دوشنبه 11 ربیع‌الاول 1448
۱ شهریور ۱۴۰۵
24 آگوست 2026

(۳۱۰۸) حکم منع دیگران از صحبت کردن در حال خطبه‌‌ی جمعه

(۳۱۰۸) سوال: در یکی از مساجد دیدم افرادی در حال خطبه صحبت می‌‌کنند و آن‌‌ها در آخر مسجد هستند و امام آن‌‌ها را نمی‌‌بیند؛ آیا به آن‌‌ها اشاره کنم که ساکت شوند یا بر من لازم است که آن‌‌ها را تا پایان خطبه رها کنم؟

جواب:

صحبت کردن در حال خطبه‌‌ی جمعه حرام است بلکه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چنین افرادی را به الاغ تشبیه کرده است و جایز نیست او را با قول ساکت کنیم یعنی جایز نیست به او بگوییم: ساکت شو! به دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : :  «إذا قلت لصاحبك أنصت، يوم الجمعة و الإمام يخطب فقد لغوت»[۱]: (هرگاه در روز جمعه به دوستت گفتی: ساکت شو در حالی که امام خطبه می‌‌خواند دچار لغو شده‌‌ای) یعنی پاداش نماز جمعه را از دست دادی.

اما اشکالی ندارد با اشاره آن‌‌ها را آگاه سازد بدین صورت که انگشتت را بر دو لبت برای اشاره به آن‌‌‌‌ها قرار دهی زیرا تو صحبت نکردی و در منع آن‌‌ها از صحبت کردن در حال خطبه دور کردن شر آن‌‌ها از دیگران است چون اگر در اثنای خطبه صحبت کنند مردم را مشغول و دچار حواس پرتی می‌‌کنند و هرگاه با اشاره ساکت شدند این ممنوعیت از بین می‌‌رود.


[۱] تخریج  آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل وجدت في أحد المساجد أشخاصا يتكلمون والإمام يخطب، وهم في مؤخرة المسجد والإمام لا يراهم، فهل أشير عليهم بالسكوت، أم عَلَيَّ أن أتركهم حتى تنتهي الخطبة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الكلام حال الخطبة يوم الجمعة حرام، بل إن النبي صلى الله عليه وسلم شَبَّهَهُ بالحمار يحمل أسفارًا، ولا يجوز أن نسكته بالقول، أي: لا يجوز أن نقول له: أنصت؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «إذا قلت لصاحبك أنصِتُ، يوم الجمعة والإمام يخطب فقد لَغَوْتَ»، أي: فقد فاتك أجر الجمعة.

ولكن لا حرج أن تنبهم بالإشارة، بأن تضع أصبعك على شفتيك إشارة لهم؛ لأنك لم تتكلم، وفي منعهم من الكلام حال الخطبة منع شرهم على غيرهم؛ لأنهم إذا تكلموا أثناء الخطبة شغلوا الناس وشَوَّشُوا عليهم، فإذا سكتوا بالإشارة زال هذا المحظور.

مطالب مرتبط:

(۳۰۹۷) حکم اسلام در مورد حضور نماز جمعه پشت سر خطیبی که در خطبه‌‌اش خودستایی می‌‌کند چیست؟

این خطیب با خودستایی جز به خواری و ذلتش نزد مردم اضافه نمی‌‌کند و واجب است که از این کار دست بکشد و خطبه‌‌‌‌اش، خطبه‌‌ی هدایت و راهنمایی مردم به آن چه خیر آن‌‌ها در آن است باشد...

ادامه مطلب …

(۳۰۳۹) حکم اقامه‌ی نماز جمعه پس از خروج از دریا و پس از گذشت وقت آن

نماز جمعه جز در مساجد در شهر یا روستا درست نیست ‌‌و از جماعتی که در دریا یا خشکی مشغول باشند درست نمی‌‌شود زیرا از شیوه‌‌ی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نبوده که نماز جمعه را در غیر از شهر یا روستا برگزار کند ...

ادامه مطلب …

(۳۰۷۶) حکم ترجمه نمودن خطبه به سایر لغات چیست؟

اگر کسانی که حاضر هستند کم هستند بنابر اکثریت نیازی به ترجمه نیست اما اگر تعداد آن‌‌ها زیاد است باید به مسؤلین امر برای اجازه گرفتن مراجعه شود اگر اجازه دادند ترجمه‌‌ی آن بسیار مفید است...

ادامه مطلب …

(۳۱۳۷) اگر عید در روز جمعه باشد آیا نماز جمعه از من ساقط می‌‌شود؟

در صورتی که عید در روز جمعه باشد بر اهالی شهر واجب است نماز جمعه را اقامه کنند لذا نماز جمعه فرض کفایه می‌‌شود و بر کسی که در نماز عید حاضر شده نماز جمعه واجب نیست اما واجب است نماز ظهر را چون فرض وقت است بخواند....

ادامه مطلب …

(۳۰۷۰) آیا برای امام جمعه شرط است که بر روی مکان مرتفع خطبه بخواند؟

شرط نیست که در مکان مرتفع باشد بلکه جایز است در محراب بر روی زمین باشد اما در مکان مرتفع بهتر است...

ادامه مطلب …

(۳۰۶۶) آیا سنت قبلیه در روز جمعه جایز است؟

نماز جمعه سنت قبله ندارد و آن چه برخی آن را انجام می‌‌دهند هنگامی که اذان اول گفته شد برای خواندن نماز بلند می‌‌شوند اصلی ندارد ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه