یکشنبه 2 ربیع‌الثانی 1448
۲۲ شهریور ۱۴۰۵
13 سپتامبر 2026

(۱۶۹۳) حکم مشاهده‌ی ترشحات زرد و قهوه‌ای در آغاز عادت ماهیانه

(۱۶۹۳) سوال: اگر زنی دوره‌ی ماهیانه‌اش را با دیدن خط‌های باریک، کوچک و قهوه‌ای رنگ  آغاز شود سپس بعد از يك یا دو روز، خونریزی شروع ‌شود، چه حکمی دارد؟ آیا زن با دیدن این علامت، باید نماز خواندن را ترک کند؟

جواب:

حيض، خون خالصی است که جاری می‌شود اما لکه‌ی تیره یا زردی، حیض نیست. أم عطية رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا نیز چنان که در صحیح بخاری آمده است می‌گوید: «کُنَّا لا نَعُدُّ الکُدرَةَ وَالصُفرَةَ شَیئًا»[۱] : (ما لکه‌ی تیره و زردی را حیض به حساب نمی‌آوردیم). در روایت ابو داود این عبارت را افزوده است که گفت: «بعد الطهر شيئاً»[۲] : (بعد از پاک شدن). باید دانست که این لکه‌ی تیره یا زردی اگر در اثنای دوره‌ی حیض باشد، جزو حیض است.

شیخ بزرگوار! مسائل حيض بسیار مفصل و طولانی است و بانوان پیوسته درباره‌ی آن می‌پرسند؛ آیا کتاب معینی در این رابطه وجود دارد تا خواهران به آن مراجعه نمایند؟

جواب: کتاب مشخصی در این مورد نیست؛ فقها رَحِمَهُمُ‌الله درباره‌ی حیض سخن گفته و باب مستقلی را در کتاب‌های فقه برای آن قرار داده‌اند؛ اما برخی فقها رَحِمَهُمُ‌الله مسائلی را بیان کرده‌اند که حتی طلاب علم و دانشجویان نیز نمی‌توانند آن را درک کنند در حالی که می‌د‌انیم هدف و مقصود شریعت، این نیست بلکه این قضیه، بسیار ساده‌تر است. خون حيض، بسیار واضح است و زنان آن را می‌شناسند. این خون باید جاری باشد زیرا اصل کلمه‌ی حیض از روان شدن و جاری شدن گرفته شده است؛ اما تفصیلات، جزئیات و مسائل سرگردان ‌کننده‌ای که برخی فقها طرح کرده‌اند که چه بسا طلاب علم نیز از فهم آن عاجز بمانند، جای بررسی دارد؛ به حدی که برخی باب حیض را به صد و پنجاه صفحه رسانده‌اند. بدین خاطر است که نمی‌توانم کتاب خاصی در این باره معرفی کرده و به آن ارجاع دهم.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] سنن ابو داود: کتاب الطهارة، باب فی المرأة تری الکدرة والصفرة بعد الطهر، شماره (۳۰۷).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: ما الحكم إذا رأت المرأة الدورة الشهرية على شكل خيوط دقيقة وصغيرة جدا بنية اللون، وتكون المدة يومين أو ثلاثة، ثم بعد ذلك ينزل الدم؟ وهل تترك المرأة الصلاة عند رؤيتها لتلك العلامة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الحيض هو الدم الخالص الذي يسيل، وأما الكدرة والصفرة فهذه ليست بشيء، كما قالت أم عطية رضي الله عنها: «كُنَّا لَا نَعُدُّ الكُدْرَةَ وَالصُّفْرَةَ شَيْئًا». أخرجه البخاري، وفي رواية أبي داود: «بَعْدَ الطَّهْرِ شَيْئًا». ثم ليعلم أن الصفرة أو الكدرة التي ذكرتها المرأة هذه إذا كانت في أثناء أيام الحيض فهي تابعة له.

فضيلة الشيخ: مسائل الحيض مسائل طويلة والأخوات دائما يرسلن رسائل في هذا. هل هناك كتب معينة يمكن أن ترجع لها الأخت في هذا الموضوع؟

فأجاب رحمه الله تعالى-: ليس هناك كتب معينة، الفقهاء – رحمهم الله – تكلموا عن الحيض وجعلوا له بابا مستقلا، لكن بعض الفقهاء رحمهم الله وعفا عنهم ذكروا مسائل لا يفهمها حتى طالب العلم، ونعلم أن هذا ليس مرادا في الشريعة والأمر أهون من هذا؛ فدم الحيض معروف تعرفه النساء، وهو لا بد أن يسيل؛ لأن الحيض مأخوذ من السيلان، وأما ما يذكره بعض الفقهاء – يرحمهم الله – من تفصيلات من متحيرة وشاكة ومتردّدة، وما أشبه ذلك مما لا يكاد يعرفه طالب العلم، حتى إن بعضهم يوصل باب الحيض إلى مائة وخمسين صفحة مثلا، فهذا فيه نظر، ولذلك لا أستطيع أن أُحيل أحدًا على شيء من الكتب.

مطالب مرتبط:

(۱۷۳۵) آیا زن می‌تواند به جای سدر، از شامپو و صابون برای غسل حیض و نفاس استفاده نماید؟

برای طهارت و پاکی از حیض و نفاس، استفاده از سدر، واجب نیست و بدن بدون سدر هم طاهر و پاک می‌شود. اگر زنی به جای سدر، از مواد شوینده استفاده نمود، ایرادی ندارد....

ادامه مطلب …

(۱۷۰۱) اگر خونریزی نفاس بعد از زایمان، بیشتر از چهل روز طول کشید، چه حکمی دارد؟

اگر خونریزی بیش از چهل روز طول کشید و حالت خون، تغییر نکرد، تا شصت روز، نفاس است اما اگر حالت خون، تغییر کرد، نفاس نیست مگر این که با عادت ماهیانه همزمان شود که در این صورت، عادت ماهیانه است....

ادامه مطلب …

(۱۷۳۲) حکم طهارت لباس زن حائض در صورت مشاهده آثار خون پس از پاکی

آن لباس، ناپاک و نجس نمی‌شود مگر این‌ که به خون حیض آغشته شده باشد که در این صورت باید همان طور که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم امر نموده‌اند آن خون را بشوید....

ادامه مطلب …

(۱۷۰۹) آیا زنی که در دوران نفاس است، باید چهل روز کامل از ادای نماز و روزه کناره بگیرد؟

مدت دقیق دوره‌ی نفاس زنان، مشخص نیست بلکه هرگاه خون وجود داشته باشد، نماز نمی‌خواند، روزه نمی‌گیرد و همسرش با او همبستری نمی‌کند. ...

ادامه مطلب …

(۱۷۱۰) آیا زنی که در حالت نفاس است، باید نماز بخواند؟ چه موقع نمازش را آغاز نماید؟

نماز خواندن برای زنی که در حالت نفاس است جایز نمی‌باشد و واجب نیست که قضای نمازهایش را به جا آورد و اگر نماز بخواند نیز نمازش صحیح نیست و از او پذیرفته نمی‌شود لذا حکم او کاملا همانند زن حائض است....

ادامه مطلب …

(۱۷۱۳) حکم تلاوت قرآن، ماندن در مسجد و گوش دادن به اذکار در مسجد برای شخص حائض و جُنُب

بر شخص جنب، جایز نیست که قرآن را تلاوت کند تا این ‌که غسل نماید اما برای زن حائض در صورت وجود نیاز یا مصلحت، جایز است که قرآن را تلاوت کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه