چهارشنبه 29 صفر 1448
۲۱ مرداد ۱۴۰۵
12 آگوست 2026

(۱۴۸۸) حکم شرعی تأخیر در وضو به‌ سبب تقطیر بول پس از خروج از خلاء

(۱۴۸۸) سوال: من از مشکلی رنج می‌برم که موجب نگرانی من شده است؛ بعد از خروج از سرویش بهداشتی در حال وضو گرفتن، نماز خواندن یا قبل و یا بعد از آن، احساس می‌کنم چند قطره ادرار از من خارج می‌شود. این احساس تا حدود نیم ساعت ادامه دارد. سپس این قطره‌ها قطع شده و کاملا خشک می‌شود. چند سال است که به این بیماری دچار شده‌ام. برای درمان نیز اقدام کردم اما ‌فایده‌ای نداشت. آیا وضو و نمازم درست است یا باید منتظر بمانم تا این قطره‌ها قطع شده و کاملا خشک ‌شود؟ نظر به این که این قطره‌ها بعد از نیم ساعت، قطع می‌شود اما این منتظر ماندن برایم سخت است و گاهی آزارم می‌دهد.

جواب:

ابتدا بهتر است در مورد سبب دچار شدن به چنین بیماری بپرسیم؛ از جمله این اسباب موارد آتی هستند:

۱) برخی افراد پس از پایان ادرار، آلت تناسلی خود را می‌چکانند و چه بسا انگشت را از ابتدای آلت تناسلی بر مجرای ادرار می‌کشند و گمان می‌کنند که این کار، منجر به خالی شدن این مجاری از ادرار می‌شود. این کار سبب شُل و سست شدن عضلات آلت تناسلی شده و چه بسا به پارگی آن‌ بیانجامد که این به انسان زیان می‌رساند. لذا کسانی که این کار را انجام می‌دهند، خیلی زود به همین سلس البول (بیماری خروج ادرار به طور غیر ارادی) که سؤال کننده اشاره کرد، دچار می‌شوند.

۲) برخی افراد خیال می‌کنند که چیزی از آنان خارج می‌شود و شیطان در قلبش وسوسه‌ می‌کند که چیزی از وی خارج شده است لذا به آلت تناسلی می‌نگرد و آن را می‌فشارد و سر آلتش را می‌چکاند که البته این کار اشتباهی است.

درمان دو سبب مذکور چنین است:

۱) درمان سبب اول: از انجام این کار، دست بکشد، آلت تناسلی خود را فشار ندهد و نچکاند؛ فقط وقتی ادرارش تمام شد، سر آلت تناسلی را بشوید و بدین ترتیب همه چیز تمام شده است.

۲) درمان شک و تردید در مورد این که ادرار از وی خارج شده است یا خیر؛ درمانش همان است که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که از ایشان درباره‌ی مردی پرسیده شد که در شکمش چیزی را احساس می‌کند و شک می‌کند که بادی از وی خارج شده است یا خیر؟ رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «لا يَنصَرِف حتى يَسمَعَ صوتاً أو يَجِدَ رِيحاً»[۱] : (نباید نمازش را رها کند تا این‌ که صدایی بشنود یا بویی استشمام کند). این درمان به خواست الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سودمند و کارساز است زیرا نسخه‌ی پزشکی است که خودش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم رسول الله و پیامبر الهی می‌باشد.

دوم: در مورد جواب به این سؤال باید گفت: علما می‌گویند: اگر شخص دچار به سلس البول چنین باشد که ادرارش معمولا بعد از ربع ساعت، نیم ساعت یا در زمانی که هنوز فرصت نماز وجود دارد و وقتش خارج نشده است قطع می‌شود، وی منتظر می‌ماند تا این قطرات قطع شوند. هرگاه قطع شد، عورت خود را پاک نموده، وضو می‌گیرد و نمازش را ادا می‌کند.

بنابراین به این برادر می‌گوییم: سعی کن ادرارت قبل از دخول وقت نماز باشد تا در همان اول وقت نماز، ادرار متوقف شود و بتوانی نماز را با جماعت ادا کنی. با وجود دشوار بودن این کار باید دانست که اجر و پاداش نیز به اندازه‌ی مشقت است و این سختی کشیدن از بین نمی‌رود؛ زیرا فرد به خاطر بر پا کردن عبادت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ این سختی و مشقت را به جان خریده است و وقتی چنین باشد، انسان به خاطر آن پاداش دریافت می‌کند چنان که در حديث آمده است: «أجرُكِ على قَدرِ نَصَبِك»[۲] : (اجر و پاداشت به اندازه‌ی سختی و مشقتی است که تحمل می‌کنی).

این سؤال کننده باید از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کمک بخواهد، در برابر این سختی و دشواری، صبر کند و اجر و عافیت را از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ درخواست کند. ما نیز از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای وی خواستار عافیت و شفا هستیم زیرا که او بر هر کاری بسیار توانا است.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] صحیح بخاری: کتاب الحج، باب أجرة العمرة علی قدر النصب، شماره (۱۷۸۷). صحیح مسلم: کتاب الحج، باب بیان وجوه الإحرام…، شماره (۱۲۱۱).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا أعاني من مشكلة تُسبب لي الهم، وهي: أنني وبعد الخروج من الخلاء دورة المياه أُحِسُّ بنزول قطرات من البول في أثناء الوضوء، أو في الصلاة، أو قبل ذلك، أو بعد ذلك، وتستمر إلى نصف ساعة، ثم تنقطع هذه القطرات، وتجف تماما، وأنا مريض بهذا المرض منذ سنوات، وقد عولجت، ولكن لم ينفع العلاج، فهل وضوئي صحيح وكذلك صلاتي ؟ أم على أن أنتظر حتى تجف القطرات، علما بأنها تجف وتنقطع بعد نصف ساعة، ولكن هذا الانتظار يشق علي، ويُسبب لي الحرج في بعض المرات؟

فأجاب رحمه الله تعالى-: أولا: ينبغي أن نسأل عن السبب الذي يُوجب مثل هذا المرض. فمن أسبابه:

1 – أن بعض الناس إذا فرغ من بوله جعل يعصر ذَكَره، وربما أَمَرَّ يده من أصل الذكر على قنوات البول، زعما منه أن ذلك يؤدي إلى فراغ هذه القنوات من البول، وهذا يوجب استرخاء هذه العضلات، وربما تتمزّق فيحصل بذلك ضرر على الإنسان، ولهذا كان الذين يفعلون هذا الشيء يسرع إليهم هذا السَّكس الذي أشار إليه هذا السائل.

2- أن بعض الناس يتوهم أنه خرج منه شيء، ويُلقي الشيطان في قلبه أنه خرج شيء، فيذهب يُفتِّش في ذكره، ويَعصِر رأس الذكر، وهذا خطأ

وعلاج هذين السببين :

أما الأول: فعلاجه أن يكف عنه، وألا يعصر الذكر، وإذا انتهى البول غسل رأس الذكر، وانتهى كل شيء.

وأما الثاني: وهو الشك في نزول شيء أم عدمه؛ فدواؤه ما ثبت عن النبي أنه سئل عن الرجل يجد في بطنه شيئًا، فيُشكل عليه أَخَرَج منه شيء أم لا؟ فقال -عليه الصلاة والسلام: «لَا يَنْصَرِفْ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْنًا أَوْ يَجِدَ ريحا»، وهذا دواء ناجع بإذن الله ؛ لأنه وَصفَةٌ من طبيب هو رسول الله صلى الله عليه وسلم.

ثانيا: ما يتعلَّق بالجواب على هذا السؤال أن أهل العلم يقولون: إن صاحب السلس إذا كان له عادة أن ينقطع سلسه بعد ربع ساعة، أو نصف ساعة، أو في زمن يتسع للصلاة قبل خروج وقتها، فإنه ينتظر حتى ينقطع، فإذا انقطع استنجى، ثم توضأ، وصلى.

وعلى هذا نقول للأخ: احرص على أن يكون بولك قبل دخول وقت الصلاة بزمن ينقطع فيه هذا البول في أول الوقت، حتى تُدرك صلاة الجماعة، وهذا وإن حصل فيه مشقة على الإنسان فإن الأجر على قدر المشقة، ولن تضيع هذه المشقة سُدّى؛ لأنها مشقة من أجل إقامة عبادة الله -عز وجل-، ومتى حصلت المشقة من أجل إقامة العبادة فإنه يُؤجر الإنسان عليها، كما جاء في الحديث: «أَجْرُكِ عَلَى قَدْرِ نَصَبِك».

فليستعن هذا السائل بالله عز وجل، ويصبر على ما يحصل له من المشقة، ويسأل الله المثوبة والعافية، ونحن نسأل الله له العافية والشفاء، إنه على كل شيء قدير.

مطالب مرتبط:

(۱۵۰۸) اگر در حال ادای نماز، دچار خونریزی بینی شدم و خون بر لباسم ریخت، آیا نمازم باطل می‌شود؟

خون که از بینی جاری می‌شود، کم یا زیادش وضو را باطل نمی‌کند....

ادامه مطلب …

(۱۵۴۰) آیا خوردن شیر شتر وضو را باطل می‌کند؟

صحیح این است که وضو گرفتن بعد از نوشیدن شیر شتر، سنت است و واجب نیست اما وضو گرفتن بعد از خوردن گوشتش واجب می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۱۵۲۶) آیا لمس کردن زنان، وضو را باطل می‌کند یا خیر؟

قول صحیح از اقوال مذکور، این است که لمس کردن زن به هیچ وجه، حتی اگر از روی شهوت باشد نیز وضو را باطل نمی‌کند؛ اما اگر لمس از روی شهوت باشد، مستحب است که شخص، وضو بگیرد زیرا شهوت وی تحریک شده است مگر این ‌که چیزی مانند مذی از فرد خارج شود که در این صورت واجب است آلت تناسلی و بیضه‌هایش را بشوید و وضوی کامل بگیرد ...

ادامه مطلب …

(۱۵۳۵) حکم لمس غیرعمدی زن در روند درمان و تأثیر آن بر وضو عنوان احساسی و دغدغه‌محور:

لمس کردن زن، وضو را باطل نمی‌کند حتی اگر مردی همسرش را از روی شهوت لمس کند یا ببوسد و مذی یا منی از او خارج نشود، وضویش باقی است و باطل نیست...

ادامه مطلب …

(۱۵۱۰) حکم خونی که بعد از وضو به سبب مسواک زدن یا هر سبب دیگری از دهان خارج می‌شود، چیست؟

خروج خون بعد از وضو گرفتن، وضو را باطل نمی‌کند بلکه اگر خون کم یا زیاد از هر عضو دیگری خارج شود نیز وضو را باطل نمی‌کند مگر خونی که از محل خروج ادرار و مدفوع خارج شود...

ادامه مطلب …

(۱۵۱۶) حکم ادامه نماز جماعت پس از بی‌هوشی در اثنای نماز

هرگاه انسان بی‌هوش ‌شود و وضو نیز داشته باشد، وضویش باطل می‌شود؛ زیرا بی‌هوشی، شدیدتر و عمیق‌تر از خواب است ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه