سه‌شنبه 18 ذیقعده 1447
۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵
5 می 2026

(۱۴۴۷) حکم وضو در صورت فقدان عضو یا استفاده از عضو مصنوعی

(۱۴۴۷) سوال: اگر شخصی یکی از اعضای وضو مانند دست یا پا را نداشته باشد، آیا باید به جای آن عضو مفقود تیمم کند؟ اگر از عضو مصنوعی استفاده ‌کند، حکمش چیست؟ آیا باید آن عضو مصنوعی را در غسل بشوید یا خیر؟

جواب:

اگر کسی عضوی از اعضای وضو را از دست بدهد، فرض شستن آن عضو بدون تیمم کردن از وی ساقط می‌شود زیرا عضوی که شستن آن واجب می‌باشد را از دست داده است لذا شستن آن بر وی واجب نیست. حتی اگر عضو مصنوعی استفاده می‌کند نیز ملزم به شستن آن نیست. نمی‌توان گفت که این عضو مصنوعی مانند خُفّ است و مسح آن واجب می‌باشد زیرا شخص، خف را روی عضوی می‌پوشد که وجود دارد و شستن آن واجب است اما این عضو مصنوعی برای محلی ساخته شده که عضو اصلی وجود ندارد. اهل علم می‌گویند: اگر عضوی از مچ و مفصل قطع شود، شستن سر آن عضو واجب است؛ مثلا اگر دست از آرنج قطع شده باشد، شستن سر بازو واجب است و اگر پایش از مُچ قطع شده باشد، شستن سر و گوشه‌ی ساق، واجب است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا كان الإنسان فاقدا لأحد أعضاء الوضوء؛ كاليد أو الرجل مثلا، فهل يلزمه التيمم عن غسل ذلك العضو المفقود؟ وما الحكم لو رُكَّب له عضو صناعي؟ فهل يلزمه غسله في الوضوء أم لا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: إذا فقد الإنسان عضوا من أعضاء الوضوء فإنه يسقط عنه فرضه إلى غير تيمم؛ لأنه فَقَد محل الفرض، فلم يجب عليه، حتى لو رُكَّب له عضو صناعي فإنه لا يلزمه غسله. ولا يقال: إن هذا مثل الخفين يجب عليه مسحهما؛ لأن الخفين قد لبسهما على عضو موجود يجب غسله، أما هذا فإنه صُنع له على غير عضو موجود، لكن أهل العلم يقولون: إنه إذا قطع من المَفْصِل فإنه يجب عليه غَسل رأس العضو، مثلا لو قطع من المرفق وجب عليه غَسل رأس العضد، ولو قطعت رجله من الكعب وجب عليه غسل طرف الساق.

مطالب مرتبط:

(۱۴۳۹) حکم کسی که چهار نماز فرض را با یک وضو ادا می‌کند چیست؟

این کار، اشکالی ندارد. اگر کسی با یک وضو چهار نماز یا بیشتر بخواند، ایرادی ندارد اما اگر برای هر نماز وضو بگیرد، بهتر است زیرا این کار، تجدید وضو می‌باشد که از فعل و عمل رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به ثبوت رسیده است....

ادامه مطلب …

(۱۴۳۱) تأثیر داروهای روغنی غلیظ بر صحت وضو

استفاده از دارویی که مانع رسیدن آب به پوست شود، جایز نیست زیرا راهی برای از بین بردنش نیست...

ادامه مطلب …

(۱۴۳۷) اگر کسی خواندن شهادت را در وسط وضو فراموش کرد، آیا وضویش باطل می‌شود؟

شهادت چنان که ظاهر سؤال این برادر است در وسط وضو گفته نمی‌شود بلکه پس از پایان وضو گفته می‌شود؛ البته گفتن این شهادت، سنت است..

ادامه مطلب …

(۱۴۴۶) آیا نوشیدن آب در حین وضو گرفتن، جایز است؟

بله، جایز است که انسان در حال وضو گرفتن، آب بنوشد اما اگر آب شرب در جای دوری باشد که برای مدتی وضو گرفتن قطع شود، باید منتظر بماند تا وضویش تمام شود سپس برای نوشیدن آب به آن جا برود....

ادامه مطلب …

(۱۴۱۸) حکم شستن پایین تنه قبل از وضو

این کاری که انجام می‌دهید و پایین‌تنه را کاملا می‌شویید، هیچ اصل و اساسی ندارد...

ادامه مطلب …

(۱۴۱۱) روش مسح سر در وضو برای زنان چگونه است؟

مسح سر برای زن و مرد یکسان است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه