شنبه 5 محرم 1448
۳۰ خرداد ۱۴۰۵
20 ژوئن 2026

(۱۴۰۴) آیا شخص باید با دو دستش صورتش را بشوید؟

(۱۴۰۴) سوال: آیا شخص باید با دو دستش صورتش را بشوید؟

جواب:

نمی‌دانم منظور از این سؤال چیست: آیا شخصی که وضو می‌گیرد باید با دو دستش صورت خود را بشوید؟ آیا مگر ابزار دیگری غیر از دو دست هم وجود دارد که بتوان صورت را با آن شست؟ شاید منظورش این است که آیا شستن صورت قبل از شستن دو دست تا مچ، جایز است؟ اگر منظورش این است در پاسخ می‌گوییم: صورت را می‌توان قبل از دست‌ها شست و این کار اشکالی ندارد؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرمود: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ فاغْسِلُواْ وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ} [المائدة: ۶] : (‌ای کسانی ‌که ایمان آورده‌اید! هرگاه خواستید به نماز برخیزید، صورت‌ها و دستانتان را تا آرنج‌ بشویید). در این آیه از شستن دو دست تا مچ، چیزی بیان نشد.

بهتر این است که شخص با سه مرتبه شستن دست‌ها تا مچ آغاز کند به خصوص اگر از خواب شب بیدار شده باشد زیرا در این حالت نباید دو دستش را در ظرف آب فرو ببرد تا این که آن را سه مرتبه بشوید و این تأکید در حق وی بیشتر می‌شود زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «إذا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ نَوْمِهِ فَلاَ يَغْمِسْ يَدَهُ فِي الإِنَاءِ حَتَّى يَغْسِلَهَا ثَلاَثًا، فَإِنَّهُ لاَ يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُ»[۱] : (هرگاه از خواب برخاستید، تا زمانی که دستانتان را سه مرتبه نشسته‌اید، آن را در آب فرو نبرید؛ زیرا نمی‌دانید که دستتان شب در کجا بوده است).

اگر منظورش این است که صورتش را با یک دست بشوید، شستن صورت با یک دست ایرادی ندارد. گمان می‌کنم منظور سؤال کننده همین است. اگر منظور دیگری دارد سؤال خود را دوباره برای این برنامه نوشته و آن را توضیح دهد.


[۱] صحیح بخاری: کتاب الوضوء، باب الاستجمار وترا، شماره (۱۶۲). صحیح مسلم: کتاب الطهارة، باب کراهة غمس المتوضئ، شماره (۲۷۸).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يلزم المتوضئ أن يغسل وجهه بكفيه؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: لا أدري ما وجه هذا السؤال: هل يلزم المتوضئ أن يغسل وجهه بكفيه؟ وهل هناك أداة لغسل الوجه سوى الكفين؟ ولعله أراد: هل يجوز للمتوضئ أن يغسل وجهه قبل غسل كفيه؟ فإن كان أراد ذلك فإننا نقول: لا حرج على المتوضئ أن يغسل وجهه قبل غسل كفيه؛ لقول الله -تبارك وتعالى: ﴿ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ فاغْسِلُواْ وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ ﴾ [المائدة: 6]. ولم يذكر غسل الكفين. لكن الأفضل أن يبدأ بغسل الكفين ثلاثًا، ولا سيما إذا كان قائما من نوم الليل، فإنه يتأكد في حقه ألا يغمس يديه في الإناء حتى يغسلها ثلاثا؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ نَوْمِهِ فَلَا يَعْمِسْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يَغْسِلَهَا ثَلَاثًا، فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُ».

وإن كان يقصد أنه يغسل وجهه بكفّ واحد فلا بأس بذلك. فهذا ما نظنه مراد السائل، فإن كان أراد شيئًا سوى ما ظنناه فليكتب مرة ثانية إلى البرنامج، وليوضح سؤاله.

مطالب مرتبط:

(۱۴۰۱) آیا مضمضه و استنشاق باید هم‌زمان انجام شود؟

مضمضه و استنشاق با یک کف دست انجام می‌شود مگر این ‌که کسی نتواند این کار را انجام دهد...

ادامه مطلب …

(۱۴۳۴) آیا روغن مو، مانعی برای رسیدن آب به مو در هنگام وضو به شمار می‌رود؟

قط در صورتی مانع است که جامد باشد و لایه‌ای روی مو ایجاد کند؛ اما اگر لایه‌ای ایجاد نکند، مانع شمرده نمی‌شود....

ادامه مطلب …

(۱۴۵۰) حکم طهارت و تلاوت قرآن برای فرد بدون دست

اگر دستان از بالای آرنج (از بازو) قطع شده باشد، شستن دو دست از وی ساقط می‌شود. اگر از آرنج قطع شده باشد، واجب است سر بازویش را بشوید....

ادامه مطلب …

(۱۴۲۱) حکم اسراف کردن در وضو چیست؟

درباره‌ی وضو نیز انسان نباید از حدّی که شرع تعیین نموده است پا را فراتر بگذارد؛...

ادامه مطلب …

(۱۳۸۷) حکم خلال کردن ریش و انگشتان (رساندن آب با کشیدن انگشتان در میان آن) در وضو

خلال کردن ریش همانند انگشتان نیست؛ اگر مویی که روی صورت وجود دارد اعم از ریش، سبیل و ابرو چنان انبوه باشد که پوست زیر آن دیده نشود، شستن ظاهر و روی آن در وضو کفایت می‌کند اما در غسل جنابت باید ظاهر و داخل آن کاملا شسته شود...

ادامه مطلب …

(۱۴۰۰) حکم ترتیب و اجزای وضو

روش صحیح وضو گرفتن به صورت مشروع را بیان می‌کنیم:...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه