جمعه 7 ربیع‌الثانی 1448
۲۷ شهریور ۱۴۰۵
18 سپتامبر 2026

(۲۴۹۵) آیا یک سوم آخر شب یک یا دو ساعت قبل از اذان صبح است؟

(۲۴۹۵) سوال: از اوقات اجابت دعا یک سوم آخر شب است که در آن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به آسمان دنیا می­آید و این از فضل الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر ما است. منظور از یک سوم آخر شب چیست؟ آیا یک یا دو ساعت قبل از اذان صبح است؟

جواب:

این بستگی به طولانی و کوتاه بودن شب دارد، مثلا اگر طول شب از غروب خورشید تا طلوع فجر دوازده ساعت باشد، یک سوم آخر شب چهار ساعت قبل از نماز صبح است. و اگر طول شب از غروب خورشید تا طلوع فجر نه ساعت باشد، یک سوم آخر شب سه ساعت قبل از نماز صبح است. آنچه مهم است که ساعت آن مختلف است و تغییر می­کند اما انسان از غروب خورشید تا طلوع فجر را به سه قسمت تقسیم کند و دو سوم اول آن را حذف کند، یک سوم آخر باقی می­ماند.

اما بدان بهتر این است که انسان از نصف شب بیدار شود و هرگاه یک ششم آن باقی ماند، تا طلوع فجر بخوابد، تا اینکه سهم تهجد و سهم استراحت که با خوابیدن قبل از طلوع فجر حاصل می­شود را به خودش عطا کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من أوقات الاستجابة للدعاء الثلث الأخير من الليل، ففيه ينزل الله -عز وجل- إلى السماء الدنيا، وهذا من فضل الله علينا فما المقصود بثلث الليل الأخير؟ هل هو قبل أذان الفجر بساعة أو ساعتين؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هذا على حسب طول الليل وقصره، فمثلا إذا كان طول الليل من غروب الشمس إلى طلوع الفجر اثنتي عشرة ساعة فثلث الليل الآخر أربع ساعات قبل الفجر، وإذا كان الليل من غروب الشمس إلى طلوع الفجر تسع ساعات فثلث الليل الأخير ما قبل الفجر بثلاث ساعات، والمهم أن هذا يختلف، ولكن يُقَسِّمُ الإنسان ما بين غروب الشمس إلى طلوع الفجر أثلاثا، فيسقط ثلثين ويبقي الثلث الأخير.

ولكن ليعلم أن الأفضل أن يقوم الإنسان من نصف الليل، فإذا بَقِيَ سدس الليل توقف ونام إلى أن يطلع الفجر؛ ليعطي نفسه حظها من التَّهَجُدِ، وحظها من الراحة التي يكتسبها بالنوم قبل طلوع الفجر.

مطالب مرتبط:

(۲۴۸۰) آیا جایز است بلافاصله بعد از نماز عشاء، نماز وتر را بخوانم؟

بله برای انسان جایز است بلافاصله بعد از نماز عشا نماز وتر را بخواند اگر نمی­خواهد در آخر شب بلند شود اما اگر نیت کرد که در آخر شب بیدار شود وترش را به تاخیر بیندازد...

ادامه مطلب …

(۲۵۲۴) حکم قنوت در نمازهای فرض

خواندن قنوت در نمازهای فرض از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم جز در حالات مخصوص  وارد نشده ...

ادامه مطلب …

(۲۴۹۶) حکم زیادت بر دعای وتر که از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده چیست؟

هیچ اشکالی در زیادت بر آنچه از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پیرامون قنوت وتر وارد شده نیست...

ادامه مطلب …

(۲۵۰۳) حکم خواندن وتر در اول شب برای کسی که از بیدار شدن در آخر شب می‌ترسد

اگر ترسیدی که در آخر شب بیدار نشوی سنت در حق تو این است که در اول شب و قبل از خواب وتر را بخوانی...

ادامه مطلب …

(۲۴۹۴) آیا نماز نصف شب به جای نماز ضحی کفایت می‌کند؟

جمع نمودن بین نماز شب و نماز ضحی اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۲۵۱۳) اگر در اول شب وتر خواند سپس نصف شب یا آخر شب بلند شد و نماز خواند، آیا دوباره وتر می‌‌خواند؟

دوباره وتر نمی‌‌خواند، زیرا وتر یک بار است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه