پنج‌شنبه 23 صفر 1448
۱۵ مرداد ۱۴۰۵
6 آگوست 2026

(۱۴۰۴) آیا شخص باید با دو دستش صورتش را بشوید؟

(۱۴۰۴) سوال: آیا شخص باید با دو دستش صورتش را بشوید؟

جواب:

نمی‌دانم منظور از این سؤال چیست: آیا شخصی که وضو می‌گیرد باید با دو دستش صورت خود را بشوید؟ آیا مگر ابزار دیگری غیر از دو دست هم وجود دارد که بتوان صورت را با آن شست؟ شاید منظورش این است که آیا شستن صورت قبل از شستن دو دست تا مچ، جایز است؟ اگر منظورش این است در پاسخ می‌گوییم: صورت را می‌توان قبل از دست‌ها شست و این کار اشکالی ندارد؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرمود: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ فاغْسِلُواْ وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ} [المائدة: ۶] : (‌ای کسانی ‌که ایمان آورده‌اید! هرگاه خواستید به نماز برخیزید، صورت‌ها و دستانتان را تا آرنج‌ بشویید). در این آیه از شستن دو دست تا مچ، چیزی بیان نشد.

بهتر این است که شخص با سه مرتبه شستن دست‌ها تا مچ آغاز کند به خصوص اگر از خواب شب بیدار شده باشد زیرا در این حالت نباید دو دستش را در ظرف آب فرو ببرد تا این که آن را سه مرتبه بشوید و این تأکید در حق وی بیشتر می‌شود زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «إذا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ نَوْمِهِ فَلاَ يَغْمِسْ يَدَهُ فِي الإِنَاءِ حَتَّى يَغْسِلَهَا ثَلاَثًا، فَإِنَّهُ لاَ يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُ»[۱] : (هرگاه از خواب برخاستید، تا زمانی که دستانتان را سه مرتبه نشسته‌اید، آن را در آب فرو نبرید؛ زیرا نمی‌دانید که دستتان شب در کجا بوده است).

اگر منظورش این است که صورتش را با یک دست بشوید، شستن صورت با یک دست ایرادی ندارد. گمان می‌کنم منظور سؤال کننده همین است. اگر منظور دیگری دارد سؤال خود را دوباره برای این برنامه نوشته و آن را توضیح دهد.


[۱] صحیح بخاری: کتاب الوضوء، باب الاستجمار وترا، شماره (۱۶۲). صحیح مسلم: کتاب الطهارة، باب کراهة غمس المتوضئ، شماره (۲۷۸).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يلزم المتوضئ أن يغسل وجهه بكفيه؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: لا أدري ما وجه هذا السؤال: هل يلزم المتوضئ أن يغسل وجهه بكفيه؟ وهل هناك أداة لغسل الوجه سوى الكفين؟ ولعله أراد: هل يجوز للمتوضئ أن يغسل وجهه قبل غسل كفيه؟ فإن كان أراد ذلك فإننا نقول: لا حرج على المتوضئ أن يغسل وجهه قبل غسل كفيه؛ لقول الله -تبارك وتعالى: ﴿ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ فاغْسِلُواْ وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ ﴾ [المائدة: 6]. ولم يذكر غسل الكفين. لكن الأفضل أن يبدأ بغسل الكفين ثلاثًا، ولا سيما إذا كان قائما من نوم الليل، فإنه يتأكد في حقه ألا يغمس يديه في الإناء حتى يغسلها ثلاثا؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ نَوْمِهِ فَلَا يَعْمِسْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يَغْسِلَهَا ثَلَاثًا، فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُ».

وإن كان يقصد أنه يغسل وجهه بكفّ واحد فلا بأس بذلك. فهذا ما نظنه مراد السائل، فإن كان أراد شيئًا سوى ما ظنناه فليكتب مرة ثانية إلى البرنامج، وليوضح سؤاله.

مطالب مرتبط:

(۱۴۰۷) آیا زن هنگام مسح سر در وضو باید از محل رویش مو تا انتهای موهایش را مسح کند؟

فقط مسح سر، واجب است اما مسح موهایی که آویزان شده واجب نیست. بنابراین فقط محل رویش مو مسح می‌شود....

ادامه مطلب …

(۱۴۲۴) حکم وضو در صورت باقی‌ماندن جزء خشک از عضو

باید وضو و نمازش را دوباره انجام دهد؛ زیرا وجود چیزی که مانع رسیدن آب به اعضای وضو شود بدین معنا است که آن عضو، طهارت ندارد و پاک نشده است...

ادامه مطلب …

(۱۴۲۸) آیا روغن مرطوب‌ کننده مانع صحت وضو است؟

اگر این روغن، لایه‌ای را روی پوست ایجاد می‌کند، مانع رسیدن آب می‌شود و باید قبل از وضو زدوده شود...

ادامه مطلب …

(۱۴۰۹) آیا در مسح سر به هنگام وضو باید تمام سر و اطرافش مسح شود؟

واجب است که مسح سر در وضو به طوری انجام شود که تمام سر از بالای پیشانی تا ابتدای گردن و از گوش تا گوش دیگر را کاملا در بر بگیرد....

ادامه مطلب …

(۱۴۲۶) آیا گوشواره که قسمتی از گوش را می‌پوشاند و گیره‌ی مو، مانع وضو به شمار می‌رود؟

خیر، مانع صحت وضو نیستند، خصوصا گوشواره....

ادامه مطلب …

(۱۳۹۵) آیا شرط است که شخص به هنگام وضو، نمازی که قرار است با آن وضو بخواند را نام ببرد؟

شرط نیست که شخص در وضو، نمازی که قصد خواندنش دارد را نام ببرد؛ یعنی شرط نیست که آن نماز را نیت کند و همچنین آن را بر زبان بیاورد. روشن است که تلفظ و بر زبان آوردن نیت، مستحب نیست..

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه