چهارشنبه 9 محرم 1448
۳ تیر ۱۴۰۵
24 ژوئن 2026

(۱۶۲۰) آیا برای تیمم با خاک، نیاز است که آن خاک، غبار داشته باشد؟

(۱۶۲۰) سوال: آیا برای تیمم با خاک، نیاز است که آن خاک، غبار داشته باشد؟

جواب:

براساس دیدگاه راجح و برگزیده، برای تیمم نیاز نیست که خاک، دارای غبار باشد؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً} [المائدة: ۶] : (اگر آب نيافتيد، با زمین پاك تيمم كنيد). این بیان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ، عام و کلی بوده و تمام اوقات را شامل می‌شود. روشن است که مسافران گاهی به مسیرهای شنی و بدون غبار می‌رسند و گاهی نیز باران می‌بارد و زمین خیس می‌شود لذا غباری بر زمین نخواهد بود؛ لذا صحیح، این است که غبار داشتن خاک در تیمم شرط نیست.

سؤال: آیا تیمم با چیزی غیر از خاک درست است؟

جواب: تیمم با هر چیزی که روی زمین باشد، درست است اما اگر انسان در هواپیما باشد فقط در صورتی می‌تواند تیمم نماید که خاک به همراه داشته باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يحتاج التيمم بالتراب إلى أن يكون به غبار؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: التيمم بالتراب لا يحتاج إلى غبار على القول الراجح؛ لأن الله تعالى قال: ﴿ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً ﴾ [النساء: ٤٣]. وهذا عام في كل الأوقات، ومعلوم أن المسافرين قد يكونون على أرض رملية ليس فيها غبار، وقد يكونون في زمن الأمطار وبلل الأرض فلا يكون غبار، فالصحيح أن الغبار ليس بشرط.

هل التيمم لا يصح إلا بتراب؟

فأجاب رحمه الله تعالى: بكل ما على الأرض، لكن في الطائرة لا يتمكن الإنسان إلا إذا كان معه تراب، فهنا يمكن أن يتيمم.

مطالب مرتبط:

(۱۶۳۴) وقتی آب فقط برای نوشیدن است؛ وضو بگیرم یا تیمم کنم؟

اگر انسان فقط مقداری آب برای نوشیدن داشت و وقت نماز فرا رسید و آب دیگری به همراه نداشت، تيمم می‌کند زیرا به آن آب نیاز دارد و برطرف نمودن ضرورت، مطلوب است...

ادامه مطلب …

(۱۶۴۲) حکم استمرار تیمم برای بیمار با منع پزشکی از استعمال آب

اگر امکان‌پذیر نباشد و شستن و مسح کردن برای چشمش ضرر داشته باشد: هر مقدار از صورتش که به او زیان نمی‌رساند را می‌شوید و به جای بقیه تیمم می‌کند...

ادامه مطلب …

(۱۶۱۳) آیا اگر نتوانستم وضو بگیرم، می‌توانم تیمم کنم؟

بله، اگر کسی نتواند وضو بگیرد، تیمم می‌کند..

ادامه مطلب …

(۱۶۳۸) حکم طهارت و عبادات چوپان دور از آب

اگر بر اثر جنابت، غسل بر وی واجب شد نیز در صورت عدم دسترسی به آب، تیمم می‌کند و جنابتش با انجام تیمم، به طور موقت برطرف می‌شود تا این ‌که آب فراهم شود. هرگاه آب فراهم شد، واجب است که غسل نماید....

ادامه مطلب …

(۱۶۲۱) حکم تیمم در زمین شوره‌زار هنگام فقدان آب

تیمم بر هر نوع از انواع زمین‌ها، جایز است...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۲) حکم تیمم در سفرهای تفریحی به بیابان با وجود امکان تهیه آب

اگر آب نداشته باشند، جایز است که به جای غسل جنابت یا وضو، تیمم کنند. در صورتی که از سرما هراس داشتند و می‌توانستند آب را گرم کنند، واجب است که این کار را انجام دهند و با آن آب گرم، وضو یا غسل نمایند اما اگر تهیه‌ی آب گرم برایشان امکان پذیر نبود، تیمم کردن برایشان جایز است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه