(۲۷۶۰) سوال: شخص در مکان دوری از شهر است و در کوه کار میکند، میگوید: صدای اذان را جز از طریق رادیو نمیشنوم، لذا خودم به تنهایی اذان و اقامه میگویم، آیا این کار جایز است؟
جواب:
وجه اشکال در این سؤال را نمیدانم، زیرا اگر میخواهد به شنیدن اذان از رادیو اکتفا کند، خود دارای حکمی است و اگر میخواهد هرگاه که اذان را از رادیو شنید، بلند شده و اذان بگوید، خود دارای حکمی است.
اگر اولی باشد، نگاه میکنیم: اگر اذان مستقیم از مسجد پخش میشود، امیدوارم که کافی باشد، زیرا اذان را از مؤذن مستقیم میشنود، اما به وسیلهی این ابزاری که آن را نقل میکند، لذا این همانند شنیدن از بلندگو در شهر است.
اما اگر اذان از ضبط پخش میشود، همانطور که در برخی از رادیوها وجود دارد، چه بسا از کسی پخش شود که فوت شده، این اذان کافی نیست؛ زیرا اذان عبادتی است که باید شخص آن را انجام دهد و نواری که اذان در آن ضبط شده به عنوان فاعل محسوب نمیشود که به وسیلهی اذان تقرب بجوید، مانند مؤذنی که با صدا و زبانش اذان میگوید.
اما اگر منظورش دومی است: یعنی هرگاه اذان را از رادیو شنید بلند میشود و اذان و اقامه میگوید، این کار خوب است و اشکالی ندارد، زیرا اذان دادن همراه با رادیو که سر وقت اذان میگوید بهتر از اذان دادن با تخمین است، چون امکان دارد تخمین بزند و به اشتباه رفته و قبل از وقت اذان بگوید، اما اگر بین او و بین جایی که اذان از آن پخش میشود، مسافتی وجود دارد که امکان دارد وقت این دو مکان متفاوت باشد، واجب است این را رعایت کند و از روی احتیاط کمی با تأخیر اذان بگوید.