پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۱۵۹۲) اگر کسی دچار جنابت ‌شود، می‌تواند به استحمام کردن اکتفا کند؟

(۱۵۹۲) سوال: اگر کسی دچار جنابت ‌شود، می‌تواند به استحمام کردن اکتفا کند یا بعد از استحمام، وضو نیز باید بگیرد؟

جواب:

اگر شخص دچار جنابت شد، غسل به جای وضو کافی است اما مضمضه و استنشاق باید انجام شود؛ دلیل این مسئله نیز فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است که فرمود: {وَإِنْ كُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا} [المائدة: ۶] : (اگر جُنُب بودید، غسل نمایید). الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در این آیه هیچ روش خاصی بیان نکرد.

اگر کسی بگوید: این آیه مجمل و کلی می‌باشد و سنت، تبیین نموده است که باید وضو قبل از غسل انجام شود و سر نیز قبل از سایر بدن سه مرتبه شسته شود همان طور که در سنت وارد شده است.

می‌گوییم: این اعتراض، وارد است اما در صحيح بخاري در حديث عمران بن حصين رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ که طولانی می‌باشد داستان مردی که دور از جمع ایستاده بود و نماز نخواند آمده است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از او پرسید: (ای فلانی! چه چیزی مانع شده است که با مردم نماز بخوانی؟) مرد پاسخ داد: ای رسول الله! جُنُب شده‌ام و آبی برای غسل کردن وجود ندارد. ایشان فرمود: «عليك بالصعيد، فإنه يكفيك» : (تیمم کن که برایت کافی است). سپس آبی نزد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آوردند و مردم از آن نوشیدند و سیراب شدند اما مقداری آب باقی ماند. ایشان این آب باقی مانده را به آن مرد داد و فرمود: «خُذ هذا أَفرِغهُ على نَفسِكَ»[۱] : (این آب را بگیر و بر خود بریز). رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روش خاصی برای غسل کردن بیان نکرد و این دلالت می‌دهد که هرگاه تمام بدن شسته شود، جنابت برطرف می‌گردد و حدث اصغر (بی‌وضویی) در حدث اکبر وارد می‌شود همان طور که عمره در حج وارد می‌شود برای کسی که حج قِران انجام دهد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا أصابت الإنسان جنابة فهل يكتفي بالاستحمام دون الوضوء، أم أنه يلزمه الوضوء بعد الاستحمام؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا أصاب الإنسان جنابة فإنه يكفيه الغُسل عن الوضوء، لكن لا بد من المضمضة والاستنشاق، ودليل ذلك قوله -تبارك وتعالى-: ﴿ وَإِن كُنتُمْ جُنُبًا فَأَطَهَرُوا ﴾ [المائدة: ٦]. ولم يذكر صفة معينة.

فإن قال قائل: هذا مجمل والسُّنة بيَّنت أنه لا بد من الوضوء قبل الغسل، ومن غسل الرأس ثلاثاً قبل غسل بقية البدن، حسب ما جاءت به السنة.

قلنا: هذا الإيراد وارد لكن قد ثبت في صحيح البخاري في حديث عمران بن حصين – الطويل – في قصة الرجل الذي اعتزل قومه، ولم يصل، فسأله: «مَا مَنَعَكَ يَا فُلاَنُ أَنْ تُصَلِّيَ مَعَ القَوْمِ؟» فقال: يا رسول الله، أصابتني جنابة ولا ماء، فقال: «عَلَيْكَ بِالصَّعِيدِ ، فَإِنَّهُ يَكْفِيكَ»، ثم جيء بالماء إلى النبي صلى الله عليه وسلم واستقى الناس منه ،وارتووا، وبقي منه بقية، فأعطى هذا الرجل هذه البقية، وقال له: «خُذْ هَذَا أَفْرِغْهُ عَلَى نَفْسِكَ»، ولم يُبين له  صلى الله عليه وسلم كيفية معينة، فدل هذا على أنه متى حصل تطهير جميع البدن ارتفعت الجنابة، ويدخل الحدث الأصغر في الحدث الأكبر، كما تدخل العمرة في الحج فيمن حج قارنًا.

مطالب مرتبط:

(۱۵۷۷) وقتی جنابت در بیابان با تیمم رفع شد، آیا باید در شهر غسل کرد؟

هرگاه شخص به خاطر عدم وجود آب، تیمم می‌کند سپس به آب دست ‌یابد، واجب است که غسل نماید و اگر به خاطر بیماری تیمم نمود نیز هرگاه بهبود یافت، واجب است که غسل کند ...

ادامه مطلب …

(۱۵۹۷) حکم خواندن و تلفظ آیات قرآن به هنگام خواب در حالت جنابت

اگر انسان در حالت جنابت باشد، فقط بعد از غسل کردن می‌تواند قرآن را تلاوت کند اما اگر دعاهای قرآنی را با قصد و نیت دعا بخواند و قصد تلاوت قرآن نداشته باشد، اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

(۱۵۹۱) تأثیر لمس شرمگاه هنگام غسل بر صحت وضو

شستن شرمگاه، قبل از غسل انجام می‌شود همان طور که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم عمل می‌نمود. حتی اگر فرضا فرد در اثنای غسل، شرمگاهش را لمس کند نیز بنا بر دیدگاه راجح نزد ما، وضویش باطل نیست زیرا عمدی و از روی قصد نبوده است...

ادامه مطلب …

(۱۵۶۱) آیا غسل جنابت مانند غسل جمعه است یا مانند استحمام کردن برای پاکیزگی می‌باشد؟

روش غسل جنابت و غسل جمعه یکی است؛ بدین صورت که انسان، شرمگاهش را از آثار جنابت پاک می‌کند سپس وضوی کامل می‌گیرد....

ادامه مطلب …

(۱۵۸۶) حکم شک در احتلام بدون وجود اثر ظاهری

غسل در این حالت، واجب نیست؛ فردی که در خواب محتلم شود اما بعد از بیدار شدن هیچ اثری از جنابت نبیند، غسل کردن بر او واجب نیست ...

ادامه مطلب …

(۱۵۸۷) حکم رؤیت غسل در خواب پس از احتلام

غسل کردن در خواب، هیچ ارزش و اعتباری ندارد. همچنین اگر اثر جنابت و منی را بر خود ببینی اما هیچ خوابی ندیده باشی، واجب است که غسل را انجام دهی....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه