سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۱۴۴۷) حکم وضو در صورت فقدان عضو یا استفاده از عضو مصنوعی

(۱۴۴۷) سوال: اگر شخصی یکی از اعضای وضو مانند دست یا پا را نداشته باشد، آیا باید به جای آن عضو مفقود تیمم کند؟ اگر از عضو مصنوعی استفاده ‌کند، حکمش چیست؟ آیا باید آن عضو مصنوعی را در غسل بشوید یا خیر؟

جواب:

اگر کسی عضوی از اعضای وضو را از دست بدهد، فرض شستن آن عضو بدون تیمم کردن از وی ساقط می‌شود زیرا عضوی که شستن آن واجب می‌باشد را از دست داده است لذا شستن آن بر وی واجب نیست. حتی اگر عضو مصنوعی استفاده می‌کند نیز ملزم به شستن آن نیست. نمی‌توان گفت که این عضو مصنوعی مانند خُفّ است و مسح آن واجب می‌باشد زیرا شخص، خف را روی عضوی می‌پوشد که وجود دارد و شستن آن واجب است اما این عضو مصنوعی برای محلی ساخته شده که عضو اصلی وجود ندارد. اهل علم می‌گویند: اگر عضوی از مچ و مفصل قطع شود، شستن سر آن عضو واجب است؛ مثلا اگر دست از آرنج قطع شده باشد، شستن سر بازو واجب است و اگر پایش از مُچ قطع شده باشد، شستن سر و گوشه‌ی ساق، واجب است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا كان الإنسان فاقدا لأحد أعضاء الوضوء؛ كاليد أو الرجل مثلا، فهل يلزمه التيمم عن غسل ذلك العضو المفقود؟ وما الحكم لو رُكَّب له عضو صناعي؟ فهل يلزمه غسله في الوضوء أم لا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: إذا فقد الإنسان عضوا من أعضاء الوضوء فإنه يسقط عنه فرضه إلى غير تيمم؛ لأنه فَقَد محل الفرض، فلم يجب عليه، حتى لو رُكَّب له عضو صناعي فإنه لا يلزمه غسله. ولا يقال: إن هذا مثل الخفين يجب عليه مسحهما؛ لأن الخفين قد لبسهما على عضو موجود يجب غسله، أما هذا فإنه صُنع له على غير عضو موجود، لكن أهل العلم يقولون: إنه إذا قطع من المَفْصِل فإنه يجب عليه غَسل رأس العضو، مثلا لو قطع من المرفق وجب عليه غَسل رأس العضد، ولو قطعت رجله من الكعب وجب عليه غسل طرف الساق.

مطالب مرتبط:

(۱۴۱۷) اگر فردی در حین وضو گرفتن، دچار تردید شد که آیا مضمضه یا استنشاق را انجام داده است یا خیر، چه کاری باید انجام دهد؟

اگر چنین تردیدهایی زیاد برای این شخص اتفاق می‌افتد، هیچ اعتباری ندارد؛ زیرا شک و تردید زیاد، وسواس است...

ادامه مطلب …

(۱۴۳۱) تأثیر داروهای روغنی غلیظ بر صحت وضو

استفاده از دارویی که مانع رسیدن آب به پوست شود، جایز نیست زیرا راهی برای از بین بردنش نیست...

ادامه مطلب …

(۱۳۸۵) حکم تقدیم اعضای چپ بر راست در وضو و تأثیر آن بر صحت نماز

شروع کردن از سمت راست، بهتر است ولی اگر کسی در وضو از سمت چپ شروع ‌کند، مخالف سنت عمل کرده اما وضویش صحیح است؛ زیرا وی چیز واجبی را در وضو ترک نکرده است و ترک سنت در عبادت‌ها آن را باطل نمی‌کند بلکه فقط آن را دچار نقص و کاستی می‌کند...

ادامه مطلب …

(۱۳۸۲) حکم کسی ‌که هنگام وضو (بسم الله) نگوید و بعد از وضو آن را به یاد آورد

کسی‌ که گفتن (بسم الله) را در ابتدای وضو فراموش کند و آن را پس از پایان وضو به یاد بیاورد، گناهی بر وی نیست و وضویش درست می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۱۴۰۷) آیا زن هنگام مسح سر در وضو باید از محل رویش مو تا انتهای موهایش را مسح کند؟

فقط مسح سر، واجب است اما مسح موهایی که آویزان شده واجب نیست. بنابراین فقط محل رویش مو مسح می‌شود....

ادامه مطلب …

(۱۳۷۹) آیا گفتن (بسم الله) هنگام وضو گرفتن در سرویس بهداشتی جایز است؟

اگر گفتن نام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در جایی مانند سرویس بهداشتی مکروه بدانیم، این مسئله وجوب گفتن (بسم الله) در ابتدای وضو را ساقط و لغو نمی‌کند؛ زیرا انجام دادن واجب، مهم‌تر از ترک مکروه است لذا (بسم الله) را می‌گوید و در این باره گناه و ایرادی بر وی نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه