یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۱۵۹۲) اگر کسی دچار جنابت ‌شود، می‌تواند به استحمام کردن اکتفا کند؟

(۱۵۹۲) سوال: اگر کسی دچار جنابت ‌شود، می‌تواند به استحمام کردن اکتفا کند یا بعد از استحمام، وضو نیز باید بگیرد؟

جواب:

اگر شخص دچار جنابت شد، غسل به جای وضو کافی است اما مضمضه و استنشاق باید انجام شود؛ دلیل این مسئله نیز فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است که فرمود: {وَإِنْ كُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا} [المائدة: ۶] : (اگر جُنُب بودید، غسل نمایید). الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در این آیه هیچ روش خاصی بیان نکرد.

اگر کسی بگوید: این آیه مجمل و کلی می‌باشد و سنت، تبیین نموده است که باید وضو قبل از غسل انجام شود و سر نیز قبل از سایر بدن سه مرتبه شسته شود همان طور که در سنت وارد شده است.

می‌گوییم: این اعتراض، وارد است اما در صحيح بخاري در حديث عمران بن حصين رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ که طولانی می‌باشد داستان مردی که دور از جمع ایستاده بود و نماز نخواند آمده است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از او پرسید: (ای فلانی! چه چیزی مانع شده است که با مردم نماز بخوانی؟) مرد پاسخ داد: ای رسول الله! جُنُب شده‌ام و آبی برای غسل کردن وجود ندارد. ایشان فرمود: «عليك بالصعيد، فإنه يكفيك» : (تیمم کن که برایت کافی است). سپس آبی نزد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آوردند و مردم از آن نوشیدند و سیراب شدند اما مقداری آب باقی ماند. ایشان این آب باقی مانده را به آن مرد داد و فرمود: «خُذ هذا أَفرِغهُ على نَفسِكَ»[۱] : (این آب را بگیر و بر خود بریز). رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روش خاصی برای غسل کردن بیان نکرد و این دلالت می‌دهد که هرگاه تمام بدن شسته شود، جنابت برطرف می‌گردد و حدث اصغر (بی‌وضویی) در حدث اکبر وارد می‌شود همان طور که عمره در حج وارد می‌شود برای کسی که حج قِران انجام دهد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا أصابت الإنسان جنابة فهل يكتفي بالاستحمام دون الوضوء، أم أنه يلزمه الوضوء بعد الاستحمام؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا أصاب الإنسان جنابة فإنه يكفيه الغُسل عن الوضوء، لكن لا بد من المضمضة والاستنشاق، ودليل ذلك قوله -تبارك وتعالى-: ﴿ وَإِن كُنتُمْ جُنُبًا فَأَطَهَرُوا ﴾ [المائدة: ٦]. ولم يذكر صفة معينة.

فإن قال قائل: هذا مجمل والسُّنة بيَّنت أنه لا بد من الوضوء قبل الغسل، ومن غسل الرأس ثلاثاً قبل غسل بقية البدن، حسب ما جاءت به السنة.

قلنا: هذا الإيراد وارد لكن قد ثبت في صحيح البخاري في حديث عمران بن حصين – الطويل – في قصة الرجل الذي اعتزل قومه، ولم يصل، فسأله: «مَا مَنَعَكَ يَا فُلاَنُ أَنْ تُصَلِّيَ مَعَ القَوْمِ؟» فقال: يا رسول الله، أصابتني جنابة ولا ماء، فقال: «عَلَيْكَ بِالصَّعِيدِ ، فَإِنَّهُ يَكْفِيكَ»، ثم جيء بالماء إلى النبي صلى الله عليه وسلم واستقى الناس منه ،وارتووا، وبقي منه بقية، فأعطى هذا الرجل هذه البقية، وقال له: «خُذْ هَذَا أَفْرِغْهُ عَلَى نَفْسِكَ»، ولم يُبين له  صلى الله عليه وسلم كيفية معينة، فدل هذا على أنه متى حصل تطهير جميع البدن ارتفعت الجنابة، ويدخل الحدث الأصغر في الحدث الأكبر، كما تدخل العمرة في الحج فيمن حج قارنًا.

مطالب مرتبط:

(۱۵۹۵) حکم غسل جنابت با نیت نظافت و اثر آن در کفایت از وضو

کسی که به خاطر جنابت، غسل کند، این غسل به جای وضو نیز کفایت می‌کند...

ادامه مطلب …

(۱۵۶۴) آیا در غسل جنابت، وضو گرفتن و رعایت ترتیب اعضای وضو برای صحیح بودن غسل، شرط است؟

یک بار شستن بدن به همراه مضمضه و استنشاق کافی است و تفاوتی ندارد که شستن بدن را از چه سمتی شروع کند اما بهتر است که فرد ابتدا شرمگاه و آثار جنابت که با آن آلوده شده را بشوید سپس وضوی کامل بگیرد...

ادامه مطلب …

(۱۵۷۲) کسی ‌که غسل جنابت را بدون عذر، یک یا دو روز به تأخیر بیاندازد، چه حکمی دارد؟

کسی‌ که غسل جنابت را بدون عذر به تأخیر بیاندازد، بی‌تردید گناهکار است و مرتکب جرم بزرگی شده است زیرا بدون طهارت، نماز خوانده است و این کار از گناهان کبیره به شمار می‌رود...

ادامه مطلب …

(۱۶۰۵) حکم غسل جنابت قبل از فجر جمعه

انجام غسل قبل از فجر، کفایت نمی‌کند زیرا هنوز، روز جمعه شروع نشده است؛ اما اگر غسل بعد از فجر انجام شود، کفایت می‌کند ولی بهتر است که بعد از طلوع خورشید تکرار شود...

ادامه مطلب …

(۱۵۹۹) حکم شرع در مورد کسی ‌که آیات قرآن را آهسته یا بلند می‌خواند در حالی که جُنُب می‌باشد چیست؟

دیدگاه راجح از اقوال علما این است که این کار، حرام می‌باشد و جایز نیست که شخص جُنُب، آیاتی از قرآن را به قصد تلاوت بخواند...

ادامه مطلب …

(۱۵۸۵) حکم خروج مایع مشکوک هنگام استنجا

خیر، خروج این ماده، غسل را واجب نمی‌کند زیرا این مایع، مني نیست بلکه پسماندهای موجود در مجاری منی است که رسوب شده و همراه با ادرار خارج می‌شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه