جمعه 18 شعبان 1447
۱۷ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۳۰۶۷) حکم ورود به مسجدالحرام هنگام خطبه جمعه و تقدم طواف یا استماع خطبه

(۳۰۶۷) سوال: شیخ بزرگوار! چه چیزی واجب است که آن را هنگام ورود به حرم مکه هنگامی که امام به خاطر خطبه‌‌ی جمعه بر روی منبر است انجام دهم؟  آیا واجب است که نشسته و به خطبه گوش دهیم یا طواف کنیم سپس برای گوش دادن بنشینیم؟

جواب:

هرگاه انسان وارد مسجد شد در حالی که امام در روز جمعه در حال خطبه بود دو رکعت سبک می‌‌خواند سپس می‌‌نشیند  به دلیل آن چه در صحیح بخاری و مسلم و… ثابت شده که مردی در روز جمعه در حالی که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حال خطبه بود وارد مسجد شد سپس نشست پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به او فرمود: آیا نماز خوانده‌‌ای؟ گفت: نه، فرمود: «قم فصل رکعتین، و تجوز فیهما»[۱]: (بلند شو و دو رکعت نماز به صورت خلاصه بخوان) این واجب است در حق کسی که روز جمعه در حالی که امام در حال خطبه است وارد مسجد می‌‌شود و این بنابر قول به وجوب تحیه‌‌ی مسجد است.

اما بنابر قول به اینکه سنت است می‌‌تواند بنشیند اما بدون شک با مخالف امر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در خطر بزرگی است و داخل مسجدالحرام مانند دیگر مساجد است به چیزی جز خواندن دو رکعت تحیه‌‌ی مسجد سبک مشغول نمی‌‌شود و شایسته نیست مشغول طواف شود زیرا مشغول شدن به طواف باعث مشغول شدن از گوش دادن به خطبه می‌‌شود و این بر خلاف مقصود شریعت است.


[۱] تخریج  آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة فضيلة الشيخ ما الواجب أن أفعله عند الدخول إلى الحرم المكي عندما يكون الإمام على المنبر لخطبة الجمعة؟ هل يجب علينا الجلوس والإنصات إلى الخطبة، أم نطوف ثم نجلس للاستماع؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: إذا دخل الإنسان المسجد والإمام يخطب يوم الجمعة فإنه يصلي ركعتين خفيفتين ثم يجلس؛ لما ثبت في الصحيحين وغيرهما أن رجلا دخل المسجد يوم الجمعة والنبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- يخطب، فَجَلس، فقال له النبي صلى الله عليه وسلم أَصَلَّيْتَ؟ قال: لا. قال: «قم فصل ركعتين، وتجوز فيها»، هذا هو الواجب على من دخل يوم الجمعة والإمام يخطب، وهو مبني على القول بأن تحية المسجد واجبة.

أما على القول بأنها سُنَّة فإن له أن يجلس لكنه لا شك على خطر عظيم بمخالفته أمر النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، وداخل المسجد الحرام كداخل المساجد الأخرى، لا يشتغل إلا بركعتين خفيفتين تحية المسجد، ولا ينبغي له أن يشتغل بالطواف؛ لأن الاشتغال بالطواف يؤدي إلى الاشتغال عن سماع الخطبة، وهو خلاف مقصود الشرع.

مطالب مرتبط:

(۳۱۵۱) آیا خواندن نماز ظهر به نسبت زن بعد از خطبه است یعنی وقت نماز در مسجد یا هنگام شنیدن اذان؟

برای زن نمازش در خانه بهتر است حتی اگر در مکه و مدینه باشد...

ادامه مطلب …

(۳۱۴۶) آیا نماز ظهر در روز جمعه به نسبت زن در وقت نماز در مسجد است یا بعد از خطبه یا هنگام شنیدن اذان؟

زن در روز جمعه در خانه‌‌اش نماز ظهر را می‌‌خواند لذا هرگاه وقت اذان ظهر فرا رسید نماز می‌‌خواند یعنی به صورت مطلق ارتباطی با نماز یا خطبه‌‌ی جمعه ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۰۳۸) حکم ترک نماز جمعه به‌ سبب اشتغال مداوم و عدم امکان ترک کار

در ترک نمودن نماز جمعه معذور است و گناهکار نمی‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۱۵۶) حکم کسی که بین نماز جمعه و نماز عصر در وقت اولی در اثنای سفر جمع و قصر می‌‌بندد چیست؟

کسی که نماز جمعه را در گردش در حالی که مسافر است خوانده نمازش باطل است زیرا نماز جمعه در سفر نه سنت و نه مشروع است بلکه بدعت است ...

ادامه مطلب …

(۳۰۷۲) حکم ترک نشستن میان دو خطبه در نماز جمعه

این بدون شک مخالف سنت است زیرا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت شده که در روز جمعه دو خطبه می‌‌خواندند و بین آن دو با نشستن فاصله می‌‌انداخت...

ادامه مطلب …

(۳۱۱۱) حکم جواب دادن عطسه زننده در اثنای خطبه‌‌‌‌ی روز جمعه

جواب دادن عطسه زننده در اثنای خطبه‌‌‌‌ی روز جمعه در صورتی که الحمدلله گفت جایز نیست زیرا سکوت واجب است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه