(۳۱۵۵) سوال: شخصی در حالی که مسافر بود نماز جمعه را در یکی از مساجد خواند و بعد از نماز بلند شد و نماز عصر را به خاطر این که مسافر است خواند در حالی که قبل از اذان عصر به شهرش خواهد رفت؟

جواب:

نماز جمعه نماز مستقلی است که با نماز ظهر در امور زیادی تفاوت دارد و نزد اهل علم مشهور است؛ از جمله چیزهایی که با نماز ظهر متفاوت است:

جایز نیست نماز عصر با نماز جمعه زمانی که انسان مسافر است جمع بسته شود زیرا احادیثی که پیرامون نماز جمع وارد شده فقط جمع بین ظهر و عصر است و نماز جمعه، نماز ظهر نامیده نمی‌‌شود بلکه نماز ظهر در صورت فوت شدن نماز جمعه بدل آن است.

بنابراین به این سؤال کننده که نماز عصر را همراه نماز جمعه خوانده می‌‌گویم: نماز عصر را به صورت قصر دوباره اعاده کن زیرا اگر شخص نمازی را فراموش کند در حالی که در سفر است یا در واجبی از واجبات آن خلل وارد سازد بر او واجب است آن را اعاده کند لذا آن را همان‌‌گونه که واجب است اعاده می‌‌کند یعنی نماز سفر را در صورتی که در سفر نباشد دو رکعت اعاده می‌‌کند و بر عکس نیز این‌‌گونه است و نماز غیر سفر را زمانی که در سفر به یاد آورد چهار رکعت قضا می‌‌کند به دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «من نام عن صلاة أو نسيها فليصلها إذا ذكرها»[۱]: (کسی که از نمازی خواب رفت یا آن را فراموش کرد هرگاه به یاد آورد آن را می‌‌خواند) لذا در فرموده‌‌اش: « فليصلها» ضمیر با صفت آن به نمازی که فراموش شده یا از آن به خواب رفته بر می‌‌گردد بنابراین اگر نماز فوت شده قصر بوده آن را به صورت قصر و در صورتی که کامل بوده آن را کامل می‌‌خواند.

[۱] تخریج آن گذشت.