(۲۹۷۸) سوال: حکم شریعت در مورد نماز مسافر چیست؟ از این جهت که من روزانه به محل کارم می‌‌روم و محل کارم تقریبا هشتاد و پنج کیلومتر از محل اقامتم فاصله دارد و کارم از صبح تا پایان نماز عشاء ادامه دارد آیا حق دارم که بین نماز ظهر و عصر و بین نماز مغرب و عشائ جمع ببندم؟ آیا نمازم درست است؟

جواب:

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَإِذَا ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلَاةِ}[نساء: ۱۰۱](و چون در زمین سفر کنید گناهی بر شما نیست که نماز را کوتاه (= قصر) کنید) و در حدیث صحیحی از انس بن مالک رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ روایت شده که می‌‌گوید: «کان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم إذا خرج مسیرة ثلاثة أمیال، أو ثلاثة فراسخ صلی رکعتین»[۱](رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هنگامی که به اندازه‌‌ی سه میل یا سه فرسخ از شهر خارج می‌‌شدند دو رکعت می‌‌خواندند).

تو در کاری که روزانه به آنجا می‌‌روی و هشتاد و پنج کیلومتر با محل اقامتت فاصله دارد سپس نزد خانواده‌‌ات بازمی‌‌گرد و شب را آنجا سپری می‌‌کنی برخی از علما نظرشان بر این است که تو مسافر هستی و این‌‌ها کسانی هستند که سفر را با مسافت مشخص می‌‌کنند زیرا مسافت سفر هشتاد و سه کیلومتر و سیصد و ده و اندی متر است و تو بیش از این مسافت می‌‌روی لذا می‌‌توانی نماز را قصر کنی هر چند که به محل اقامتت برمی‌‌گردی و شب را آنجا سپری می‌‌کنی.

اما کسانی که نظرشان این است که سفر چیزی است که سفر نامیده می‌‌شود ظاهرا محل کارت که به آن اشاره نمودی که از آن برمی‌‌گردی و شب را نزد خانواده‌‌ات سپری می‌‌کنی سفر نامیده نمی‌‌شود در این صورت قصر و جمع نمی‌‌خوانی و واجب است هر نماز را در وقت آن بخوانی و جمع نبندی و اگر قصر و جمع نمودی إن شاء الله اشکالی ندارد.

[۱] مسلم: کتاب صلاة المسافرین و قصرها، باب صلاة المسافرین و قصرها، شماره­ی (۶۹۱).