(۲۴۹۶) سوال: حکم زیادت بر دعای وتر که از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده چیست «اللهم اهدنی فیمن هدیت» تا پایان آن. به خصوص استمرار بر این زیاد نمودن؟ دعای وتر چه زمانی خوانده می­شود؟ آیا قبل از رکوع یا بعد از رکوع ؟

جواب:

هیچ اشکالی در زیادت بر آنچه از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پیرامون قنوت وتر وارد شده نیست، بلکه چه بسا از برخی الفاظ حدیث برداشت شود که آنچه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در قنوت وتر می­گفتند همه­ی آنچه در قنوت وتر می­گفتند نیست بلکه قسمتی از آن است، زیرا در برخی از الفاظ حدیث حسن بن علی رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ می­گوید: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به من دعایی را یاد دادند که آن را در قنوت وتر بخوانم پس فرمود: با آن در قنوت وتر دعا کنم، احتمال دارد که گفته­اش با آن در قنوت وتر دعا کنم شاید قنوتی وجود داشته باشد که حسن بن علی بن ابی طالب از آن نپرسیدند.

و نیز آنچه دلالت دارد بر اینکه در این امر وسعت وجود دارد این است که صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم در تلبیه (لبیک گفتن)بر آنچه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می­گفتند، اضافه می­نمودند. رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می­فرمود: «لبیک اللهم لبیک، لبیک لا شریک لک لبیک، إن الحمد و النعمة لک و الملک، لا شریک لک.»[۱](اجابت کردم، بارالها اجابت کردم، اجابت کردم که هیچ شریکی برای تو نیست، اجابت کردم، حمد و سپاس و نعمت و پادشاهی از آن تو است. هیچ شریکی برای تو نیست) و از صحابه کسانی بودند که بر این اضافه می­نمودند و هیچ یک از صحابه بر او انکار نکردند.

لذا آنچه از سنت آشکار می‌شود این است که مادامی که مقام، مقام دعا است اشکالی ندارد که انسان بر آنچه وارد شده بیفزاید اگر دعا به معصیت یا قطع صله­ی رحم نکند.

اما سؤالش: آیا قنوت قبل یا بعد از رکوع است؟ انسان اختیار دارد، اگر خواست قبل از رکوع قنوت بخواند و اگر خواست بعد از رکوع بخواند اما بیشتر بعد از رکوع باشد.

[۱] بخاری: کتاب الحج، باب التلبیة، شماره­ی (۱۵۴۹)، مسلم: کتاب الحج، باب التلبیة و صفتها، شماره­ی (۱۱۸۴).