سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۲۹۱۴) حکم امامت مسافر بر مقیم

(۲۹۱۴) سوال: آیا مسافر، امام کسی که مقیم است شود؟

جواب:

مسافر امام مقیم و مقیم امام مسافر می‌‌شود زیرا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت شده که امام اهل مکه شد در حالی که مسافر بود و به آن‌‌ها فرمود: «أتموا یا أهل مکة فإنا قوم سفر»[۱](ای اهل مکه! نماز خود را کامل بخوانید زیرا ما مسافر هستیم) و این در غزوه‌‌ی فتح مکه بود زیرا ایشان صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نوزده روز در مکه ماندند و نماز را به صورت قصر می‌‌خواندند لذا هنگامی که مسافر برای مقیم نماز خواند به او بگوید که من مسافر هستم و نماز را به صورت قصر می‌‌خوانم لذا هرگاه سلام دادم نمازت را کامل کن.

همچنین جایز است که مقیم برای مسافر نماز بخواند اما در این حالت بر مسافر واجب است که نمازش را به تبع امام کامل کند به دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «إنما جعل الإمام لیؤتم به»[۲](امام قرار داده شده تا به وی اقتدا شود) همچنین به دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «ما أدرکتم فصلوا، و ما فاتکم فأتموا»[۳](هر چقدر از نماز را درک کردید بخوانید و آن چه از شما فوت شد را تکمیل کنید) همچنین چون ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا در مورد شخص مسافر که در حالت تنهایی دو رکعت نماز می‌‌خواند و همراه امام چهار رکعت سؤال شد؟ گفت: این سنت است. [۴]


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

[۳] تخریج آن گذشت.

[۴] مسلم: کتاب صلاة المسافرین، باب صلاة المسافرین، شماره­ی (۶۸۸).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل المسافر يؤم المقيم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: المسافر يَؤُمُّ المقيم والمقيم يؤم المسافر، فقد ثبت عن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أنه أم أهل مكة وهو مسافر، وقال لهم: «أتموا يا أهل مكة فإنا قوم سفر». وكان ذلك في غزوة الفتح؛ لأنه – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – أقام في مكة تسعة عشر يوما يَقْصُرُ الصلاة، فإذا صَلَّى المسافر بالمقيم نَبَّة المقيم فقال له: أنا مسافر وسأقصر الصلاة، فإذا سَلَّمْتُ فَأَتِم.

ويجوز أن يصلي المقيم بالمسافر، ولكن في هذه الحال يجب على المسافر أن يتم تبعا لإمامه؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «إنما جعل الإمام ليؤتم به» ولقوله – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «ما أدركتم فَصَلُّوا، وما فاتكم فَأَتِمُوا»، ولأن ابن عباس رضي الله عنهما سُئِلَ عن الرجل يصلي وحده ركعتين -يعني: المسافر – ومع الإمام أربعًا؟ فقال: (تلك السنة).

مطالب مرتبط:

(۲۸۷۹) آیا جایز است شخص مسلمان پشت سر امامی که ورق بازی می‌کند نماز بخواند؟

اگر این امام بازی ورق می­کند همچنین از جهات دیگر ملتزم نیست اگر امام ثابت است باید پشت سر او نماز خوانده شود ولی اگر امام ثابت نیست شایسته نیست که به عنوان امام مردم در نماز جلو فرستاده شود بلکه کسی انتخاب شود که تقوایش بیشتر است در صورتی که این شخص که تقوایش بیشتر است تلاوت واجب نماز را خوب می­خواند....

ادامه مطلب …

(۲۹۰۰) آیا جایز است امام رکوع را طولانی نماید؟

فقهاء ذکر نموده که برای امام مستحب است هرگاه احساس نمود کسی می‌‌آید در حالی که او در رکوع است رکوعش را طولانی کند تا اینکه آن شخص رکوع را درک کند اما شرطی را برای آن ذکر نموده‌‌اند و آن این است که کسانی که پشت سر او نماز می‌‌خوانند دچار سختی نشوند اگر دچار سختی شوند مراعات حال کسانی که پشت سر او نماز می‌‌خوانند مقدم‌‌تر از مراعات حال کسی است که تازه می‌‌آید و در این مساله در سنت چیزی را سراغ ندارم

ادامه مطلب …

(۲۹۱۳) حکم اقتدای مقیم به جماعتی از مسافران در نماز قصر

بله، برای شخص مقیم جایز است که پشت سر شخص مسافر نماز بخواند و در این حالت اگر مسافر نمازش را تمام کرد و سلام داد مقیم برخواسته و آن چه از نمازش را که باقی ماند کامل می‌‌کند....

ادامه مطلب …

(۲۸۹۲) حکم اخذ اجرت بر اعمال عبادی و خدمات مساجد

گرفتن مزد به خاطر نظافت مساجد همچنین یاد دادن قرآن اشکالی ندارد ...

ادامه مطلب …

(۲۸۶۵) حکم اقتدا به امام نابینای ناآگاه به احکام نماز

امامی که در نمازش آرامش ندارد نمازش درست نیست و اقتدا نمودن به او جایز نیست و بر او واجب است که تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در نفسش و کسانی از مسلمانان که پشت سر او نماز می­خوانند را پیشه کند تا اینکه آن را در نمازی که سودی برای آن­ها ندارد وارد نسازد....

ادامه مطلب …

(۲۸۷۳) آیا نماز پشت سر اهل بدعت و کسانی که اعتقاد باطل دارند جایز است؟

اگر بدعتش موجب کفر باشد نماز پشت سر چنین شخصی درست نیست....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه