(۱۳۵۹) سوال: آیا تراشیدن ریش، سرپیچی از فرمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است و شخص به خاطر آن مجازات خواهد شد؟

جواب:

تراشیدن ریش، سرپیچی از فرمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ، خروج از سنت ایشان و پیروی از سنت مجوسیان و مشرکان است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «خالِفُوا المَجُوسَ، وَفِّرُوا اللِّحَى، وَحَفُّوا الشَوَارِبَ»[۱] : (با مجوس مخالفت کنید؛ ریش را بلند بگذارید و سبیل را کوتاه کنید). در روایت دیگری فرمود: «خالِفُوا المُشرِکِینَ»[۲] : (با مشرکان مخالفت کنید). بنابراین دستور به مخالفت با مجوسیان و مشرکان داده و چگونگی این مخالفت را نیز بیان نمود و فرمود: (ریش را بلند بگذارید و سبیل را کوتاه کنید).

بنابراین کسی که ریش خود را بتراشد، از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که فرمود: (ریش را بلند بگذارید) سرپیچی کرده است. همچنین کسی که ریش خود را بتراشد از مجوسیان و مشرکان پیروی کرده و با روش پیامبران عَلَيْهِمُ‌السَّلَام مخالفت ورزیده است؛ زیرا پیامبران عَلَيْهِمُ‌السَّلَام همگی ریش داشته‌اند. مگر نشنیده‌اید سخن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در مورد هارون عَلَيْهِ‌السَّلَام که به موسی عَلَيْهِ‌السَّلَام گفت: «يَا ابْنَ أُمَّ لَا تَأْخُذْ بِلِحْيَتِي وَلَا بِرَأْسِي» [طه: ۹۴] : (‌ای فرزند مادرم! سر و ریشم را مگیر). مگر به شما خبر نرسیده‌ است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ریش بزرگ و بلندی داشته است؟ شخصی که ریشش را می‌تراشد، با فطرت نیز مخالفت کرده است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «إعفاء اللحیةِ مِنَ الفطرَةِ»[۳] : (بلند گذاشتن ریش، جزو فطرت است). در نتیجه کسی که ریشش را بتراشد، مرتکب چهار کار ممنوع شده است:

۱- مخالفت با روش پیامبران و فرستادگان الهی.

۲- پیروی از روش و منش مجوسیان و مشرکان.

۳- سرپیچی از فرمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم .

۴- مخالفت با فطرتی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ انسان را بر آن سرشته است.

بر کسانی ‌که مرتکب چنین کاری ‌شده‌اند، واجب است که به درگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کنند، با صداقت و اخلاص به سویش باز گردند و بر این کردار خویش اصرار نورزند در حالی ‌که حق و حقیقت را می‌دانند.

[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

[۳] تخریج آن گذشت.