شنبه 13 جمادی‌الاول 1448
۲ آبان ۱۴۰۵
24 اکتبر 2026

(۳۰۶۷) حکم ورود به مسجدالحرام هنگام خطبه جمعه و تقدم طواف یا استماع خطبه

(۳۰۶۷) سوال: شیخ بزرگوار! چه چیزی واجب است که آن را هنگام ورود به حرم مکه هنگامی که امام به خاطر خطبه‌‌ی جمعه بر روی منبر است انجام دهم؟  آیا واجب است که نشسته و به خطبه گوش دهیم یا طواف کنیم سپس برای گوش دادن بنشینیم؟

جواب:

هرگاه انسان وارد مسجد شد در حالی که امام در روز جمعه در حال خطبه بود دو رکعت سبک می‌‌خواند سپس می‌‌نشیند  به دلیل آن چه در صحیح بخاری و مسلم و… ثابت شده که مردی در روز جمعه در حالی که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حال خطبه بود وارد مسجد شد سپس نشست پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به او فرمود: آیا نماز خوانده‌‌ای؟ گفت: نه، فرمود: «قم فصل رکعتین، و تجوز فیهما»[۱]: (بلند شو و دو رکعت نماز به صورت خلاصه بخوان) این واجب است در حق کسی که روز جمعه در حالی که امام در حال خطبه است وارد مسجد می‌‌شود و این بنابر قول به وجوب تحیه‌‌ی مسجد است.

اما بنابر قول به اینکه سنت است می‌‌تواند بنشیند اما بدون شک با مخالف امر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در خطر بزرگی است و داخل مسجدالحرام مانند دیگر مساجد است به چیزی جز خواندن دو رکعت تحیه‌‌ی مسجد سبک مشغول نمی‌‌شود و شایسته نیست مشغول طواف شود زیرا مشغول شدن به طواف باعث مشغول شدن از گوش دادن به خطبه می‌‌شود و این بر خلاف مقصود شریعت است.


[۱] تخریج  آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة فضيلة الشيخ ما الواجب أن أفعله عند الدخول إلى الحرم المكي عندما يكون الإمام على المنبر لخطبة الجمعة؟ هل يجب علينا الجلوس والإنصات إلى الخطبة، أم نطوف ثم نجلس للاستماع؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: إذا دخل الإنسان المسجد والإمام يخطب يوم الجمعة فإنه يصلي ركعتين خفيفتين ثم يجلس؛ لما ثبت في الصحيحين وغيرهما أن رجلا دخل المسجد يوم الجمعة والنبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- يخطب، فَجَلس، فقال له النبي صلى الله عليه وسلم أَصَلَّيْتَ؟ قال: لا. قال: «قم فصل ركعتين، وتجوز فيها»، هذا هو الواجب على من دخل يوم الجمعة والإمام يخطب، وهو مبني على القول بأن تحية المسجد واجبة.

أما على القول بأنها سُنَّة فإن له أن يجلس لكنه لا شك على خطر عظيم بمخالفته أمر النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، وداخل المسجد الحرام كداخل المساجد الأخرى، لا يشتغل إلا بركعتين خفيفتين تحية المسجد، ولا ينبغي له أن يشتغل بالطواف؛ لأن الاشتغال بالطواف يؤدي إلى الاشتغال عن سماع الخطبة، وهو خلاف مقصود الشرع.

مطالب مرتبط:

(۳۰۸۷) آیا طولانی نمودن دعا برای خطیب در روز جمعه در اثنای خطبه از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است؟

طولانی نمودن دعا بر حسب حال است برخی اوقات اقتضای حال این است که انسان دعا را طولانی کند مانند زمانی که بر مسلمانان  حادثه‌‌ای از جمله جنگ، فتنه‌‌ها و... واقع شود دعا را طولانی کند زیرا مردم بدان نیاز دارند....

ادامه مطلب …

(۳۰۴۸) حکم نماز جمعه برای کسی که از محل اقامه‌ی آن فاصله‌ی زیادی دارد

اگر خارج از شهر در مکان دوری باشد لازم نیست که به شهر بیاید زیرا به خاطر دور بودنش به اجابت این اذان فرا خوانده نمی‌‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۱۳۵) آیا بعد از نماز جمعه نماز ظهر خوانده می‌‌شود؟

کسی که نماز جمعه را همراه امام خوانده باشد نماز ظهر را نمی‌‌خواند بلکه اعاده‌‌ی نماز جمعه با نماز ظهر از جمله‌‌های بدعت‌‌های نوظهوری است که در زمان صحابه مشهور نبوده....

ادامه مطلب …

(۳۰۳۸) حکم ترک نماز جمعه به‌ سبب اشتغال مداوم و عدم امکان ترک کار

در ترک نمودن نماز جمعه معذور است و گناهکار نمی‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۰۴۱) حکم تکلیف به کار رسمی در روز جمعه و تأثیر آن بر وجوب نماز جمعه

اگر مشغول به امر یا شغلی شود که قبل از جمعه پایان می‌‌یابد سپس وقت را درک کند و برای او ممکن نیست از آن رها یابد مگر اینکه ضرر می‌‌کند در این صورت اشکالی ندارد که به آن مشغول شود هر چند که نماز جمعه از او فوت شود زیرا در این حالت معذور است....

ادامه مطلب …

(۳۰۷۶) حکم ترجمه نمودن خطبه به سایر لغات چیست؟

اگر کسانی که حاضر هستند کم هستند بنابر اکثریت نیازی به ترجمه نیست اما اگر تعداد آن‌‌ها زیاد است باید به مسؤلین امر برای اجازه گرفتن مراجعه شود اگر اجازه دادند ترجمه‌‌ی آن بسیار مفید است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه