شنبه 25 صفر 1448
۱۷ مرداد ۱۴۰۵
8 آگوست 2026

(۶۱۹۰) چگونه مسلمان باید نفس خود را محاسبه کند؟

(۶۱۹۰) سوال: چگونه مسلمان باید نفس خود را محاسبه کند؟ و صفت «محاسبه» چیست؟

جواب:

محاسبه نفس به این معناست که انسان در کارهای خود تأمل کند؛ ببیند چه کرده، چه چیزی را ترک کرده، چه گفته و از چه چیزی سکوت کرده است؛ تا نفس خود را مورد بازخواست قرار دهد.، مثلاً به خود بگوید: در فلان موقعیت، حق را نگفتی، یا در فلان جا کار نیکی انجام ندادی یا بگوید: در فلان جا کار ناشایستی انجام دادی، در فلان موقعیت سخن نادرستی گفتی و به همین ترتیب، انسان باید نفس خود را بابت آنچه انجام داده یا ترک کرده، بازخواست کند تا کج‌روی‌ها را اصلاح کرده و بدی‌ها را از بین ببرد؛ این است معنای محاسبه نفس.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كيف تكون محاسبة النفس للمسلم؟ وما صفة المحاسبة؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: محاسبة الإنسان نفسه هي أن يتأمل: ماذا فعل؟ وماذا ترك؟ وماذا قال؟ وماذا سكت عنه ؟ حتى يحاسب نفسه، فيقول مثلا: لم تقولي الحق في موضع كذا وكذا، ولم تفعلي المعروف في موطن كذا وكذا. ويقول: فعلتِ المنكر في موضع كذا وكذا، وقُلتِ النُّورَ في موضع كذا وكذا. وهكذا يحاسب نفسه عما فعلت وعما تركت، من أجل أن يقيم المعوج، ويُزيل ما فيه الشَّرُّ، هذا هو معنى المحاسبة.

مطالب مرتبط:

(۶۱۹۲) تقوا چیست؟ و از مراتب آن برایمان بگویید

تقوا آن است که انسان برای خود سپری در برابر عذاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قرار دهد...

ادامه مطلب …

(۶۱۹۷) عبادات مستحبّی که موجب قرب به الله و تقویت محبت و تقوا می‌شوند

عبادات مستحب فراوان‌اند، از جمله، نمازهای نافله: مانند دوازده رکعت نماز سنت رواتب....

ادامه مطلب …

(۶۲۰۰) وقتی از تلاوت خود لذت می‌بری، آیا دچار عُجب شده‌ای؟

این حالت، از عُجبی که باعث باطل شدن عمل می‌شود نیست، بلکه این از نعمت‌های الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است که انسان از آن خوشحال می‌شود...

ادامه مطلب …

(۶۲۰۲) ورع و زهد چیست؟

زهد مرتبه‌ای بالاتر از ورع است....

ادامه مطلب …

(۶۱۸۳) هنگامی‌ که انسان می‌خواهد عبادتی را انجام دهد، حال او باید چگونه باشد؟

نیت خالصانه داشتن در هرکاری لازم است، به اینکه انجام دادن این عبادت‌ها خالصانه برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد، و نه چیز دیگر،...

ادامه مطلب …

(۶۱۸۲) حکم اظهار عبادات مستحب برای تشویق اهل خانه

اگر زن آشکار کردن نماز و قرائت قرآن و صدقه دادن را بخاطر اقتدا کردن اهل منزل انجام دهد، اشکالی ندارد بلکه خوب نیز می‌باشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه