دوشنبه 11 شوال 1447
۱۰ فروردین ۱۴۰۵
30 مارس 2026

(۱۶۹۳) حکم مشاهده‌ی ترشحات زرد و قهوه‌ای در آغاز عادت ماهیانه

(۱۶۹۳) سوال: اگر زنی دوره‌ی ماهیانه‌اش را با دیدن خط‌های باریک، کوچک و قهوه‌ای رنگ  آغاز شود سپس بعد از يك یا دو روز، خونریزی شروع ‌شود، چه حکمی دارد؟ آیا زن با دیدن این علامت، باید نماز خواندن را ترک کند؟

جواب:

حيض، خون خالصی است که جاری می‌شود اما لکه‌ی تیره یا زردی، حیض نیست. أم عطية رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا نیز چنان که در صحیح بخاری آمده است می‌گوید: «کُنَّا لا نَعُدُّ الکُدرَةَ وَالصُفرَةَ شَیئًا»[۱] : (ما لکه‌ی تیره و زردی را حیض به حساب نمی‌آوردیم). در روایت ابو داود این عبارت را افزوده است که گفت: «بعد الطهر شيئاً»[۲] : (بعد از پاک شدن). باید دانست که این لکه‌ی تیره یا زردی اگر در اثنای دوره‌ی حیض باشد، جزو حیض است.

شیخ بزرگوار! مسائل حيض بسیار مفصل و طولانی است و بانوان پیوسته درباره‌ی آن می‌پرسند؛ آیا کتاب معینی در این رابطه وجود دارد تا خواهران به آن مراجعه نمایند؟

جواب: کتاب مشخصی در این مورد نیست؛ فقها رَحِمَهُمُ‌الله درباره‌ی حیض سخن گفته و باب مستقلی را در کتاب‌های فقه برای آن قرار داده‌اند؛ اما برخی فقها رَحِمَهُمُ‌الله مسائلی را بیان کرده‌اند که حتی طلاب علم و دانشجویان نیز نمی‌توانند آن را درک کنند در حالی که می‌د‌انیم هدف و مقصود شریعت، این نیست بلکه این قضیه، بسیار ساده‌تر است. خون حيض، بسیار واضح است و زنان آن را می‌شناسند. این خون باید جاری باشد زیرا اصل کلمه‌ی حیض از روان شدن و جاری شدن گرفته شده است؛ اما تفصیلات، جزئیات و مسائل سرگردان ‌کننده‌ای که برخی فقها طرح کرده‌اند که چه بسا طلاب علم نیز از فهم آن عاجز بمانند، جای بررسی دارد؛ به حدی که برخی باب حیض را به صد و پنجاه صفحه رسانده‌اند. بدین خاطر است که نمی‌توانم کتاب خاصی در این باره معرفی کرده و به آن ارجاع دهم.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] سنن ابو داود: کتاب الطهارة، باب فی المرأة تری الکدرة والصفرة بعد الطهر، شماره (۳۰۷).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: ما الحكم إذا رأت المرأة الدورة الشهرية على شكل خيوط دقيقة وصغيرة جدا بنية اللون، وتكون المدة يومين أو ثلاثة، ثم بعد ذلك ينزل الدم؟ وهل تترك المرأة الصلاة عند رؤيتها لتلك العلامة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الحيض هو الدم الخالص الذي يسيل، وأما الكدرة والصفرة فهذه ليست بشيء، كما قالت أم عطية رضي الله عنها: «كُنَّا لَا نَعُدُّ الكُدْرَةَ وَالصُّفْرَةَ شَيْئًا». أخرجه البخاري، وفي رواية أبي داود: «بَعْدَ الطَّهْرِ شَيْئًا». ثم ليعلم أن الصفرة أو الكدرة التي ذكرتها المرأة هذه إذا كانت في أثناء أيام الحيض فهي تابعة له.

فضيلة الشيخ: مسائل الحيض مسائل طويلة والأخوات دائما يرسلن رسائل في هذا. هل هناك كتب معينة يمكن أن ترجع لها الأخت في هذا الموضوع؟

فأجاب رحمه الله تعالى-: ليس هناك كتب معينة، الفقهاء – رحمهم الله – تكلموا عن الحيض وجعلوا له بابا مستقلا، لكن بعض الفقهاء رحمهم الله وعفا عنهم ذكروا مسائل لا يفهمها حتى طالب العلم، ونعلم أن هذا ليس مرادا في الشريعة والأمر أهون من هذا؛ فدم الحيض معروف تعرفه النساء، وهو لا بد أن يسيل؛ لأن الحيض مأخوذ من السيلان، وأما ما يذكره بعض الفقهاء – يرحمهم الله – من تفصيلات من متحيرة وشاكة ومتردّدة، وما أشبه ذلك مما لا يكاد يعرفه طالب العلم، حتى إن بعضهم يوصل باب الحيض إلى مائة وخمسين صفحة مثلا، فهذا فيه نظر، ولذلك لا أستطيع أن أُحيل أحدًا على شيء من الكتب.

مطالب مرتبط:

(۱۶۹۶) حکم خونریزی پس از روز چهلم نفاس

اگر خونریزی بیش از چهل روز طول کشید، باز هم نفاس به شمار می‌رود...

ادامه مطلب …

(۱۷۲۸) حکم مطالعه و نوشتن آیات قرآن توسط زن حائض در ضمن کتب تفسیری و علمی

دیدگاه راجح و برگزیده این است که زن حائض می‌تواند قرآن را در صورت نیاز، تلاوت کند...

ادامه مطلب …

(۱۷۰۱) اگر خونریزی نفاس بعد از زایمان، بیشتر از چهل روز طول کشید، چه حکمی دارد؟

اگر خونریزی بیش از چهل روز طول کشید و حالت خون، تغییر نکرد، تا شصت روز، نفاس است اما اگر حالت خون، تغییر کرد، نفاس نیست مگر این که با عادت ماهیانه همزمان شود که در این صورت، عادت ماهیانه است....

ادامه مطلب …

(۱۶۹۰) عادت ماهیانه‌ام طولانی و نامنظم شده؛ آیا روزه و نمازم صحیح است یا باید قضا کنم؟

خونی که بیش از بیست روز از وی دفع می‌شود، استحاضه است لذا اگر قبل از این مشکل، عادت منظم داشته است، طبق همان عمل می‌کند....

ادامه مطلب …

(۱۶۸۶) سه بار در ماه خون می‌بینم؛ کدام یک حیض است و وظیفه‌ام چیست؟

اگر چنین باشد فقط به اندازه‌ی روزهای عادتش حیض محسوب می‌شود اما برای سایر روزها غسل کرده و نمازش را می‌خواند، روزه می‌گیرد، همسرش با وی هم‌بستری می‌نماید و ایرادی بر وی نیست....

ادامه مطلب …

(۱۷۱۹) آیا در حالت حیض و بدون دست زدن به قرآن، می‌توانم تلاوت و حفظ قرآن را ادامه دهم؟

بله می‌توانی، زیرا این یک نیاز است و اگر زن حائض، قرآن را از روی نیاز، تلاوت نماید، اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه