پنج‌شنبه 4 ذیحجه 1447
۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵
21 می 2026

(۵۴۷۹) حکم محرمیت ناشی از شیرخوارگی متقاطع

(۵۴۷۹) سوال: زنی هست که دخترانی دارد و شوهرش از دنیا رفته است. این زن، پسر بزرگ برادر شوهرش را به همراه دختر بزرگ خودش با هم شیر داده است و تعداد دفعات آن را به یاد ندارد. همچنین پسر کوچک برادر شوهرش را به همراه دختر کوچک خودش به مدت بیشتر از یک هفته شیر داده، اما پسر وسطی برادر شوهرش را شیر نداده است. حال آیا پسر وسطی می‌تواند با دختر کوچک این زن که با برادر کوچک‌تر پسر، خواهر و برادر شیری هستند، ازدواج کند؟

جواب:

صورت مساله این است: زنی که سه پسر دارد، پسر بزرگ و پسر کوچکش از زن عمویشان شیر خورده‌اند. همچنین زن عمو دارای چند دختر است. حال آیا برادر این دو پسر که از زن عمو شیر خورده‌اند، می‌تواند با دختر عموهایش که خواهران شیری دو تا برادرش هستند، ازدواج کند یا خیر؟

می‌گویم: بله، می‌تواند با این دختر عموها ازدواج کند. چه آن دخترانی که با برادرانش شیر خورده‌اند و چه بقیه‌ی آنها؛ زیرا باید بدانیم که حکم شیرخوارگی در مورد کسی که شیر خورده و فرزندانش ثابت می‌شود. اما در مورد برادران و پدر و مادر و دیگر فرزندان و فرزندزادگانشان تصدیق نمی‌کند. با در نظر گرفتن این قاعده، بسیاری از مشکلاتی که در مورد آنها سوال پرسیده می‌شود، حل می‌گردند.

برای بیشتر روشن شدن مساله، باید این را ذکر کنم که هر وقت کسی از زنی شیر خورد که این شیر خوردن، معتبر و شرعی باشد، فرزند آن زن به شمار می‌رود و دختران و پسران آن زن، خواهران و برادرانش به حساب آمده، برادران این زن، دایی‌هایش هستند و خواهرانش، خاله‌های او به شمار می‌آیند. همچنین فرزند کسی که شیر زن به خاطر وجود او جاری شده هم به حساب می‌آید که در این صورت، شوهر زن، پدر شیری او بوده، برادران شوهرش، عموهای شیری این شخص می‌باشند. این حکم در مورد فرزندان شخص شیر خورده هم صدق می‌کند. اما شیرخوارگی در مورد برادران شخصی که شیر خورده و پدر و مادرش، هیچ تاثیری ندارد و آنها نسبت به کسانی که با این شیر خوار محرم هستند، بیگانه بوده و محرم به حساب نمی‌آیند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يوجد امرأة لديها بنات وزوجها متوفى، وقد أرضعت أبناء أخي زوجها الأكبر منهم مع ابنتها الكبيرة عدة رضعات لا تذكر عددها، وأرضعت ابنه الأصغر مع ابنتها الصغيرة أكثر من أسبوع دون أن ترضع ابنه الأوسط، فهل يجوز أن يتزوج الابن الأوسط ابنتها الصغيرة التي رضعت مع أخيه الصغير ولم ترضع معه؟

فأجاب رحمه الله تعالى: قول السائل هل يجوز لابنها الأوسط أن يتزوج بنتها الصغيرة التي رضعت مع أخيه الصغير ؟ الصواب أن يُقال: التي رضع معها أخوه الصغير؛ لأن البنت هذه لم ترضع من أمه أي من أم هذا الولد الأوسط وإنما صورة المسألة أن المرأة التي لها ثلاثة أولاد رضع ابنها الأكبر وابنها الأصغر من زوجة عمهما وزوجة عمها لها بنات، فهل يجوز لأخي هذين الرجلين الراضعين الأوسط أن يتزوج من بنات عمه؟

نقول: نعم، يجوز له أن يتزوج من بنات عمه، سواء البنات اللاتي رضع معهن إخوته، أم أخواه، أم من بنات أخريات؛ وذلك لأنه يجب أن نعرف أن الرضاع لا ينتشر حكمه إلا إلى المرتضع نفسه وفروعه فقط، ولا ينتشر الرضاع إلى أصوله وفروع أصوله، وبهذه القاعدة يتبين حل مشاكل كثيرة يُسأل عنها كثيرا.

والإيضاح مرة ثانية أن الإنسان إذا رضع من امرأة رضاعا معتبراً شرعياً صار ولدا لها، وصار أولادها ذكورُهم وإناثهم إخوة له، وصار إخوتها أخوالا له، وأخواتها خالات له، وصار أيضًا ولدًا لمن يُنسب لبنها إليه، فيكون زوجها أبا له من الرضاع، وإخوة زوجها أعمامًا له من الرضاع، وينتشر هذا الحكم إلى فروع المرتضع يعني إلى ذريته وأما إخوة المرتضع وأبوه وأمه فلا تأثير للرضاع فيهم إطلاقا، لا يؤثر فيهم أبدا، وهم بالنسبة لمن كانوا محارم لهذا المرتضع بسبب الرضاع أجانب، وليسوا محارم.

مطالب مرتبط:

(۵۵۰۶) حکم ازدواج با نوه‌های زن شیرده در صورت رضاع یکی از فرزندان خانواده

اگر کسی از شیر مادربزرگش بخورد، اگر مادربزرگ مادری باشد، با مادر خودش برادر می‌شود و اگر مادربزرگ پدری باشد، با پدر و عموهایش برادر می‌شود. بر این اساس دختر عموهایش، در صورتی که از مادربزرگ پدری شیر خورده باشد، برادرزاده‌های او می‌شوند و ازدواج با آنها و ذریه‌ی آنها دیگر برای او جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۵۴۶۷) حکم نکاح پس از کشف رضاع

بر او واجب است که از این خانم جدا شود؛ زیرا معلوم شده که عقد نکاح، باطل است و بنا بر این باید از او جدا شود. اما فرزندانی که در این میان به دنیا آمده‌اند، مشروع هستند...

ادامه مطلب …

(۵۴۶۴) تأثیر شیرخوارگی غیرمستقیم در حرمت نکاح

الان بر تو واجب است تحقیق کنی: آیا او پنج بار از مادر تو شیر خورده، یا تو پنج بار از مادر او شیر خورده‌ای یا خیر؟ اگر چنین باشد، ازدواجتان باطل بوده و بر تو واجب است که از او جدا شوی....

ادامه مطلب …

(۵۴۵۲) ارکان رضاعت (شیر دادن) و شروط آن چیست؟

شیر خوردنی که محرمیت ایجاد می‌کند پنج مرتبه می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۵۴۸۰) حکم محرمیت ناشی از شیرخوارگی ناقص و آثار آن بر ازدواج با دختر زن عمو

می‌توانی هم با دختران این زن عمویت و هم با دختران زن عموی فوت شده‌ات که از او بیشتر از یک یا دو یا سه بار شیر نخورده‌ای، ازدواج کنی؛ زیرا یکی از شروط محرمیت توسط شیرخوارگی این است که پنج بار به بالا و قبل از دو سالگی باشد. اما تو، چهار بار که هیچ، حتی سه بار هم شیر نخورده‌ای؛ زیرا در آن شک داری و بنا بر این، اصل بر عدم وجود شیرخوارگی است....

ادامه مطلب …

(۵۴۵۵) شروط تحقق محرمیت در رضاع

آن شیرخوارگی که باعث ایجاد محرمیت می‌گردد، دارای شروط زیر است:...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه