سه‌شنبه 11 ربیع‌الثانی 1448
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
22 سپتامبر 2026

(۲۹۰۱) نظرتان در مورد امامی که در نماز صبح با شمارش، جماعت مسجد را تفتیش می‌‌کند چست؟

(۲۹۰۱) سوال: نظرتان در مورد امامی که در نماز صبح با شمارش، جماعت مسجد را تفتیش می‌‌کند چست اما برخی را بدون شمردن با این دلیل که آن‌‌ها بر نماز مواظبت دارند رها می‌‌کند و این کارش موجب حرف زدن و حواس‌‌پرتی می‌‌شود؟ لطفا نصیحت و راهنمایی کنید.

جواب:

تفتیش جماعت برای دانسته شود که آیا آن‌‌ها حضور دارند یا خیر اصلی در شریع دارد همان‌‌طور که در حدیث ابی بن کعب وارد شده که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «أشاهد فلان؟ أشاهد فلان»؟ [۱](آیا فلانی و فلانی حضور دارند)؟ و تفتیش نمودن فقط به نسبت کسی است که ترس عدم حضورش وجود دارد اما کسی که حضورش شناخته شده است و اینکه تخلف نمی‌‌کند مگر در صورتی که عذر داشته باشد یا اینکه در مسجد دیگری نماز می‌‌خواند نیازی به ذکر نامش نیست اما با توجه به اینکه اگر برخی را بشماریم و برخی را رها کنیم حساسیت ایجاد می‌‌شود نظرم بر این است که همه شمارش شوند و اشکالی ندارد کسی که بر حضور در نماز جماعت مواظبت دارد بگوید که من حاضر هستم بنابراین کسی که خواست حاضرین در نماز جماعت را تفتیش کند همه را در شمارش قرار دهد بهتر است و در دل مردم بیشتر مورد رضایت قرار می‌‌گیرد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما رأيكم في إمام يقوم بتفقد الجماعة في صلاة الفجر، وذلك عن طريق العدد، ولكنه يترك البعض بدون عد بحجة أنهم يواظبون على الصلاة، فيحصل بذلك كلام وتشويش؟ أرجو النصح والتوجيه؟

فأجاب رحمه الله تعالى: تفقد الجماعة ليعلم حاضرون هم أم غائبون له أصل في الشرع، كما في حديث أبي بن كعب أن النبي صلى الله عليه وسلم كان يقول: «أشاهد فلان؟ أشاهد فلان»؟ والتَّفَقُدُ إنما هو لمن تُخشَى غيبته، أما من كان معروف الحضور، وأنه لن يتخلف إلا لعذر أو لصلاة في مسجد آخر فلا حاجة إلى ذكر اسمه، لكن نظرًا لما يحصل من الحساسية إذا عددنا أحدا وتركنا آخر، فإني أرى أن يَعُدَّ الجميع، ولا يضر الشخص الذي يواظب على حضور الجماعة أن يقول: إني حاضر ، فإذا رأى من يقوم بعد الجماعة أن يعد الجميع من يحضر ومن لا يحضر كان ذلك خيرًا وأولى وأطيب في قلوب الناس.

مطالب مرتبط:

(۲۹۱۸) حکم شروع نماز جماعت با غیر امام و ورود امام در اثنای نماز

هنگامی که امام وارد شد در حالی که نماز اقامه شده بود شایسته است که جلو نیاید و کسی که جلو آمده را به عقب بکشاند زیرا الحمدلله محدودیتی در این امر وجود ندارد و امر آسانی است...

ادامه مطلب …

(۲۹۰۰) آیا جایز است امام رکوع را طولانی نماید؟

فقهاء ذکر نموده که برای امام مستحب است هرگاه احساس نمود کسی می‌‌آید در حالی که او در رکوع است رکوعش را طولانی کند تا اینکه آن شخص رکوع را درک کند اما شرطی را برای آن ذکر نموده‌‌اند و آن این است که کسانی که پشت سر او نماز می‌‌خوانند دچار سختی نشوند اگر دچار سختی شوند مراعات حال کسانی که پشت سر او نماز می‌‌خوانند مقدم‌‌تر از مراعات حال کسی است که تازه می‌‌آید و در این مساله در سنت چیزی را سراغ ندارم

ادامه مطلب …

(۲۸۸۲) حکم اقتدا به امامی که به نوشتن تعویذات برای بیماران اشتغال دارد

اگر انسان چیزهای کفری استفاده می­کند که او را از دین خارج می­سازد نماز پشت سر او درست نیست چون نماز خودش درست نیست زیرا کسی که مسلمان نباشد نمازش درست نیست و زمانی که نماز امام درست نباشد امکان اقتدا به او وجود ندارد زیرا بدون امام اقتدا می­کنی و نیت امام را بدون امام می­­کنی....

ادامه مطلب …

(۲۸۶۵) حکم اقتدا به امام نابینای ناآگاه به احکام نماز

امامی که در نمازش آرامش ندارد نمازش درست نیست و اقتدا نمودن به او جایز نیست و بر او واجب است که تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در نفسش و کسانی از مسلمانان که پشت سر او نماز می­خوانند را پیشه کند تا اینکه آن را در نمازی که سودی برای آن­ها ندارد وارد نسازد....

ادامه مطلب …

(۲۸۶۰) آیا نماز پشت سر کسی که در حرکات سوره‌ی فاتحه اشتباه می‌کند درست است؟

جایز نیست که این افراد به عنوان امامان مسجد باشند و بر والیان امر یکی از این دو چیز واجب است: یا اینکه این افراد آموزش داده شوند تا اینکه کلام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را درست بخوانند یا اینکه تغییر داده شوند....

ادامه مطلب …

(۲۸۴۱) صفات نیکی که لازم است امامی که برای مردم نماز می‌خواند آن‌ها را دارا باشد چیست؟

صفات نیکی که شایسته است که در امامی که برای مردم نماز می­خواند وجود داشته باشد به این صورت است: اینکه قاری قرآن باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه