شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۲۵۷۰) حکم نمازهای شب تا هنگام اذان صبح و تطبیق آن با تهجّد

(۲۵۷۰) سوال: عادت کردم که یک ساعت قبل از اذان صبح بیدار شوم، سپس اندازه‌‌ای که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر من نوشته تا اذان صبح نماز می‌‌خوانم، بعد از آن دو رکعت سنت سپس فرض را می‌‌خوانم، بعد از آن دو رکعت سنت سپس فرض را می‌خوانم، آیا این وقت نماز تهجد است؟

جواب:

بله آنچه‌ام خالد انجام می‌‌دهد از تهجد است، زیرا قیام در شب است اما ذکر نکرد که وتر می‌‌خواند و نمازش را با آن به پایان می‌‌رساند، اگر انجام نمی‌‌دهد، پس انجام دهد، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «اجعلوا آخر صلاتکم باللیل وترا»[۱](آخرین نمازتان در شب را وتر قرار دهید) و اگر عادت نموده همانطور که ذکر نمود یک ساعت قبل از اذان صبح بیدار می‌‌شود، قبل از خواب وتر نخواند، زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «من طمع أن یقوم آخر اللیل فلیوتر آخر اللیل، فإن صلاة آخر اللیل مشهودة و ذلک أفضل»[۲](کسی که طمع دارد در آخر شب بیدار شود، در آخر شب وتر بخواند، زیرا نماز آخر شب با حضور ملائکه است و این بهتر است).

لذا به‌ام خالد می‌‌گوییم: آخرین نمازت از تهجد را وتر قرار بده به این صورت که هنگام اتمام نمازت یک رکعت بخوان.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة أم خالد: دَأَبَتُ على الاستيقاظ قبل أذان الفجر بساعة كاملة، ثم أصلي ما يكتب الله لي حتى يؤذن لصلاة الفجر، بعدها أصلي ركعتي السنة ثم الفرض، فهل هذا وقت صلاة التهجد؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نِعْمَ ما فعلته أم خالد فإنه من التهجد لأنه قيام في الليل ولكنها لم تذكر أنها كانت تُوتِرُ وتختم تهجدها بالوتر، فإن كانت لا تفعل فلتفعل؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «اجعلوا آخر صلاتكم بالليل وترا»، وإذا كان من عادتها كما ذكرت أنها تقوم قبل الفجر بساعة، فإنها لا توتر قبل أن تنام؛ لأن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: «من طَمِعَ أن يقوم من آخر الليل فليوتر آخر الليل، فإن صلاة آخر الليل مشهودة، وذلك أفضل».

فنقول لأم خالد: اجعلي آخر صلاتك من التهجد وترا، بأن توتري بركعة عند انتهاء صلاتك.

مطالب مرتبط:

(۲۵۵۰) حکم ختم قرآن در نماز تراویح و قیام شب

بر انسان واجب نیست که کل قرآن را در رمضان ختم کند، اما امر پسندیده‌‌ای است، تا مردم کلام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را از اول تا آخر آن بشنوند، اما حتما لازم نیست....

ادامه مطلب …

(۲۵۶۷) قیام اللیل چه زمانی شروع می‌‌شود؟

قیام اللیل از زمانی که انسان نماز عشا و سنتش را خواند شروع می‌‌شود، اما بهترین وقت بعد از نصف شب تا یک ششم شب است..

ادامه مطلب …

(۲۵۶۰) تعداد رکعات نماز شب چقدر است و وقت آن کی است؟

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نه در رمضان و نه در غیر رمضان بر یازده رکعت نمی‌‌افزودند.....

ادامه مطلب …

(۲۵۳۳) حکم ترک نماز تراویح برای توانمندان بر حضور در مسجد

نصیحت ما به برادران ما این است که فرصت عمر را غنیمت شمارند و برای خود بهره‌ای از طاعت داشته باشند، زیرا روزی آرزو می‌‌کنند که‌ای کاش یک یا دو رکعت و یک تسبیح یا دو تسبیح به نیکی‌‌هایشان افزوده بودند...

ادامه مطلب …

(۲۵۳۶) کم اقتدای در نماز تراویح با رادیو یا تلویزیون در ماه رمضان

این کار جایز نیست و از او قبول نمی‌‌شود،...

ادامه مطلب …

(۲۵۵۲) حکم خواندن کل قرآن توسط امام در نماز تراویح چیست؟

نمی‌‌دانم که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در شب‌‌هایی که با مردم نماز خواند، قرآن را ختم نمود یا نه، اما بسیاری از اهل فقه گفته‌‌اند: برای امام شایسته است که کل قرآن را در این قیام ختم نموده تا نمازگزاران کل قرآنی را که ابتدای نزولش در این ماه بوده را بشنوند. این گونه فقها گفته‌‌اند.  ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه