چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۲۴۹۵) آیا یک سوم آخر شب یک یا دو ساعت قبل از اذان صبح است؟

(۲۴۹۵) سوال: از اوقات اجابت دعا یک سوم آخر شب است که در آن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به آسمان دنیا می­آید و این از فضل الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر ما است. منظور از یک سوم آخر شب چیست؟ آیا یک یا دو ساعت قبل از اذان صبح است؟

جواب:

این بستگی به طولانی و کوتاه بودن شب دارد، مثلا اگر طول شب از غروب خورشید تا طلوع فجر دوازده ساعت باشد، یک سوم آخر شب چهار ساعت قبل از نماز صبح است. و اگر طول شب از غروب خورشید تا طلوع فجر نه ساعت باشد، یک سوم آخر شب سه ساعت قبل از نماز صبح است. آنچه مهم است که ساعت آن مختلف است و تغییر می­کند اما انسان از غروب خورشید تا طلوع فجر را به سه قسمت تقسیم کند و دو سوم اول آن را حذف کند، یک سوم آخر باقی می­ماند.

اما بدان بهتر این است که انسان از نصف شب بیدار شود و هرگاه یک ششم آن باقی ماند، تا طلوع فجر بخوابد، تا اینکه سهم تهجد و سهم استراحت که با خوابیدن قبل از طلوع فجر حاصل می­شود را به خودش عطا کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من أوقات الاستجابة للدعاء الثلث الأخير من الليل، ففيه ينزل الله -عز وجل- إلى السماء الدنيا، وهذا من فضل الله علينا فما المقصود بثلث الليل الأخير؟ هل هو قبل أذان الفجر بساعة أو ساعتين؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هذا على حسب طول الليل وقصره، فمثلا إذا كان طول الليل من غروب الشمس إلى طلوع الفجر اثنتي عشرة ساعة فثلث الليل الآخر أربع ساعات قبل الفجر، وإذا كان الليل من غروب الشمس إلى طلوع الفجر تسع ساعات فثلث الليل الأخير ما قبل الفجر بثلاث ساعات، والمهم أن هذا يختلف، ولكن يُقَسِّمُ الإنسان ما بين غروب الشمس إلى طلوع الفجر أثلاثا، فيسقط ثلثين ويبقي الثلث الأخير.

ولكن ليعلم أن الأفضل أن يقوم الإنسان من نصف الليل، فإذا بَقِيَ سدس الليل توقف ونام إلى أن يطلع الفجر؛ ليعطي نفسه حظها من التَّهَجُدِ، وحظها من الراحة التي يكتسبها بالنوم قبل طلوع الفجر.

مطالب مرتبط:

(۲۵۰۲) آیا بالا بردن دست‌‌ها هنگام دعا کردن در قنوت وتر جایز است؟

بله هرگاه انسان در وتر قنوت خواند یا بعد از سنت‌‌ها دعا نمود دستانش را بالا می‌‌برد،...

ادامه مطلب …

(۲۵۱۹) قنوت در هنگام نوازل (حوادث) فقط در نماز مشخصی خوانده می‌شود یا در همه‌‌ی نمازها خوانده‌ می‌شود؟

خواندن قنوت در هنگام نوازل در تمام نمازها مشروع است همان طور که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است و خاص نماز صبح و مغرب نیست همان طور که خاص شب یا روز معینی از هفته نیست بلکه به نسبت تمام روزهای هفته و در تمام نمازها عمومیت دارد....

ادامه مطلب …

(۲۵۳۱) حکم بلند گریستن در دعای قنوت نماز وتر

بر انسان لازم است صدایش را زمانی که همراه او گروهی باشند، پایین بیاورد تا ایجاد تشویش نکند....

ادامه مطلب …

(۲۴۹۱) آیا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بعد از وتر دو رکعت دیگر می‌خواندند؟

از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که برخی اوقات بعد از نماز وتر، دو رکعت به صورت نشسته می­خواندند...

ادامه مطلب …

(۲۴۷۶) وقت سحر کی شروع می‌شود؟

وقت سحر در آخر شب است. اما محاسبه نمودن یک سوم آخر شب بدین صورت است که شب را از غروب خورشید تا طلوع فجر به سه قسمت تقسیم نموده و دو سوم اول آن را حذف می­کنیم و آنچه باقی ماند، یک سوم آخر شب است...

ادامه مطلب …

(۲۵۰۶) حکم خواندن نماز شب بعد از وتر

کسی که می‌‌ترسد بلند نشود در اول شب وترش را بخواند تا اینکه وتر از او فوت نشود..

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه