چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

(۲۹۱۳) حکم اقتدای مقیم به جماعتی از مسافران در نماز قصر

(۲۹۱۳) سوال: هنگامی که افرادی مسافر آمدند و نماز را به صورت قصر خواندند و بعد از اینکه صف بستند شخصی آمد و همراه آنان نماز خواند، آیا این کار برای او جایز است یا خیر؟

جواب:

بله، برای شخص مقیم جایز است که پشت سر شخص مسافر نماز بخواند و در این حالت اگر مسافر نمازش را تمام کرد و سلام داد مقیم برخواسته و آن چه از نمازش را که باقی ماند کامل می‌‌کند.

اصل این مسأله آن چیزی است که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت شده که در سال فتح مکه برای اهل مکه نماز خواند و به آن‌‌ها گفت: «یا أهل مکة أتموا فإنا قوم سفر»[۱](ای اهل مکه! نماز خود را کامل بخوانید زیرا ما مسافر هستیم) لذا ایشان دو رکعت می‌‌خواندند در حالی که اهل مکه پشت سر ایشان چهار رکعت می‌‌خواندند و این مقیم هنگامی که برای جبران آن چه از او فوت شده بر می‌‌خواست مانند کسی بود که به نماز نرسیده است همان‌‌طور که اگر انسان همراه امامی که نماز ظهر را می‌‌خواند دو رکعت آخر را درک کند هنگامی که سلام داد دو رکعت را می‌‌خواند همچنین کسی که مقیم است و پشت سر کسی که مسافر است نماز می‌‌خواند برخواسته و دو رکعتی که از نمازش باقی مانده را می‌‌خواند.


[۱] أبوداود: کتاب الصلاة، باب متی یتم المسافر؟، شماره­ی (۱۲۲۹).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا جاء أناس مسافرون ويقصرون الصلاة، وبعدما صَفُّوا في صلاتهم جاء رجل يصلي معهم، هل يجوز له ذلك أم لا؟ وفقكم الله.

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نعم يجوز للمقيم أن يصلي خلف الإمام المسافر، وفي هذه الحال إذا أتم الإمام المسافر صلاته وسَلَّمَ فإن المقيم يقوم فيأتي بما بقي عليه من صلاته.

وأصل ذلك ما ثبت عن رسول الله صلى الله عليه وسلم أنه كان في عام الفتح يُصَلِّي بأهل مكة، ويقول لهم: «يا أهل مكة أتموا فإنا قوم سفر»، فكان يصلي ركعتين وكان أهل مكة يصلون خلفه أربعًا، ويكون هذا المقيم إذا قام إلى قضاء ما فاته كالْمَسْبُوقِ في صلاته، كما لو أدرك الإنسان مع الإمام الذي يصلي الظهر الركعتين الأخيرتين، فإنه إذا سَلَّم يقوم فيأتي بركعتين، وهكذا المقيم إذا صَلَّى خلف المسافر فإنه يقوم ويأتي بالركعتين الباقيتين من صلاته.

مطالب مرتبط:

(۲۸۶۱) صحت نماز جمعه پشت سر امامی با ضعف در تجوید

اگر امام اولی لحن او به گونه­ای نیست که معنا را عوض کند پس نماز پشت سر او درست است اما اگر لحن او به گونه­ای است که معنا را تغییر می­دهد پشت سر او نماز خوانده نمی­شود...

ادامه مطلب …

(۲۸۷۸) آیا نماز پشت سر کسی که عقیده‌اش فاسد است؟

نماز پشت سر این امام جایز نیست زیرا این اعتقاد باطلش منجر به شرک می­شود..

ادامه مطلب …

(۲۹۰۰) آیا جایز است امام رکوع را طولانی نماید؟

فقهاء ذکر نموده که برای امام مستحب است هرگاه احساس نمود کسی می‌‌آید در حالی که او در رکوع است رکوعش را طولانی کند تا اینکه آن شخص رکوع را درک کند اما شرطی را برای آن ذکر نموده‌‌اند و آن این است که کسانی که پشت سر او نماز می‌‌خوانند دچار سختی نشوند اگر دچار سختی شوند مراعات حال کسانی که پشت سر او نماز می‌‌خوانند مقدم‌‌تر از مراعات حال کسی است که تازه می‌‌آید و در این مساله در سنت چیزی را سراغ ندارم

ادامه مطلب …

(۲۸۶۷) حکم اقتدای ایستاده به امام نشسته در نمازهای جماعت

بله، اگر امام توانایی ایستادن را ندارد و از ابتدای نماز به صورت نشسته نماز خواند کسانی که پشت سر او نماز می­خوانند به صورت نشسته می­خوانند ...

ادامه مطلب …

(۲۸۴۱) صفات نیکی که لازم است امامی که برای مردم نماز می‌خواند آن‌ها را دارا باشد چیست؟

صفات نیکی که شایسته است که در امامی که برای مردم نماز می­خواند وجود داشته باشد به این صورت است: اینکه قاری قرآن باشد...

ادامه مطلب …

(۲۸۹۱) تأثیر درخواست اجرت بر امامت در نیت

اعمال به نیت­ها بستگی دارد و برای هر کس آن چیزی است که نیت کرده است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه