یکشنبه 16 ذیقعده 1447
۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
3 می 2026

(۳۱۰۸) حکم منع دیگران از صحبت کردن در حال خطبه‌‌ی جمعه

(۳۱۰۸) سوال: در یکی از مساجد دیدم افرادی در حال خطبه صحبت می‌‌کنند و آن‌‌ها در آخر مسجد هستند و امام آن‌‌ها را نمی‌‌بیند؛ آیا به آن‌‌ها اشاره کنم که ساکت شوند یا بر من لازم است که آن‌‌ها را تا پایان خطبه رها کنم؟

جواب:

صحبت کردن در حال خطبه‌‌ی جمعه حرام است بلکه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چنین افرادی را به الاغ تشبیه کرده است و جایز نیست او را با قول ساکت کنیم یعنی جایز نیست به او بگوییم: ساکت شو! به دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : :  «إذا قلت لصاحبك أنصت، يوم الجمعة و الإمام يخطب فقد لغوت»[۱]: (هرگاه در روز جمعه به دوستت گفتی: ساکت شو در حالی که امام خطبه می‌‌خواند دچار لغو شده‌‌ای) یعنی پاداش نماز جمعه را از دست دادی.

اما اشکالی ندارد با اشاره آن‌‌ها را آگاه سازد بدین صورت که انگشتت را بر دو لبت برای اشاره به آن‌‌‌‌ها قرار دهی زیرا تو صحبت نکردی و در منع آن‌‌ها از صحبت کردن در حال خطبه دور کردن شر آن‌‌ها از دیگران است چون اگر در اثنای خطبه صحبت کنند مردم را مشغول و دچار حواس پرتی می‌‌کنند و هرگاه با اشاره ساکت شدند این ممنوعیت از بین می‌‌رود.


[۱] تخریج  آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل وجدت في أحد المساجد أشخاصا يتكلمون والإمام يخطب، وهم في مؤخرة المسجد والإمام لا يراهم، فهل أشير عليهم بالسكوت، أم عَلَيَّ أن أتركهم حتى تنتهي الخطبة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الكلام حال الخطبة يوم الجمعة حرام، بل إن النبي صلى الله عليه وسلم شَبَّهَهُ بالحمار يحمل أسفارًا، ولا يجوز أن نسكته بالقول، أي: لا يجوز أن نقول له: أنصت؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «إذا قلت لصاحبك أنصِتُ، يوم الجمعة والإمام يخطب فقد لَغَوْتَ»، أي: فقد فاتك أجر الجمعة.

ولكن لا حرج أن تنبهم بالإشارة، بأن تضع أصبعك على شفتيك إشارة لهم؛ لأنك لم تتكلم، وفي منعهم من الكلام حال الخطبة منع شرهم على غيرهم؛ لأنهم إذا تكلموا أثناء الخطبة شغلوا الناس وشَوَّشُوا عليهم، فإذا سكتوا بالإشارة زال هذا المحظور.

مطالب مرتبط:

(۳۰۷۹) حکم نماز جمعه در روستا با جمعیت کم و مشارکت محدود نمازگزاران

اگر در این روستا مسجد جامع وجود ندارد و اطراف آن روستای که در آن نماز جمعه خوانده می‌‌شود وجود ندارد بر آن‌‌ها واجب است نماز جمعه را بخوانند و امامی را برای خود قرار داده که برای آن‌‌ها خطبه و نماز جمعه بخواند....

ادامه مطلب …

(۳۱۰۹) حکم صحبت کردن برخی از مأمومین با امام در اثنای خطبه

صحبت کردن با امام در صورت مصلحت یا حاجت اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۰۵۸) آیا اذان دوم برای نماز جمعه جایز است یا خیر؟

اذان دوم روز جمعه بدون شک سنت است و سراغ ندارم کسی در این مسأله مخالفت کرده باشد....

ادامه مطلب …

(۳۰۸۳) برخی بین دو خطبه هنگامی که امام نشست دستانشان را بالا برده و دعا می‌‌کنند حکم این کار چیست؟

در دو حالت خطیب دستانش را در دعا بالا می‌‌برد: هنگام طلب باران و هنگام طلب قطع شدن باران، اما در غیر آن دستانش را بالا نمی‌‌برد...

ادامه مطلب …

(۳۰۵۱) حدّ نصاب لازم برای اقامه‌ی نماز جمعه در روستا

جواب این سؤال مبنی بر اختلاف اقوال اهل علم است از این جهت که علما رَحِمَهُمُ‌الله اختلاف نموده که آیا برای نماز جمعه تعداد چهل نفر شرط است یا شرط نیست؟...

ادامه مطلب …

(۳۱۴۹) آیا نماز سنت جمعه بر زن لازم است؟

نماز جمعه فقط در حق مردان مشروع است و در حق زن مگر در صورت اقتدا به امام مشروع نیست لذا اگر همراه با مردم در نماز جمعه حاضر شدی جایز است به تبع آن‌‌ها نماز جمعه بخوانی....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه