سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۱۶۲۰) آیا برای تیمم با خاک، نیاز است که آن خاک، غبار داشته باشد؟

(۱۶۲۰) سوال: آیا برای تیمم با خاک، نیاز است که آن خاک، غبار داشته باشد؟

جواب:

براساس دیدگاه راجح و برگزیده، برای تیمم نیاز نیست که خاک، دارای غبار باشد؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً} [المائدة: ۶] : (اگر آب نيافتيد، با زمین پاك تيمم كنيد). این بیان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ، عام و کلی بوده و تمام اوقات را شامل می‌شود. روشن است که مسافران گاهی به مسیرهای شنی و بدون غبار می‌رسند و گاهی نیز باران می‌بارد و زمین خیس می‌شود لذا غباری بر زمین نخواهد بود؛ لذا صحیح، این است که غبار داشتن خاک در تیمم شرط نیست.

سؤال: آیا تیمم با چیزی غیر از خاک درست است؟

جواب: تیمم با هر چیزی که روی زمین باشد، درست است اما اگر انسان در هواپیما باشد فقط در صورتی می‌تواند تیمم نماید که خاک به همراه داشته باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يحتاج التيمم بالتراب إلى أن يكون به غبار؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: التيمم بالتراب لا يحتاج إلى غبار على القول الراجح؛ لأن الله تعالى قال: ﴿ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً ﴾ [النساء: ٤٣]. وهذا عام في كل الأوقات، ومعلوم أن المسافرين قد يكونون على أرض رملية ليس فيها غبار، وقد يكونون في زمن الأمطار وبلل الأرض فلا يكون غبار، فالصحيح أن الغبار ليس بشرط.

هل التيمم لا يصح إلا بتراب؟

فأجاب رحمه الله تعالى: بكل ما على الأرض، لكن في الطائرة لا يتمكن الإنسان إلا إذا كان معه تراب، فهنا يمكن أن يتيمم.

مطالب مرتبط:

(۱۶۴۵) آیا ادای دو نماز فرض با یک تیمم، درست است؟

بله، می‌توان دو نماز فرض را با یک تیمم ادا نمود و تفاوتی ندارد که هر دو نماز در یک وقت ادا شود یا هر کدام در وقت خودش خوانده شود....

ادامه مطلب …

(۱۶۳۷) حکم نمازهای اداشده با تیمم بر سنگ در فقدان آب طی چند روز متوالی

اگر در زمان تیمم، توانایی استفاده از آب نداشته‌ای، واجب نیست که نمازها را دوباره ادا کنی...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۰) حکم تکرار تیمم ساربانان در فصول مختلف به‌علت کمبود آب و بُعد مسافت

اگر به آب دسترسی ندارید، این کار شما درست است...

ادامه مطلب …

(۱۶۲۷) اگر شخصی کسالت داشته باشد یا دیر از خواب بیدار شود و ترس آن داشته باشد که وقت نماز خارج شود، باید آب را گرم کند یا تیمم انجام دهد؟

واجب است که آب را گرم کند حتی اگر ترس از آن داشته باشد که وقت نماز خارج شود؛ زیرا کسی‌ که از خواب بر می‌خیزد، وقت نماز برای او از همان زمان بیدار شدن شروع می‌شود، نه از وقت دخول وقت نماز...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۲) حکم تیمم در سفرهای تفریحی به بیابان با وجود امکان تهیه آب

اگر آب نداشته باشند، جایز است که به جای غسل جنابت یا وضو، تیمم کنند. در صورتی که از سرما هراس داشتند و می‌توانستند آب را گرم کنند، واجب است که این کار را انجام دهند و با آن آب گرم، وضو یا غسل نمایند اما اگر تهیه‌ی آب گرم برایشان امکان پذیر نبود، تیمم کردن برایشان جایز است...

ادامه مطلب …

(۱۶۱۵) حکم تیمم به جای غسل جنابت در حالت بیماری

هرگاه مرد یا زنی دچار جنابت شد اما بیمار بود و استفاده از آب برایش امکان‌پذیر نبود، در این حالت می‌تواند تیمم کند ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه