پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۱۵۳۶) آیا خوردن گوشت شتر، وضو را باطل می‌کند؟

(۱۵۳۶) سوال: آیا خوردن گوشت شتر، وضو را باطل می‌کند؟

جواب:

دیدگاه راجح این است که خوردن گوشت شتر، وضو را باطل می‌کند و وضو گرفتن دوباره را واجب می‌سازد؛ زیرا: «سأل رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : أَتَوَضَّأُ مِنْ لُحُومِ الْغَنَمِ؟ قَالَ: «إِنْ شِئْتَ فَتَوَضَّأْ، وَإِنْ شِئْتَ فَلَا تَتَوَضَّأْ». قَالَ: أَتَوَضَّأُ مِنْ لحُومِ الْإِبِلِ؟ قَالَ: «نَعَمْ، فَتَوَضَّأْ مِنْ لحُومِ الْإِبِلِ»[۱] : (مردی از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پرسید: آیا از خوردن گوشت گوسفند، وضو بگیرم؟ فرمود: اگر خواستی وضو بگیر و اگر نخواستی وضو نگیر. گفت: آیا از خوردن گوشت شتر، وضو بگیرم؟ فرمود: بله، بعد از خوردن گوشت شتر، وضو بگیر).

وقتی وضو گرفتن بعد از خوردن گوشت گوسفند را به اختیار انسان واگذار کرد، دانستیم که وضو گرفتن بعد از خوردن گوشت شتر، اختیاری نیست بلکه واجب است؛ زیرا اگر واجب نبود، این نیز به خواست و اختیار انسان واگذار شده و به صراحت بیان می‌شد! زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «توضؤوا من لحوم الإبل» : (بعد از خوردن گوشت شتر، وضو بگیرید). اصل بر این است که امر و فرمان به یک چیز از جانب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دلالت بر واجب بودن آن می‌دهد. بنابراین هر کس گوشت شتر به صورت خام یا پخته و کم یا زیاد بخورد وضویش باطل می‌شود و فرقی ندارد که گوشت یا هر یک از دیگر اعضای شتر اعم از جگر، روده و غیره باشد. وضوی شخص باطل شده و واجب است که دوباره وضو بگیرد اما نیاز به شستن شرمگاه نیست زیرا ادرار و مدفوع انجام نداده است.


[۱] صحیح مسلم: كتاب الحيض، باب الوضوء من لحوم الإبل، شماره (۳۶۰).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل أكل لحم الجزور ينقض الوضوء؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: الراجح أن أكل لحم الجزور ناقض للوضوء، و موجب له؛ فقد سأل رَجُلٌ رَسُولَ الله صلى الله عليه وسلم: أَأَتَوَضَّأُ مِنْ لُحُومِ الْغَنَمِ؟ قَالَ: «إِنْ شِئْتَ فَتَوَضَّأُ، وَإِنْ شِئْتَ فَلَا تَوَضَّأُ». قَالَ: «أَتَوَضَّأُ مِنْ لُحُومِ الْإِبِلِ؟ قَالَ: «نَعَمْ، فَتَوَضَّأُ مِنْ لُحُومِ الْإِبِلِ».

فلما جعل الوضوء من لحوم الغنم راجعا إلى مشيئة الإنسان علم أن الوضوء من لحم الإبل ليس راجعا إليه، وأنه واجب، إذ لو كان غير واجب لكان راجعا إليه، وقد جاء الأمر بذلك صريحًا؛ حيث قال -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «توضئوا من لحوم الإبل. والأصل في الأمر الوجوب.

وعلى هذا فلو أكل الإنسان لحم إبل نيئاً أو مطبوحًا، قليلًا أو كثيرًا، هَبْرًا أو كبدا، أو كرشا أو مصرانًا أو أي شيء من أجزائها، فإن وضوءه ينتقض، وعليه أن يتوضأ من جديد، لكن ليس عليه أن يغسل فرجه؛ لأنه لم يبل، ولم يتغوط.

مطالب مرتبط:

(۱۵۴۵) حکم و راهکار شرعی وسواس در وضو و نماز

راه حل این است که هرگاه انسان دچار وسوسه شد، از شیطان رانده شده به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه ببرد و اگر این شک و تردیدها برایش پیش آمد، هرگز به آن توجه نکند و به طور کلی از آن رویگردان شود...

ادامه مطلب …

(۱۵۳۷) آیا وضو گرفتن بعد از خوردن گوشت شتر، شامل خوردن جگر، روده و دیگر اعضای شتر نیز می‌شود؟

دیدگاه راجح و برگزیده از اقوال اهل علم، این است که خوردن هر یک اعضای شتر از جمله گوشت قرمز و راسته، روده، جگر، معده و... وضو را باطل می‌کند...

ادامه مطلب …

(۱۵۴۸) حکم کثرت شک در طهارت و وضو

راه حل این است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را بسیار ذکر و یاد کند، همواره از شیطان رانده شده به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه ببرد و بعد از انجام وضو به آن فکر نکند...

ادامه مطلب …

(۱۵۵۸) آیا قرائت قرآن، بدون وضو جایز است؟

بله، قرائت قرآن بدون وضو، جایز است اما مصحف (قرآن) را لمس نکن....

ادامه مطلب …

(۱۵۱۴) آیا اگر کسی به هنگام سجده در نماز جماعت به خواب رفت، باید دوباره وضو بگیرد؟

خواب، وضو را باطل نمی‌کند مگر این ‌که خواب عمیق باشد به طوری که اگر وضویش باطل شود، چیزی احساس نکند؛ در این صورت وضویش باطل می‌شود. ...

ادامه مطلب …

(۱۵۵۷) آیا جایز است که قرآن را بدون وضو از حفظ تلاوت کنم؟

بله، جایز است که حافظ قرآن، قرآن را بدون وضو تلاوت کند اما بهتر است که وضو داشته باشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه