دوشنبه 27 رمضان 1447
۲۵ اسفند ۱۴۰۴
16 مارس 2026

(۲۷۰۹) اوقات نهی چه موقع است؟

(۲۷۰۹) سوال: اوقات نهی چه موقع است؟

جواب:

اوقات نهی به طور مفصل پنج وقت است، اما به طور مختصر سه وقت است.

اما به طور مختصر: از نماز صبح تا بالا آمدن خورشید به اندازه‌‌ی یک نیزه، هنگام ایستادن خورشید تا زوال آن، از نماز عصر تا غروب خورشید.

اما به طور مفصل: از نماز صبح تا طلوع خورشید و از طلوع خورشید تا زمانی که به اندازه‌‌ی یک نیزه بالا بیاید، هنگام ایستادن خورشید -یعنی: هنگام زوال آن و کاهش حرکت آن- تا زوال آن و بعد از نماز عصر تا اینکه خورشید به اندازه‌‌ی یک نیزه نزدیک به غیب شدن باشد و تا زمانی که به اندازه‌‌ی نیزه نزدیک شود تا اینکه غیب شود.

این پنج وقتی هستند که سنت مطلق در آن جایز نیست و آن سنتی است شخص فقط جهت تقرب انجام می‌دهد، اما  سنتی که دارای سبب است، قول راجح این است که در اوقات نهی مشروع است، به عنوان مثال: شخص بعد از نماز عصر برای نشستن وارد مسجد شود، لذا نمی‌‌نشیند تا اینکه دو رکعت سنت بخواند و مثل اینکه در اوقات نهی وضو بگیرد یعنی: بعد از نماز عصر، می‌‌تواند دو رکعت سنت وضو بخواند.

اما نماز استخاره: اگر برای امری است که قبل از خروج وقت نهی از بین می‌‌رود، اشکالی ندارد که انسان در وقت نهی نماز استخاره بخواند، اما اگر امر وسعت داشته باشد و ممکن باشد که بعد از انتهای وقت نهی استخاره کند، آن را به بعد از اتمام وقت نهی به تأخیر بیندازد.

مهم اینکه اوقات نهی به طور مفصل پنج وقت هستند و به طور مختصر سه وقت هستند و جایز نیست که در این اوقات سنت مطلق که دارای سبب نیست، خوانده شود، اما سنتی که دارای سبب باشد، اشکالی ندارد؛ همچنین جایز است که نمازهای فرض در وقت نهی خوانده شود، مثلا نماز فرضی را فراموش کند و آن را مگر در وقت نهی به یاد نیاورد، جایز است که این نماز را در وقت نهی قضا کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما هي أوقات النهي؟

فأجاب رحمه الله تعالى : أما أوقات النهي فإنها خمسة بالبَسْطِ، وثلاثة بالاختصار.

أما الاختصار: فإنها من صلاة الفجر إلى أن ترتفع الشمس قيد رُمْحٍ، وعند قيام الشمس حتى تزول، ومن صلاة العصر إلى الغروب.

وأما بالبسط: من صلاة الفجر إلى طلوع الشمس، ومن طلوع الشمس حتى ترتفع قيدَ رُمح، وعند قيامها -أي: عند زوالها وانخفاض سيرها- حتى تزول، وبعد صلاة العصر حتى تقرب الشمس من المغيب مقدار رمح، وإذا قربت بمقدار رمح حتى تغيب.

فهذه خمسة أوقات لا يجوز فيها النفل المطلق، وهو النفل الذي يقوم صاحبه ليتطوع به فقط، أما النفل الذي له سبب فإن القول الراجح أنه مشروع في أوقات النهي، مثل: أن يدخل الرجل إلى المسجد في وقت العصر للجلوس، فإنه لا يجلس حتى يصلي ركعتين، ومثل : أن يتوضأ في أوقات النهي، أي: بعد صلاة العصر، فله أن يصلي ركعتين سُنَّة الوضوء.

وأما صلاة الاستخارة: فإن كانت لأمر يزول قبل خروج وقت النهي فلا بأس أن يستخير الإنسان وقت النهي، وأما إذا كان الأمر واسعا ويمكن أن يستخير بعد انتهاء وقت النهي فليؤخر صلاة الاستخارة حتى ينتهي وقت النهي.

المهم أن أوقات النهي الآن خمسة بالبسط وثلاثة بالاختصار، وأنه لا يجوز فيها النفل المطلق الذي ليس له سبب، وأما النفل الذي له سبب فلا بأس، وكذلك الفرائض يجوز أن يصليها في أوقات النهي، كما لو نسي صلاة ولم يتذكر إلا في وقت النهي، فإنه يجوز له أن يقضي هذه الصلاة في وقت النهي.

مطالب مرتبط:

(۲۷۱۳) حکم سجده‌‌ی تلاوت در اوقات نهی

سجده‌‌ی تلاوت در اوقات نهی جایز است همچنین تمام سنت‌‌هایی که دارای سبب هستند، به خاطر سبب آن جایز است که در اوقات نهی خوانده شوند...

ادامه مطلب …

(۲۷۱۰) حکم ورود به مسجد پیش از مغرب و ترک تحیة‌المسجد در زمان کراهت

تمام نمازهایی که دارای سبب هستند در اوقات نهی خوانده می‌‌شوند و نهی وارد آن‌‌ها نمی‌‌شود، زیرا نمازی است که به سبب معینی تخصیص داده شده است، لذا حکمت نهی از نماز در اوقات مشخص نیز از آن دور می‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۲۷۱۵) آیا خواندن نماز بعد از فجر و بعد از عصر جایز است؟

اگر منظور او از بعد از فجر و بعد از عصر بعد از دخول وقت آن‌‌ها است، جایز است و اگر منظور او از بعد از عصر و بعد از فجر، بعد از نماز است، جایز نیست که انسان بعد از نماز صبح تا اینکه خورشید طلوع کند و به اندازه‌‌ی یک نیزه بالا بیاید و بعد از نماز عصر تاد غروب خورشید سنت بخواند، اما نماز فرض را هرگاه به یاد آورد هر چند که در وقت نهی باشد، می‌‌خواند....

ادامه مطلب …

(۲۷۱۱) اوقات نهی از نماز چه موقع است؟

اوقات نهی به طور تفصیل پنج وقت و به طور خلاصه سه وقت است.....

ادامه مطلب …

(۲۷۰۸) حکم خواندن نماز در مسجد قباء پس از عصر

برای انسان جایز نیست که به قباء برود و در آن جا در اوقات نهی نماز بخواند، اما اگر به قباء یا دیگر مساجد به هر قصدی رفت و وقت نهی داخل شد، سنت تحیه‌‌ی مسجد را می‌‌خواند، زیرا دارای اسباب است....

ادامه مطلب …

(۲۷۱۴) آیا خواندن نماز سنت وضو در وقت نهی قبل از مغرب جایز است؟

قول درست این است: آن را می‌‌خواند و ضابطه‌‌ی آن: اگر نماز سنت که دارای سبب بود، آن را هنگام وجود سبب آن یعنی در هر وقتی بعد از نماز عصر یا صبح یا هنگام زوال خورشید و... می‌‌خواند و اگر دارای سبب نبود آن را نمی‌‌خواند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه