شنبه 13 جمادی‌الاول 1448
۲ آبان ۱۴۰۵
24 اکتبر 2026

(۵۴۵۲) ارکان رضاعت (شیر دادن) و شروط آن چیست؟

(۵۴۵۲) سوال: ارکان رضاعت (شیر دادن) و شروط آن چیست؟ و آیا شیر دادن بدون انقطاع رضاعت محسوب می‌گردد؟ و تعداد رضاعتی که برای محرمیت لازم است چقدر است؟

جواب:

شیر خوردنی که محرمیت ایجاد می‌کند پنج مرتبه می‌باشد از مسلم روایت است از حدیث عائشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا که می‌فرماید: «كَانَ فِيمَا أُنْزِلَ مِنَ الْقُرْآنِ عَشْرُ رَضَعَاتٍ مَعْلُومَاتٍ، يُحَرِّمْنَ، ثُمَّ نُسِخْنَ بِخَمْسٍ مَعْلُومَاتٍ»[۱]: (یکی از آياتی که در قرآن نازل گرديد، اين آيه بود که: «عَشْرُ رَضَعَاتٍ مَعْلُومَاتٍ يُحَرِّمْنَ»: «ده بار شير خوردن مشخص، باعث حرمت می شود» سپس اين آيه با پنج بار شير خوردن مشخص منسوخ گرديد): لذا این شیرخوردنی است که محرمیت ایجاد می‌کند و پنج بار است و باید قبل از گرفتن او تز شیر باشد زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به عائشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا فرموده است: «انْظُرْنَ مَنْ إِخْوَانُكُنَّ ؛ فَإِنَّمَا الرَّضَاعَةُ مِنَ الْمَجَاعَةِ»[۲]: (نگاه كنيد چه كسانی برادران شما هستند زيرا زمانی رضاعت به ثبوت می رسد كه گرسنگی را برطرف نمايد): یعنی در زمانی باشد که کودک با شیر سیر می‌شود و آن قبل از گرفتن او از شیر است لذا اگر بعد از آن باشد تأثیری ندارد.


[۱] رواه مسلم (۱۴۵۲).

[۲] رواه البخاری (۲۶۴۷) و مسلم (۱۴۵۵).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: ما أركان الرضاعة وشروطها؟ وهل الرضاعة دون فصل تعتبر رضاعة ؟ وكم عدد الرضعات اللازمة كي تعتبر رضاعة محرمة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الرضعات المحرمة هي خمس رضعات؛ لما رواه مسلم من حديث عائشة رضي الله عنها قالت: «كَانَ فِيمَا أُنْزِلَ مِنَ الْقُرْآنِ: عَشْرُ رَضَعَاتٍ مَعْلُومَاتٍ يُحَرِّمْنَ، ثُمَّ نُسِخْنَ بِخَمْسٍ مَعْلُومَاتٍ». فهذه هي الرضعات المحرمة خمس رضعات ولا بد أن تكون قبل الفطام؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم لعائشة رضي الله عنها: «انْظُرْنَ مَنْ إِخْوَانُكُنَّ، فَإِنَّمَا الرَّضَاعَةُ مِنَ المَجَاعَةِ». أي إنما تكون في زمن المجاعة التي يجوع فيها الطفل، ويشبع باللبن، وذلك قبل الفطام، فإن كانت بعده فإنها لا تؤثر شيئًا.

مطالب مرتبط:

(۵۵۰۶) حکم ازدواج با نوه‌های زن شیرده در صورت رضاع یکی از فرزندان خانواده

اگر کسی از شیر مادربزرگش بخورد، اگر مادربزرگ مادری باشد، با مادر خودش برادر می‌شود و اگر مادربزرگ پدری باشد، با پدر و عموهایش برادر می‌شود. بر این اساس دختر عموهایش، در صورتی که از مادربزرگ پدری شیر خورده باشد، برادرزاده‌های او می‌شوند و ازدواج با آنها و ذریه‌ی آنها دیگر برای او جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۵۴۶۹) حکم استمرار نکاح پس از کشف رضاع میان زوجین

بعد از اینکه معلوم شده آن زن خواهر شیری اوست، باطل بودن ازدواجشان معلوم است و این زن به هیچ وجه برای او حلال نیست....

ادامه مطلب …

(۵۴۶۶) حکم رضاع از مادربزرگ در صحت نکاح با دختر عمه

از مادربزرگش شیر خورده، سپس با دختر عمه‌اش ازدواج کرده و عمه‌اش، خواهر پدرش است. مادربزرگش نیز چنان که پیداست، مادر پدر اوست. بر این اساس، عمه‌اش، خواهر شیری او به حساب می‌آید و وقتی خواهر شیری‌اش باشد، این پسر می‌شود دایی دختر عمه‌اش...

ادامه مطلب …

(۵۴۸۹) حکم محرمیت با فرزندان زنی که به غیر از فرزند خود شیر داده است

برادران و خواهرانش با تو برادر و خواهر شیری نیستند؛ زیرا از مادرشان شیر نخورده‌ای...

ادامه مطلب …

(۵۵۰۱) کم ازدواج با دختری که خواهر مادری‌ام احتمالاً به او شیر داده است

اگر شروط شیرخوارگی به این دختر از طرف خواهرت به جا آمده باشد، تو دایی او محسوب می‌شوی و ازدواج با این دختر برای تو جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۵۴۷۴) حدود حرمت محرمیت شیری بین پسر خاله و نسل او در ازدواج با دختران صاحب‌فرزند

جایز نیست پسر خاله‌ات که از مادرش شیر خورده‌ای و شروط شیرخوارگی هم احراز شده، با دخترانت یا دختر زاده‌ها یا پسر زاده‌هایت ازدواج کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه