پنج‌شنبه 4 ذیحجه 1447
۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵
21 می 2026

(۵۴۹۳) آیا خواهر زنی که به برادرم شیر داده، بر من هم حرام است؟

(۵۴۹۳) سوال: برادری دارم که بیشتر از پنج بار از زنی شیر خورده است. این زن خواهری دارد. آیا این خواهر، خاله‌ی برادرم می‌شود و ازدواج با او برای برادرم حرام است؛ چون خواهرش به برادرم شیر داده؟ همچنین به نسبت خودم و با توجه به اینکه اصلا از او شیر نخورده‌ام؛ آیا این زن که به برادرم شیر داده و همچنین خواهرش، با من محرم هستند یا خیر؟

جواب:

برادرت که از این زن، پنج بار به بالا و قبل از دو سالگی و قبل از اینکه از شیر گرفته شود، شیر خورده، پسر این زن به حساب آمده و بر این اساس، خواهرش نیز خاله‌ی برادرت محسوب می‌شود و جایز نیست با او ازدواج کند؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده: «هر محرمیتی که از تولد حاصل می‌گردد، از شیرخوارگی نیز حاصل می‌شود».[۱] یعنی همان طور که ازدواج با خاله‌ات که خواهر مادرت است، جایز نیست، ازدواج با خواهر مادر شیری نیز جایز نیست؛ زیرا او نیز خاله‌ات به حساب می‌آید.

اما به نسبت تو؛ حکم شیرخوارگی به تو تعلق نمی‌گیرد. زیرا محرمیت حاصل از شیرخوارگی فقط شامل کسی می‌شود که شیر خورده و همچنین شامل فرزندان و ذریه‌اش می‌شود؛ یعنی دختران و پسران این شخص و هر چه که دورتر برود. اما پدران و مادران و برادران و خواهران و عموها و عمه‌ها و خاله‌ها و خالوها شامل این محرمیت نمی‌شوند، به این دلیل که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «هر محرمیتی که از تولد حاصل می‌گردد، از شیرخوارگی نیز حاصل می‌شود».[۲]

حال، زنی که به برادرت شیر داده، هیچ ارتباطی به تو ندارد؛ نه مادرت است و نه خاله‌ات و نه خواهرت و نه عمه‌ات. بنا بر این هیچ رابطه‌ای بین شما وجود ندارد. بقیه‌ی اقارب شخص شیر خوار نیز همین حکم را دارند. فقط فرزندان و ذریه‌ی او در این محرمیت وارد می‌شوند؛ زیرا زنی که به پدرشان شیر داده، مادربزرگشان محسوب شده، خواهرانش هم خاله‌های پدرشان به حساب می‌آیند و خاله‌ی شخص، خاله‌ی فرزندان آن شخص نیز به حساب می‌آید، چنان که عمه‌ی شخص، عمه‌ی فرزندان آن شخص نیز هست. والله اعلم.


[۱]  تخریجش قبلا ذکر شد. لفظ حدیث چنین است: «يَحْرُمُ ‌مِنَ ‌الرَّضَاعَةِ مَا يَحْرُمُ من الولادة».

[۲]  تخریجش قبلا ذکر شد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لي أخ قد رضع مِنَ امْرَأَةٍ أكثر من خمس رضعات ولهذه المرأة أخت، فهل تُصبح هذه الأختُ خالةً لأخي، وتحرم عليه؛ لأنه رضع من أختها أم لا؟ وبالنسبة لي أنا هل تحرم على هذه المرأة التي أرضعت أخي وأختها أم لا، علما أنني لم أرضع منها نهائيا؟

فأجاب رحمه الله تعالى-: أخوك الذي رضع من هذه المرأة خمس رضعات فأكثر قبل الفطام والحولين يكون ابنا لها، وعلى هذا فتكون أختها خالة له لا يحل له أن يتزوج بها ؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعَةِ مَا يَحْرُمُ مِنَ الْوِلَادَةِ» . وكما أن أخت أمك من النسب لا تحل لك وهي خالتك فكذلك أخت أمك من الرضاع لا تحل لك وهي خالتك.

وأما بالنسبة لك أنت فإن الرضاع لا ينتشر حكمه إليك؛ لأن الرضاع لا ينتشر من قبل المرتضع إلا للمرتضع، ومن تفرّع منه من الذرية، وأما إخوته وآباؤه وأمهاته فإنه لا ينتشر إليهم التحريم، وعلى هذا فيجوز لك أن تتزوج المرأة التي أرضعت أخاك، وأن تتزوج أختها أيضًا، وأن تتزوج بنتها التي هي أخت أخيك.

والمهم أن القاعدة في هذا الباب أن الرضاع لا ينتشر بالنسبة للمرتضع إلا له، ولمن تفرع منه من الذرية؛ من ذكور وإناث وأولادهم وإن نزلوا، أما آباؤه وأمهاته وإخوته وأخواته وأعمامه وعماته وخالاته وأخواله فلا ينتشر إليهم التحريم، وإنما لم ينتشر إليهم التحريمم؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعَةِ مَا يَحْرُمُ مِنَ الْوِلَادَةِ».

وأنت بالنسبة إلى هذه المرأة التي أرضعت أخاك لا علاقة لك بها، فهي ليست أمك، وليست خالتك وليست أختك ولا عمتك، فإذن لا علاقة بينك وبينها، وكذلك بقية أقارب المرتضع غير من تفرع من الذرية، أما من تفرع منه من الذرية فإن الرضاع ينتشر إليهم؛ لأن المرأة التي أرضعت والدهم هي جدتهم، وأخواتها خالات للمرتضع ، وخالة الرجل خالة لمن تفرع منه، كما أن عمة الرجل عمة لمن تفرع منه. والله أعلم.

مطالب مرتبط:

(۵۴۶۷) حکم نکاح پس از کشف رضاع

بر او واجب است که از این خانم جدا شود؛ زیرا معلوم شده که عقد نکاح، باطل است و بنا بر این باید از او جدا شود. اما فرزندانی که در این میان به دنیا آمده‌اند، مشروع هستند...

ادامه مطلب …

(۵۴۴۶) آیا همه شیرخواران مادرم، خانواده‌ی من‌ هستند؟

اید بدانیم این زنی که این کودک دختر یا پسر را پنج بار شیر داده است، مادر او می‌باشد و فرزندان پسر و دختر او، خواهر و برادرانش می‌باشند...

ادامه مطلب …

(۵۴۹۵) آیا مردی که خواهرش به دختری شیر داده، محرم آن دختر می‌شود؟

وقتی این زن، مادر آن کودک شود، پدرِ این زن، پدربزرگ او می‌شود. مادرش، مادربزرگ آن بچه به حساب می‌آید. برادرانش، دایی‌هایش بوده، خواهرانش، خاله‌های او به حساب می‌آیند..

ادامه مطلب …

(۵۴۷۰) آیا مادربزرگی که شیر نداشت اما به من شیر داد، مادر رضاعی‌ام محسوب می‌شود؟

اگر چنان که گفتی، این همه مدت از مادر بزرگت شیر خورده‌ای که دفعات آن از پنج بار بیشتر است، تو دیگر پسر او به شمار می‌روی؛ زیرا او تو را شیر داده است...

ادامه مطلب …

(۵۴۵۳) تعداد شیرخودنی که محرمیت ایجاد می‌کند چقدر است؟

تعداد شیرخوردنی که محرمیت ایجاد می‌کند پنج مرتبه است و هر مرتبه از بار دیگر جدا است و به این شرط که در زمان شیر خوارگی او باشد و زمان شیرخوارگی دو سال است...

ادامه مطلب …

(۵۵۰۴) حکم ازدواج فرزندِ رضاعیِ برادر با دختران عمو در فرض تحقق رضاع از سوی مادر بزرگ

اگر این کودک پنج بار به بالا از مادرتان شیر خورده باشد، پسر او به حساب آمده و وقتی پسر مادرتان باشد، برادر تو و دیگر برادرانت محسوب می‌شود و بر این اساس نمی‌تواند با دختر تو یا دختر دیگر برادرانت ازدواج کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه