دوشنبه 11 ربیع‌الاول 1448
۲ شهریور ۱۴۰۵
24 آگوست 2026

(۳۰۳۸) حکم ترک نماز جمعه به‌ سبب اشتغال مداوم و عدم امکان ترک کار

(۳۰۳۸) سوال: کارمندی است که  تمام شیفت مشغول به کار است و نماز جمعه از او فوت می‌‌شود و چه بسا برخی اوقات بیش از دو جمعه پشت سر هم از او فوت می‌‌شود آیا برای این کارمند رخصتی وجود دارد  با این وجود که نمی‌‌تواند این شغل را به دلیل کم بودن شغل که منبع روزی است رها کند؟

جواب:

این شغلی که به آن اشاره کرد بدون شک در آن دو فایده وجود دارد: فایده‌‌ی خاص و فایده‌‌ی عام.

اما فایده‌‌ی خاص: آن چه ذکر نمود که منبع روزی است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کفیل روزی است اما با گرفتن سبب.

فایده‌‌ی دوم: شغل باعث حفظ امنیت می‌‌شود و در آن مصلحتی است و معلوم است که اگر مردم چنین مصالحی را نداشته باشند امنیت دچار اختلال می‌‌شود و چه بسا اگر منابع روزی در جایی کم باشد باعث تنگی روزی شود بنابراین در ترک نمودن نماز جمعه معذور است و گناهکار نمی‌‌شود اما  شایسته است که مسؤولین کسانی که به صورت تمام شیفت کار می‌‌کنند -همان‌‌طور که سؤال کننده گفت- این مسأله را به صورت چرخشی قرار دهند به صورتی که گروهی از آن‌‌ها بتوانند نماز جمعه را در این هفته و گروه دیگر نماز جمعه را در هفته‌‌ی دوم بخوانند و به همین منوال؛ زیرا این عدالت است و تا اینکه انسان همیشه تارک نماز جمعه باقی نماند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنه موظف يعمل بالورديات، وتفوته صلاة الجمعة، وقد يفوته أكثر من جمعتين متتاليتين، هل لهذا الموظف من رخصة؟ مع أنه لا يستطيع أن يترك هذا العمل؛ لقلة الوظائف وهي مصدر الرزق؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هذا العمل الذي أشار إليه لا شك أن فيه فائدتين فائدة خاصة وفائدة عامة.

أما الفائدة الخاصة: فهي ما ذكر أنه مصدر رزقه، والرزق كَفَلَهُ الله -عز وجل، لكنه سبب.

والفائدة الثانية: أن فيه حفظا للأمن وللمصلحة التي وجه إليها، ومعلوم أن الناس لو تخلوا عن هذه المصالح الحصل اختلال في الأمن، وربما يحصل ضيق في الرزق إذا كانت مصادر الرزق قليلة في البلد، وعلى هذا فيكون معذورًا في ترك صلاة الجمعة ولا يأثم بذلك، لكن ينبغي للمسؤولين عن هؤلاء الذين يشتغلون بالورديات كما قال السائل أن يجعلوا المسألة دورية، بحيث تكون طائفة منهم يصلون الجمعة في هذا الأسبوع، وطائفة أخرى يصلونها في الأسبوع الثاني، وهكذا؛ لأن ذلك هو العدل، ولئلا يبقى الإنسان تاركًا لصلاة الجمعة دائما.

مطالب مرتبط:

(۳۱۴۹) آیا نماز سنت جمعه بر زن لازم است؟

نماز جمعه فقط در حق مردان مشروع است و در حق زن مگر در صورت اقتدا به امام مشروع نیست لذا اگر همراه با مردم در نماز جمعه حاضر شدی جایز است به تبع آن‌‌ها نماز جمعه بخوانی....

ادامه مطلب …

(۳۰۹۶) اگر خطیب در حال خطبه در روز جمعه بی‌‌وضو شود و در خطبه‌‌ی اول یا دوم باشد؛ آیا خطبه را کامل کند؟

خطبه را کامل می‌‌کند هرگاه دو خطبه تمام شد پایین آمده و برود وضو بگیرد...

ادامه مطلب …

(۳۰۴۸) حکم نماز جمعه برای کسی که از محل اقامه‌ی آن فاصله‌ی زیادی دارد

اگر خارج از شهر در مکان دوری باشد لازم نیست که به شهر بیاید زیرا به خاطر دور بودنش به اجابت این اذان فرا خوانده نمی‌‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۰۹۸) آیا در روز جمعه جایز است که یک نفر خطبه نموده و یک نفر دیگر نماز بخواند؟

بله، در نماز جمعه جایز است خطبه را یک نفر و نماز را کسی دیگر بخواند زیرا از شرط صحیح بودن خطبه این نیست که خود خطیب، امام نماز شود...

ادامه مطلب …

(۳۱۱۲) اگر شخصی در حال خطبه عطسه بزند و تو در کنار او باشی حکم آن چیست؟

جایز نیست جواب او را بدهی زیرا گوش دادن به خطبه مهم‌‌تر است....

ادامه مطلب …

(۳۰۵۶) حکم دو اذان در نماز جمعه و سنت خلیفه راشد عثمان رضی‌الله‌عنه

اذان اولی نماز جمعه در زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم مشهور نبوده است بلکه اذان در زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ، ابوبکر و عمر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا یک اذان بوده است اما در زمان عثمان رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ اذان اولی اضافه شد لذا نماز جمعه دارای دو اذان شد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه