، و آنچه با چشم می‌بیند و با گوش می‌شنود، تغییر می‌کند اما بر مؤمن واجب است که همواره از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ درخواست ثبات کند و اسبابی را که باعث ثبات ایمان می‌شوند انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۶۲۱۵) شیوه‌ی برخورد با همسری که جماعت مسجد را ترک می‌گوید

شایسته است که این نصیحت را تکرار کند، بدون اینکه باعث دل‌زدگی و ملالت او شود چون این حق شوهر است که همسرش او را نصیحت کند....

ادامه مطلب …

(۶۲۲۲) حدود و مراتب امر به معروف و نهی از منکر در برابر گناهکاران

واجب بر تو این است که آن‌ها را نصیحت کنی، راهنمایی‌شان نمایی، و آن‌ها را از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بترسانی، اگر می‌ترسی که به سخنت اعتماد نکنند، از گفته‌های اهل علمی که مورد اعتماد آن‌ها هستند کمک بگیر، و اگر آن علما کتاب یا نوار یا پاسخ‌هایی دارند، مقداری از آن‌ها را در اختیارشان بگذار تا قانع شوند....

ادامه مطلب …

(۶۲۱۳) نصیحت به اشخاصی که از بی‌حوصلگی و احساس ملالت به‌ خاطر فراغت زیاد شکایت دارند

بدون شک، ملالت باعث نابودی روان، آسیب به بدن و سبب نگرانی‌ها و اندوه‌های بسیار است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه