پنج‌شنبه 24 شعبان 1447
۲۳ بهمن ۱۴۰۴
12 فوریه 2026

(۱۳۱۸) آیا گفتن «بسم الله» قبل از استنجا (پاک کردن خود از نجاست) در دستشویی درست است؟

(۱۳۱۸) سوال: آیا گفتن «بسم الله» قبل از استنجا (پاک کردن خود از نجاست) در دستشویی درست است؟ لطفا دلیل را ذکر کنید؟

جواب:

گفتن«بسم الله» به هنگام استنجا، داخل یا خارج از دستشویی از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت نشده است. فقط برای کسی که قصد ورود به دستشویی برای قضای حاجت دارد، مشروع است که بگوید: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْخُبُثِ وَالْخَبَائِثِ»[۱] : (‌ای الله! از شر شیطان‌های نر و ماده، به تو پناه می‌برم). اگر قبل از این دعا «بسم الله» بگوید نیز خوب است. گفتن «أعوذ بالله من الخبث والخبائث» در صحیح بخاری و مسلم ثابت شده است اما در مورد گفتن «بسم الله» حدیثی در کتب سنن وارد شده که قبول و عمل کردن به آن، ایرادی ندارد.[۲]

گفتن «بسم الله» به هنگام وضو، مشروع است؛ برخی علما آن را واجب دانسته و برخی دیگر که دیدگاه راجح نیز همین است، آن را مستحب دانسته‌اند. بنابراین هرگاه شخص، استنجا را انجام داد و عورتش را پوشاند، اگر قصد وضو گرفتن داشت، شایسته است که بگوید: «بسم الله».


[۱] صحیح بخاری: کتاب الوضوء، باب ما یقول عند الخلاء، شماره (۱۴۲). صحیح مسلم: کتاب الحیض، باب ما یقول إذا أراد دخول الخلاء، شماره (۳۷۵).

[۲] سنن ترمذی: کتاب الجمعة، باب ما ذکر من التسمیة عند دخول الخلاء، شماره (۶۰۶). سنن ابن ماجه: کتاب الطهارة وسننها، باب ما یقول الرجل إذا دخل الخلاء، شماره (۲۹۷).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أسأل عن البسملة قبل الاستنجاء في الحمام، وأرجو الدليل على ذلك.

فأجاب رحمه الله تعالى: لم يرد عن النبي صلى الله عليه وسلم التسمية على الاستنجاء، سواء كان داخل الحمام أم خارجه، وإنما يُشرع لمن أراد أن يدخل الحمام الذي يقضي فيه حاجته أن يقول: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْخُبُثِ وَالْخَبَائِثِ». وإن قال قبل ذلك: «باسم الله فهو حسن، أما قوله: «أعوذ بالله من الخبث والخبائث». فقد ثبت في الصحيحين، وأما «باسم الله». فقد جاء فيه حديث في السنن لا بأس بالأخذ به والعمل به.

ولكن التسمية مشروعة عند الوضوء:

إما وجوبًا على رأي بعض أهل العلم.

وإما استحبابًا على القول الثاني لأهل العلم، وهو الراجح.

وعلى هذا، فإذا انتهى من الاستنجاء، وسَتَر عورته، وأراد أن يتوضأ فإنه ينبغي له أن يقول: «باسم الله».

مطالب مرتبط:

(۱۳۴۱) حکم قضای حاجت به صورت ایستاده برای مرد چیست؟

قضای حاجت به صورت ایستاده، به خصوص ادرار برای مرد، اشکالی ندارد اما به دو شرط...

ادامه مطلب …

(۱۳۲۶) حکم وضو گرفتن در سرویس بهداشتی

وضو گرفتن در سرویس‌های بهداشتی ایرادی ندارد. اما مشکلی که در این هنگام به وجود می‌آید، گفتن بسم الله قبل از وضوست. به متن جواب مراجعه شود

ادامه مطلب …

(۱۳۳۲) حکم بیرون گذشتن قرآن هنگام داخل شدن به توالت

خیر، این کار زیاده‌روی است و نیازی به انجام آن نیست....

ادامه مطلب …

(۱۳۳۱) حکم ورود به سرویس بهداشتی همراه با اوراق دارای نام الله عزوجل

اگر نوشته‌ی اسم الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در جیب شخص وپوشیده‌ باشد، جایز است که با آن وارد سرویس بهداشتی شود زیرا نیاز انسان چنین اقتضا می‌کند. ...

ادامه مطلب …

(۱۳۳۳) آیا پیش از وضو طهارت لازم است؟

اگر مدفوع یا ادراری از فرد خارج نشده باشد، نیازی به استنجا و تمیز کردن نیست...

ادامه مطلب …

(۱۳۲۸) آیا وضو گرفتن داخل سرویس بهداشتی جایز است؟

بله، صحیح است که فرد داخل حمام وضو بگیرد و این مسئله زیاد رخ می‌دهد. در صورتی که روشویی داخل سرویس بهداشتی قرار داشته باشد، شخص همان جا وضو می‌گیرد و این کار ایرادی ندارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه