چهارشنبه 2 محرم 1448
۲۷ خرداد ۱۴۰۵
17 ژوئن 2026

(۱۶۳۷) حکم نمازهای اداشده با تیمم بر سنگ در فقدان آب طی چند روز متوالی

(۱۳۶۷) سوال: حدود ده روز را با تیمم گذرانده و نماز خوانده‌ام و چون دسترسی به آب دشوار است، بر تخته سنگی تیمم می‌کردم؛ آیا واجب است نمازهایم را دوباره بخوانم؟

جواب:

اگر در زمان تیمم، توانایی استفاده از آب نداشته‌ای، واجب نیست که نمازها را دوباره ادا کنی؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنْ الْغَائِطِ أَوْ لامَسْتُمْ النِّسَاءَ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ مِنْهُ مَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ وَلَكِنْ يُرِيدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَلِيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ} [المائدة: ۶] : (اگر بيمار يا در سفر بوديد يا قضاى حاجت نمودید يا با زنان همبستر شديد سپس آبى نيافتيد، با زمین پاك تيمم كنيد و با آن صورت‌ها و دستانتان را مسح نمایید. الله نمى‏خواهد شما را به سخت گرفتار کند بلکه مى‏خواهد شما را پاك نماید و نعمتش را بر شما تمام گرداند تا این كه شکرگزاری نمایید). رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز فرمود: «وجُعِلَتْ لي الأرْضُ مَسْجِدًا وطَهُورًا، فأَيُّما رَجُلٍ مِن أُمَّتي أدْرَكَتْهُ الصَّلَاةُ فَلْيُصَلِّ»[۱] : (زمین برایم محل نماز و پاک قرار داده شده است لذا هر کس از امتم که وقت نمازش فرا رسید، باید نماز بخواند). بنابراين اگر نتوانستی از آب استفاده کنی و نمازهایت را مدت طولانی با تیمم ادا نمودی، تا زمانی که این شرط (عدم توانایی استفاده از آب) وجود دارد، اشکالی ندارد و نیاز به انجام کاری نیست.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: قضيتُ ما يقارب من عشرة أيام وأنا أصلى بالتيمم، وكنت أتيمم على صخرة لصعوبة الحصول على الماء، فهل يجب علي إعادة الصلاة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا يجب عليك إعادة الصلاة إذا كنت حين التيمم لا تستطيع استعمال الماء؛ لأن الله -عز وجل- قال: ﴿ وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنْ الْغَائِطِ أَوْ لامَسْتُمْ النِّسَاءَ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ مِنْهُ مَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ وَلَكِنْ يُرِيدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَلِيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ﴾ [المائدة: ٦].

وقال النبي صلى الله عليه وسلم: «وَجُعِلَتْ لِي الْأَرْضُ مَسْجِدًا وَطَهُورًا، فَأَيُّمَا رَجُلٍ مِنْ أُمَّتِي أَدْرَكَتْهُ الصَّلَاةُ فَلْيُصَلّ». فإذا كنت غير مستطيع لاستعمال الماء، وتيممت وبقيت مدة طويلة تصلى بهذا التيمم فإنه لا شيء عليك ما دام الشرط موجودًا؛ وهو تعذر استعمال الماء.

مطالب مرتبط:

(۱۶۱۶) آیا در صورتی که بعضی از اعضای وضو، مجروح و زخمی باشد، ترتیب بین وضو و تیمم شرط است؟

بنا بر دیدگاه راجح و برگزیده، ترتیب میان وضو و تیمم، شرط نیست؛ لذا اگر مثلا دست شخص، زخمی باشد و امکان شستن یا مسح کردن آن با آب نباشد، ابتدا وضو می‌گیرد و بعد از پایان وضو، به جای آن زخم، تیمم می‌کند...

ادامه مطلب …

(۱۶۴۷) آیا درست است که نماز فرض را با تیمم خواند و با همین تیمم، چند نماز نفل و سنت مؤکده خواند؟

بله، هرگاه فردی برای ادای نمازی تيمم کرد، جایز است که با همان تیمم، نمازهای فرض و نفل دیگری را نیز ادا نماید و تفاوتی ندارد که این نمازها را در همان وقت بخواند یا در وقت نماز دیگر ادا کند...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۴) وقتی آب فقط برای نوشیدن است؛ وضو بگیرم یا تیمم کنم؟

اگر انسان فقط مقداری آب برای نوشیدن داشت و وقت نماز فرا رسید و آب دیگری به همراه نداشت، تيمم می‌کند زیرا به آن آب نیاز دارد و برطرف نمودن ضرورت، مطلوب است...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۵) من چوپان گوسفندان هستم و گاهی به هنگام وقت نماز، آب برای وضو گرفتن ندارم، آیا تیمم کردن در این حالت برای من جایز است؟

بله، اگر چوپان گوسفندان هستی و وقت نماز فرا رسید و آب نداشتی، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تیمم کردن را برای شما جایز و حلال نموده است....

ادامه مطلب …

(۱۶۴۹) آیا برای شخصی که تیمم نموده، جایز است که دو رکعت نمازِ سنتِ وضو بخواند؟

هرگاه انسان تيمم شرعی که دارای سبب تیمم باشد را انجام ‌دهد، می‌تواند هر قدر که بخواهد نمازهای فرض و نفل را با این تيمم ادا کند و حتی اگر وقت نماز خارج شود نیز وی با طهارت است و می‌تواند نماز دیگر را نیز با همان تیمم ادا نماید تا این که یکی از باطل‌کننده‌های وضو از وی واقع شود....

ادامه مطلب …

(۱۶۴۶) حکم نماز کسی ‌که نمازش را در اول وقت با تيمم ادا نموده سپس در آخر وقت به آب دست پیدا کرده است

چنین می‌باشد که نیاز نیست نمازش را دوباره بخواند و نماز اولی درست است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه