یکشنبه 28 جمادی‌الاول 1448
۱۶ آبان ۱۴۰۵
8 نوامبر 2026

(۲۹۱۴) حکم امامت مسافر بر مقیم

(۲۹۱۴) سوال: آیا مسافر، امام کسی که مقیم است شود؟

جواب:

مسافر امام مقیم و مقیم امام مسافر می‌‌شود زیرا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت شده که امام اهل مکه شد در حالی که مسافر بود و به آن‌‌ها فرمود: «أتموا یا أهل مکة فإنا قوم سفر»[۱](ای اهل مکه! نماز خود را کامل بخوانید زیرا ما مسافر هستیم) و این در غزوه‌‌ی فتح مکه بود زیرا ایشان صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نوزده روز در مکه ماندند و نماز را به صورت قصر می‌‌خواندند لذا هنگامی که مسافر برای مقیم نماز خواند به او بگوید که من مسافر هستم و نماز را به صورت قصر می‌‌خوانم لذا هرگاه سلام دادم نمازت را کامل کن.

همچنین جایز است که مقیم برای مسافر نماز بخواند اما در این حالت بر مسافر واجب است که نمازش را به تبع امام کامل کند به دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «إنما جعل الإمام لیؤتم به»[۲](امام قرار داده شده تا به وی اقتدا شود) همچنین به دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «ما أدرکتم فصلوا، و ما فاتکم فأتموا»[۳](هر چقدر از نماز را درک کردید بخوانید و آن چه از شما فوت شد را تکمیل کنید) همچنین چون ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا در مورد شخص مسافر که در حالت تنهایی دو رکعت نماز می‌‌خواند و همراه امام چهار رکعت سؤال شد؟ گفت: این سنت است. [۴]


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

[۳] تخریج آن گذشت.

[۴] مسلم: کتاب صلاة المسافرین، باب صلاة المسافرین، شماره­ی (۶۸۸).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل المسافر يؤم المقيم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: المسافر يَؤُمُّ المقيم والمقيم يؤم المسافر، فقد ثبت عن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أنه أم أهل مكة وهو مسافر، وقال لهم: «أتموا يا أهل مكة فإنا قوم سفر». وكان ذلك في غزوة الفتح؛ لأنه – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – أقام في مكة تسعة عشر يوما يَقْصُرُ الصلاة، فإذا صَلَّى المسافر بالمقيم نَبَّة المقيم فقال له: أنا مسافر وسأقصر الصلاة، فإذا سَلَّمْتُ فَأَتِم.

ويجوز أن يصلي المقيم بالمسافر، ولكن في هذه الحال يجب على المسافر أن يتم تبعا لإمامه؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «إنما جعل الإمام ليؤتم به» ولقوله – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «ما أدركتم فَصَلُّوا، وما فاتكم فَأَتِمُوا»، ولأن ابن عباس رضي الله عنهما سُئِلَ عن الرجل يصلي وحده ركعتين -يعني: المسافر – ومع الإمام أربعًا؟ فقال: (تلك السنة).

مطالب مرتبط:

(۲۸۵۶) حکم نماز پشت سر امامی که سوره‌ی فاتحه را به‌ درستی ادا نمی‌کند

کسی که اولویت بیشتری برای امامت دارد جلو برود و اگر ترس اختلاف و درگیری بود واجب است این موضوع به گوش مسؤلین برای جلوگیری از دعوا رسانده شود....

ادامه مطلب …

(۲۸۶۴) آیا امامت کسی که قرآن را با لکنت می‌خواند جایز است؟

امامت کسی که قرآن را با لکنت می­خواند جایز است مادامی که حروف، کلمات و حرکات را خوب ادا می‌کند...

ادامه مطلب …

(۲۸۸۹) حکم مطالبه اجرت امامت در ماه رمضان از سوی اوقاف

اگر چیزی از مال از جانب اوقاف یا مکانی دیگر برای او آمد آن را بگیرد وگرنه خودش دنبال آن نباشد...

ادامه مطلب …

(۲۹۱۷) حکم پیش‌قدمی در امامت نماز جماعت در غیاب امام مسجد با گمان به رضایت او

اشکالی ندارد اگر اهل مسجد تو را برای نماز بعد از اینکه وقت اقامه گذشت جلو فرستادند به شرط اینکه امام تو را از این کار منع نکند...

ادامه مطلب …

(۲۸۸۴) حکم شرعی در مورد نماز کسی که امام مردم میشود در حالی که برای آنها آنچه برای خود دوست دارد، دوست ندارد چیست؟

امامی که برای برادرنشان آنچه برای خود دوست دارد، دوست ندارد ایمانش ناقص است به دلیل فرموده­ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ...

ادامه مطلب …

(۲۸۸۱) حکم نماز پشت سر امامی که غیر از الله ازمردگان را فرا میخواند و دور قبور طواف میکند چیست؟

نماز پشت سر امامی که غیر از الله را فرا می­خواند باطل است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه