یکشنبه 24 شوال 1447
۲۳ فروردین ۱۴۰۵
12 آوریل 2026

(۵۴۹۳) آیا خواهر زنی که به برادرم شیر داده، بر من هم حرام است؟

(۵۴۹۳) سوال: برادری دارم که بیشتر از پنج بار از زنی شیر خورده است. این زن خواهری دارد. آیا این خواهر، خاله‌ی برادرم می‌شود و ازدواج با او برای برادرم حرام است؛ چون خواهرش به برادرم شیر داده؟ همچنین به نسبت خودم و با توجه به اینکه اصلا از او شیر نخورده‌ام؛ آیا این زن که به برادرم شیر داده و همچنین خواهرش، با من محرم هستند یا خیر؟

جواب:

برادرت که از این زن، پنج بار به بالا و قبل از دو سالگی و قبل از اینکه از شیر گرفته شود، شیر خورده، پسر این زن به حساب آمده و بر این اساس، خواهرش نیز خاله‌ی برادرت محسوب می‌شود و جایز نیست با او ازدواج کند؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده: «هر محرمیتی که از تولد حاصل می‌گردد، از شیرخوارگی نیز حاصل می‌شود».[۱] یعنی همان طور که ازدواج با خاله‌ات که خواهر مادرت است، جایز نیست، ازدواج با خواهر مادر شیری نیز جایز نیست؛ زیرا او نیز خاله‌ات به حساب می‌آید.

اما به نسبت تو؛ حکم شیرخوارگی به تو تعلق نمی‌گیرد. زیرا محرمیت حاصل از شیرخوارگی فقط شامل کسی می‌شود که شیر خورده و همچنین شامل فرزندان و ذریه‌اش می‌شود؛ یعنی دختران و پسران این شخص و هر چه که دورتر برود. اما پدران و مادران و برادران و خواهران و عموها و عمه‌ها و خاله‌ها و خالوها شامل این محرمیت نمی‌شوند، به این دلیل که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «هر محرمیتی که از تولد حاصل می‌گردد، از شیرخوارگی نیز حاصل می‌شود».[۲]

حال، زنی که به برادرت شیر داده، هیچ ارتباطی به تو ندارد؛ نه مادرت است و نه خاله‌ات و نه خواهرت و نه عمه‌ات. بنا بر این هیچ رابطه‌ای بین شما وجود ندارد. بقیه‌ی اقارب شخص شیر خوار نیز همین حکم را دارند. فقط فرزندان و ذریه‌ی او در این محرمیت وارد می‌شوند؛ زیرا زنی که به پدرشان شیر داده، مادربزرگشان محسوب شده، خواهرانش هم خاله‌های پدرشان به حساب می‌آیند و خاله‌ی شخص، خاله‌ی فرزندان آن شخص نیز به حساب می‌آید، چنان که عمه‌ی شخص، عمه‌ی فرزندان آن شخص نیز هست. والله اعلم.


[۱]  تخریجش قبلا ذکر شد. لفظ حدیث چنین است: «يَحْرُمُ ‌مِنَ ‌الرَّضَاعَةِ مَا يَحْرُمُ من الولادة».

[۲]  تخریجش قبلا ذکر شد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لي أخ قد رضع مِنَ امْرَأَةٍ أكثر من خمس رضعات ولهذه المرأة أخت، فهل تُصبح هذه الأختُ خالةً لأخي، وتحرم عليه؛ لأنه رضع من أختها أم لا؟ وبالنسبة لي أنا هل تحرم على هذه المرأة التي أرضعت أخي وأختها أم لا، علما أنني لم أرضع منها نهائيا؟

فأجاب رحمه الله تعالى-: أخوك الذي رضع من هذه المرأة خمس رضعات فأكثر قبل الفطام والحولين يكون ابنا لها، وعلى هذا فتكون أختها خالة له لا يحل له أن يتزوج بها ؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعَةِ مَا يَحْرُمُ مِنَ الْوِلَادَةِ» . وكما أن أخت أمك من النسب لا تحل لك وهي خالتك فكذلك أخت أمك من الرضاع لا تحل لك وهي خالتك.

وأما بالنسبة لك أنت فإن الرضاع لا ينتشر حكمه إليك؛ لأن الرضاع لا ينتشر من قبل المرتضع إلا للمرتضع، ومن تفرّع منه من الذرية، وأما إخوته وآباؤه وأمهاته فإنه لا ينتشر إليهم التحريم، وعلى هذا فيجوز لك أن تتزوج المرأة التي أرضعت أخاك، وأن تتزوج أختها أيضًا، وأن تتزوج بنتها التي هي أخت أخيك.

والمهم أن القاعدة في هذا الباب أن الرضاع لا ينتشر بالنسبة للمرتضع إلا له، ولمن تفرع منه من الذرية؛ من ذكور وإناث وأولادهم وإن نزلوا، أما آباؤه وأمهاته وإخوته وأخواته وأعمامه وعماته وخالاته وأخواله فلا ينتشر إليهم التحريم، وإنما لم ينتشر إليهم التحريمم؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعَةِ مَا يَحْرُمُ مِنَ الْوِلَادَةِ».

وأنت بالنسبة إلى هذه المرأة التي أرضعت أخاك لا علاقة لك بها، فهي ليست أمك، وليست خالتك وليست أختك ولا عمتك، فإذن لا علاقة بينك وبينها، وكذلك بقية أقارب المرتضع غير من تفرع من الذرية، أما من تفرع منه من الذرية فإن الرضاع ينتشر إليهم؛ لأن المرأة التي أرضعت والدهم هي جدتهم، وأخواتها خالات للمرتضع ، وخالة الرجل خالة لمن تفرع منه، كما أن عمة الرجل عمة لمن تفرع منه. والله أعلم.

مطالب مرتبط:

(۵۴۷۰) آیا مادربزرگی که شیر نداشت اما به من شیر داد، مادر رضاعی‌ام محسوب می‌شود؟

اگر چنان که گفتی، این همه مدت از مادر بزرگت شیر خورده‌ای که دفعات آن از پنج بار بیشتر است، تو دیگر پسر او به شمار می‌روی؛ زیرا او تو را شیر داده است...

ادامه مطلب …

(۵۴۷۱) حکم ازدواج با دختر عمه در صورت رضاع بین برادر و مادر دختر

جایز است که جناب عالی با دختر عمه‌ات که برادر بزرگ‌ترت از مادرش شیر خورده، ازدواج کنی؛ زیرا بین تو و این دختر هیچ ارتباطی وجود ندارد و تو برادر او نیستی...

ادامه مطلب …

(۵۴۵۸) مردی برای لذت جویی، پستان همسرش را چهار بار به دهان گرفته است، آیا زنش بر او حرام می‌شود؟

اگر مرد برای کامجویی، پستان همسرش را به دهان گرفت، اشکالی ندارد و زنش بر او حرام نمی‌شود؛ حتی اگر از پستان همسرش شیر هم بخورد، بر اساس قول جمهور اهل علم، زنش بر او حرام نمی‌شود؛...

ادامه مطلب …

(۵۴۵۶) حکم ازدواج با دختری که پس از رضاع فرد با مادرش متولد شده

می‌توانی با آن زنی که دو بار به تو شیر داده هم ازدواج کنی؛ چون دو بار شیر خوردن تاثیری در ایجاد محرمیت ندارد؛ شیرخوارگی زمانی باعث محرمیت می‌شود که پنج بار به بالا باشد. اما کمتر از آن، تاثیری ندارد. این قول راجح علما در این مساله است....

ادامه مطلب …

(۵۴۵۱) حکم مصافحه و بوسیدن خواهران شیری چیست؟

خواهران شیری در نگاه و تحریم نکاح و خلوت و محرمیت در حکم خواهران نسبی هستند و بر همین اساس برای مرد جایز است که با خواهر شیری خود مصافحه کند همانطور که جایز است با خواهر نسبی خود مصافحه کند اما بوسیدن خواهران نسبی و شیری شایسته نیست....

ادامه مطلب …

(۵۴۹۶) آیا خواهر شیریِ کودک، می‌تواند همسر برادر او شود؟

اگر این شیرخوارگی تام و کامل بوده، جایز نیست که این دختر با آن برادر بزرگتر ازدواج کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه