جمعه 5 ذیحجه 1447
۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵
22 می 2026

(۵۴۸۱) آیا ازدواج من با دختری که در زنجیره شیرخوارگی قرار دارد، صحیح است؟

(۵۴۸۱) سوال: یک برادر شیری به نام محمد دارم که مادرم به او شیر داده است. زن محمد که برادر شیری من است، به دختری شیر داده و من با آن دختر که زن محمد به او شیر داده، ازدواج کرده‌ام. اما در صحت این ازدواج شک دارم. چون اگر این دختر، فرزند شیری برادرِ شیری من باشد، من عمویش می‌شوم. حال آیا این دختر نسبتی با من دارد یا خیر، و آیا ازدواج ما درست است؟

جواب:

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده: «هر محرمیتی که از تولد حاصل می‌گردد، از شیرخوارگی نیز حاصل می‌شود».[۱] این مرد که شیر مادرت را خورده، در صورتی که حایز شروط باشد، برادر شیری تو به حساب می‌آید. شروط این است که پنج بار به بالا شیر خورده باشد و شیرخوارگی قبل از دو سالگی بوده باشد، یا قبل از این بوده باشد که بچه از شیر گرفته شود. در این صورت، این شخص برادر تو به حساب می‌آید. حال اگر با زنی ازدواج کرد و آن زن در هنگامی که زن این شخص است، به دختری شیر داد، ازدواج با این دختر برای تو حلال نیست؛ زیرا برادرزاده‌ی شیری تو محسوب می‌گردد و مثل بردارزاده‌ی واقعی است. تو عموی او هستی و بنا بر این ازدواج با او برایت جایز نیست. بر این اساس، ازدواج شما به اجماع مسلمانان باطل است و باید او را ترک کنی.

حال اگر از این ازدواج فرزندانی به دنیا آمده‌اند، این فرزندان مال تو هستند و تو پدر آنهایی؛ زیرا وقتی با این زن ازدواج کرده و با او همبستر شدی، بر این اساس بوده که معتقد بوده‌ای همسر توست و آنچه اینجا اعتبار دارد، اعتقاد توست. بر این اساس، فرزندان، هم مال تو و هم مال او هستند. اما از الان که این جواب را شنیدی، بر تو واجب است که از او جدا گشته و نکاح اولتان را باطل بدانی و دیگر او را همسر خود ندانی.


[۱]  تخریجش قبلا ذکر شد. لفظ حدیث چنین است: «يَحْرُمُ ‌مِنَ ‌الرَّضَاعَةِ مَا يَحْرُمُ من الولادة».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لي أخ من الرضاعة متزوج، اسمه محمد، أرضعته أمي، فزوجة محمد هذا الذي هو أخي من الرضاعة أرضعت بنتا، وأنا تزوجت بتلك البنت التي أرضعتها زوجة أخي من الرضاع، ولكني أشك في صحة هذا الزواج، فإذا كانت ابنة لأخي من الرضاعة فهو أخ لي أيضًا، فأنا أصبح عما لهذه البنت، أم أنها لا تمت لي بصلة، وزواجنا صحيح؟

فأجاب رحمه الله تعالى: قال النبي صلى الله عليه وسلم «يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعَةِ مَا يَحْرُمُ مِنَ الْوِلَادَةِ». وهذا الرجل الذي رضع من أمك يكون أخا لك من الرضاعة، إذا تمت شروط الرضاعة؛ بأن كانت خمسة رضعات فأكثر في الحولين، أو قبل الفطام، فإنه يكون أخا لك، فإذا تزوج بزوجة وأرضعت وهي في حباله بنتا، فإن هذه البنت لا تحل لك؛ لأنها بنت أخيك من الرضاع، فهي كبنت أخيك من النسب، فأنت عمها، فلا تحل لك، وعلى هذا فالنكاح باطل بإجماع المسلمين، فيجب عليك المفارقة.

ثمَّ إن كان الله قد قَدَّرَ بينكما أولاد فالأولاد يُنسبون إليك، وأنت أبوهم؛ لأنك حين أتيت هذه المرأة التي تزوجتها أتيتها وأنت تعتقد أنها زوجتك، والعبرة بعقيدتك، وعلى هذا فيكون الأولاد أولادًا لها، وهم أيضًا أولاد لك، ولكن يجب عليك الآن من حين أن تسمع هذا الكلام أن تفارقها، وأن تعتبر النكاح الأول باطلا، وأنها ليست زوجة لك.

مطالب مرتبط:

(۵۵۰۹) حکم شرع در مورد کسی که کودکش را قبل از دو سالگی از شیر می‌گیرد، چیست؟

هیچ اشکالی متوجه زن نیست اگر کودکش را در صورتی که از شیر بی نیاز است، قبل از دو سالگی از شیر بگیرد....

ادامه مطلب …

(۵۴۶۸) بعد از ازدواج فهمیدم با خواهر همسرم شیر خورده‌ام؛ آیا همسرم بر من حرام است؟

بله، اگر چنین باشد که گفتی تو با خواهر خانمت شیرخوارگی دارید – یعنی از مادر خانمت یا زنِ پدرش شیر خورده‌اید – در این صورت تو برادرش هستی و عقد باطل است...

ادامه مطلب …

(۵۴۶۹) حکم استمرار نکاح پس از کشف رضاع میان زوجین

بعد از اینکه معلوم شده آن زن خواهر شیری اوست، باطل بودن ازدواجشان معلوم است و این زن به هیچ وجه برای او حلال نیست....

ادامه مطلب …

(۵۴۶۷) حکم نکاح پس از کشف رضاع

بر او واجب است که از این خانم جدا شود؛ زیرا معلوم شده که عقد نکاح، باطل است و بنا بر این باید از او جدا شود. اما فرزندانی که در این میان به دنیا آمده‌اند، مشروع هستند...

ادامه مطلب …

(۵۴۶۶) حکم رضاع از مادربزرگ در صحت نکاح با دختر عمه

از مادربزرگش شیر خورده، سپس با دختر عمه‌اش ازدواج کرده و عمه‌اش، خواهر پدرش است. مادربزرگش نیز چنان که پیداست، مادر پدر اوست. بر این اساس، عمه‌اش، خواهر شیری او به حساب می‌آید و وقتی خواهر شیری‌اش باشد، این پسر می‌شود دایی دختر عمه‌اش...

ادامه مطلب …

(۵۴۹۱) حکم ازدواج فرزندان خواهران در صورت وجود شیرخوارگی محدود

ما دامی که بین دیگر فرزندان شیرخوارگی وجود ندارد؛ نه فرزندان این خواهر از آن خواهر شیر خورده‌اند و نه فرزندان آن خواهر از این خواهر شیر خورده‌اند، اشکالی در ازدواج بین آنان نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه