جمعه 7 ربیع‌الثانی 1448
۲۷ شهریور ۱۴۰۵
18 سپتامبر 2026

(۲۴۷۹) حداقل و حداکثر رکعات نماز وتر

(۲۴۷۹) سوال: پیرامون نماز وتر و حالاتش برای ما توضیح دهید و حداقل و حداکثر رکعات آن چند است؟[S1] 

جواب:

نماز وتر سنت مؤکده است و برای انسان شایسته نیست که آن را ترک نماید، تا جایی که برخی از اهل علم گفته­اند که نماز وتر واجب است و ترک آن جایز نیست. از امام احمد رَحِمَهُ‌الله نقل شده که می­گوید: (کسی که نماز وتر را ترک نماید شخص بدی است و شایسته نیست شهادتش قبول شود.)[۱] حداقل آن یک رکعت قبل از نماز فجر و حداکثر ان یازده رکعت است. کسی که با یک رکعت وتر خواند، مشخص است که چگونه است، یک رکعت می­خواند و تشهد می­خواند و سلام می­دهد. کسی که سه رکعت می­خواند اختیار دارد که دو رکعت جدا و یک رکعت جدا بخواند و یا اینکه هر سه رکعت را با یک تشهد بخواند. هر کس پنج یا هفت رکعت می­خواند نیز همه را با هم و با یک تشهد می­خواند اما کسی که نه رکعت می­خواند، در رکعت هشتم می­نشیند و تشهد می­خواند و سلام نمی­دهد سپس در رکعت نهم تشهد را می­خواند و سلام می­دهد و کسی که یازده رکعت می­خواند، در هر دو رکعت سلام می­دهد.

وقت نماز وتر از بعد از نماز عشا است و سنت وتر اگر می­خواهد بخواند تا طلوع فجر است و آخرین وقت و بهترین وقت آن برای کسی که طمع دارد، در آخر شب بیدارشود و گر نه قبل از خواب بخواند.

و سنت است بعد از سلام سه مرتبه بگوید: «سبحان الملک القدوس»[۲] و در سومی صدایش را می­کشد. و نماز وتر آخرین نمازش در شب باشد، بنابر فرموده­ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «اجعلوا آخر صلاتکم باللیل وترا»[۳](آخرین نمازتان در شب را وتر قرار دهید.) اما کسی که ترسید آخر شب بیدار نشود و اول شب وتر خواند سپس در آخر شب بلند شد، دوباره وتر نمی­خواند بلکه دو رکعت دو رکعت تا طلوع فجر می­خواند.


[۱] بدائع الفوائد اثر ابن قیم (۴/۱۱۱)، المغنی اثر ابن قدامه(۲/۱۳۳-۱۳۴)

[۲] [تخریج آن گذشت.]

[۳] بخاری: کتاب الوتر، باب لیجعل آخر صلاته وترا، حدیث شماره­ی (۹۹۸)، و مسلم: کتاب صلاة المسافرین و قصرها، باب صلاة اللیل مثنی مثنی، حدیث شماره­ی (۷۵۱).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: حدثونا عن الوتر وعن حالاته، وما أقل ركعاته، وما أكثرها؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الوتر سُنَّةٌ مؤكدة لا ينبغي للإنسان تركه، حتى إن بعض أهل العلم قال: إنه واجب لا يجوز تركه، ونقل عن الإمام أحمد رحمه الله قوله فيمن ترك الوتر:«إنه رجل سُوءٍ ، لا ينبغي أن تقبل له شهادة».

وأقله ركعة قبل الفجر، وأكثره إحدى عشرة ركعة، فمن أوتر بركعة فأمره ظاهر : يصلي ركعة ويتشهد ويسلم ومن أوتر بثلاث فهو بالخيار: إن شاء سَلَّمَ من ركعتين، وإن شاء سَرَد الثلاثة جميعا بتشهد واحد، ومن أوتر بخمس سرد الخمس جميعا بتشهد واحد، ومن أوتر بسبع ف فكذلك، ومن أوتر بتسع فإنه يجلس عقب الثامنة ويتشهد ولا يسلم ثم يأتي بالتاسعة ويتشهد ويسلم، ومن أوتر بإحدى عشرة ركعة سَلَّمَ من كل ركعتين.

ووقت الوتر من بعد صلاة العشاء وسنتها إن كان يريد أن يصلي السُّنَّة إلى طلوع الفجر، وآخر وقته أفضل لمن طمع أن يقوم من آخر الليل، وإلا أوتر قبل أن ينام.

ويُسَنُّ أن يقول بعد التسليم: «سبحان الملك القدوس» ثلاث مرات،

ويمد صوته في الثالثة، وليكن آخر صلاته في الليل؛ لقول النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم: «اجعلوا آخر صلاتكم بالليل وترا»، ولكن من خاف أن لا يقوم من آخر الليل وأوتر أوله ثم قُدرَ له فقام، فإنه لا يعيد الوتر، بل يصلي ركعتين ركعتين إلى أن يطلع الفجر.

مطالب مرتبط:

(۲۴۸۸) آیا اگر نماز وتر از من فوت شد قضایش بر من واجب است؟

اگر وتر در آخر شب از تو فوت شد، در وقت چاشت وتر را بخوان و یک رکعت دیگر به آن اضافه کن تا شفع شود....

ادامه مطلب …

(۲۴۷۴) آیا نماز تطوع همان نمازهای سنت و نوافل است؟

نمازهای تطوع شامل سنت­های رواتب قبل و بعد از نماز و سنت­هایی که مستقل و  دارای وقت هستند می­شود....

ادامه مطلب …

(۲۵۱۶) حکم التزام به سوره‌های معیّن در نماز وتر پس از سوره‌ی فاتحه

وتر اگر سه رکعت باشد، سنت است در رکعت اول (سوره‌‌‌‌ی اعلی) و در رکعت دوم (سوره‌‌ی کافرون) و در رکعت سوم (سوره‌‌ی اخلاص) خوانده شود...

ادامه مطلب …

(۲۵۱۰) آیا شخصی که قبل از خواب وتر بخواند و در آخر شب نیز بیدار شود باید وترش را دوباره بخواند؟

اگر انسان امید ندارد که در آخر شب بیدار شود و اول شب وترش را خواند سپس برایش میسر شد که بلند شود، دو رکعت دو رکعت می‌‌خواند و وترش را اعاده نمی‌‌کند، زیرا وتر یک رکعت است که آن را خوانده و در یک شب دو وتر خوانده نمی‌‌شود...

ادامه مطلب …

(۲۵۱۹) قنوت در هنگام نوازل (حوادث) فقط در نماز مشخصی خوانده می‌شود یا در همه‌‌ی نمازها خوانده‌ می‌شود؟

خواندن قنوت در هنگام نوازل در تمام نمازها مشروع است همان طور که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است و خاص نماز صبح و مغرب نیست همان طور که خاص شب یا روز معینی از هفته نیست بلکه به نسبت تمام روزهای هفته و در تمام نمازها عمومیت دارد....

ادامه مطلب …

(۲۴۸۳) آیا می‌توانم شفع و وتر را به بعد از قیام به تاخیر بیندازم؟

تهجد در شب یعنی نماز خواندن در آخر شب بعد از خواب، و سنت است که هرگاه انسان از خوابش بلند شد، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را ذکر کرده و بگوید:...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه