(۵۴۲۳) سوال: مفهوم عده به نسبت زنی که شوهرش فوت کرده است در اسلام چیست؟ آیا این صحیح است که اصلا از خانه خارج نشود و هیچ مردی را تا پایان عده‌اش نبیند یعنی چهار ماه و ده روز با وجود این که من کارمند هستم و اطفالی دارم؟

جواب:

عده‌ی وفات همانطور که سوال کننده گفت چهار ماه و ده روز نیست بلکه یا چهار ماه و ده روز است یا اگر حامله می‌باشد، وضع حمل او پایان عده‌اش می‌باشد لذا اگر او در حالی که حامله است شوهرش فوت کند عده‌ی او با وضع حملش پایان می‌یابد اگر چه وضع حمل او چند دقیقه بعد از مرگ شوهرش باشد برای عموم قول الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که می‌‌فرماید: {وَأُو۟لَـٰتُ ٱلۡأَحۡمَالِ أَجَلُهُنَّ أَن یَضَعۡنَ حَمۡلَهُنَّ} [سوره الطلاق: ۴] : (و عدّۀ زنان بار دار این است که بار خود را بگذارند): و همچنین سُبَیعة أسلمی رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا ، نفاس او چند شب بعد از مرگ شوهرش بود و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به او اجازه‌ی ازدواج دادند.[۱]

و زنی که شوهرش فوت کرده است بر او واجب است که إحداد کند و إحداد یعنی:

اول: در خانه بماند و نه در و نه در روز از آن خارج نشود مگر در هنگام ضرورت که در شب نیز می‌تواند بیرون برود و در هنگام حاجت که روز می‌تواند بیرون برود و از چیزهایی که حاجت است، این می‌باشد که او معلم باشد و لازم است که در روز بیرون برود و در این مدت عده نیز به او مرخصی نمی‌دهند و اگر در خانه بماند او را از کارش اخراج می‌کنند و درآمد خود و فرزندانش از بین می‌رود که در این صورت حاجت می‌باشد و اشکالی ندارد که در این حالت در روز به مدرسه برود و برگردد.

دوم: بر او واجب است که از جمیع انواع لباس‌های زینتی پرهیز کند و زیور آلات نپوشد و لباسی نپوشد که زینت و تجمل محسوب می‌گردد و اما پوشیدن لباس عادی کار اشکالی ندارد و در دست و پا و گوش و گردن  زیورآلات نپوشد و همچنین آرایش‌هایی مانند سرمه و سرخ کردن لب و مانند نکند.

و از جمیع انواع خوش‌بو کننده‌ها پرهیز کند و تفاوتی نمی‌کند که روغن باشد یا بخور مگر وقتی که از حیض پاک می‌گردد که آنجا (محل حیض) را با چیزی از خوش‌بو کننده‌ها مانند بخور آن بوی بد را از بین می‌برد.

اما مکالمه‌ی او با مردان در گوشی یا غیر اشکالی ندارد و همچنین دیدن مرادن اشکالی برای او ندارد اما خود را جلوی مردان مانند دیگر زنان نمایان نکند لذا او به نسبت مکالمه با مردان و دیدن مردان مانند دیگر زنان می‌باشد.

[۱] تخریج آن گذشت.