(۲۹۵۱) سوال: شیخ بزرگوار! هنگامی که مسلمانی به اندازهی مسافت قصر به مسافرت برود و به غیر از مکانی که در آن اقامت دارد برسد و قصد قصر نمودن نماز را در آن جا داشته باشد آیا میتواند؟ یا اینکه لازم است در مسجدی که در آن جا جماعت بر پا میشود حضور داشته باشد؟ لطفا پاسخ دهید. وفقکم الله.
جواب:
لازم است در نماز جماعت حاضر شود زیرا دلیلهای حضور در نماز جماعت عام است و تخصیصی در آن وجود ندارد لذا حال که ایننگونه است واجب است به عموم عمل شود و رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم به صیغهی عموم وارد شده هنگامی که از الاغها سؤال شد استدلال نمودند لذا فرمودند: «لم ینزل علی فیها إلا هذه الآیة العامة الفاذة، و هی قوله تعالی: {فَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ*وَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ}[زلزلة: ۷-۸]»[۱](بر من در این موضوع جز این آیهی عام نازل نشده و آن فرمودهی الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ است: (پس هرکس به اندازهی ذرهای کار نیک انجام داده باشد (پاداش) آن را میبیند*وهرکس به اندازهی ذرهای کار بد کرده باشد, (کیفر) آن را میبیند)) لذا عموم شامل همهی آنچه در زیرا آن قرار دارد میشود و شخص مسافر مؤمن است لذا بر او حضور در نماز جمعه و جماعت مادامی که در جایی باشد که در آن جا جمعه و جماعت بر پا میشود واجب است.
سؤال: شیخ بزرگوار! در این صورت چگونه نماز را قصر کند در حالی که در نماز جماعت حضور مییابد؟
جواب: نماز را در صورتی که نمازی از او فوت شود یا اینکه در مکان دوری از مساجد باشد که حضور برای او سخت است و میترسد اگر مکانش برود کسی جایش را بگیرد و شبیه اینها از آنچه او را از حضور در نماز جماعت معذور میسازد قصر میکند ولی بدون عذر بر او حضور در جماعت واجب است.
[۱] بخاری: کتاب الجهاد و السیر، باب الخیل ثلاثة، شمارهی (۲۸۶۰)، و مسلم: کتاب الزکاة، باب إثم مانع الزکاة، شمارهی (۹۸۷).