چهارشنبه 13 شوال 1447
۱۲ فروردین ۱۴۰۵
1 آوریل 2026

(۵۴۲۲) احکام عده‌ی زن چیست؟

(۵۴۲۲) سوال: احکام عده‌ی زن چیست؟ و حکم آن چیست اگر برای ضرورت بیرون رود؟ و چه زمانی حق دارد که بیرون رود در حالی که او در عده‌ی وفات شوهرش می‌باشد؟

جواب:

این‌گونه به نظر می‌رسد که سوال کننده، سوالش در مورد احکام عده‌ی وفات است:

اول: بر او (زن) واجب است که از تمام انواع زینت از لباس زیبا و همه‌ی زیورآلات در دست یا در گوش یا بر سینه یا در پا پرهیز کند و همچنین ساعت (که از نوع زیور آلات است) را در جیب خود بگذارد و در دست خود نکند.

دوم: از جمیع تجملات چشم و گونه و لب و در دستان و در پا اجتناب کند؛ هر آنچه اسم آرایش به خود می‌گیرد از آن منع شده و برای همین از سرمه منع شده است چون آرایش چشم است اما قطره‌ای که برای چشم درد لازم دارد و آرایش چشم در آن نمی‌باشد، اشکال ندارد.

سوم: بر او واجب است که در خانه‌ای که شوهرش در آن فوت کرده است بماند و او (زن) در آن ساکن بوده و از آن بیرون نرود مگر برای نیاز یا ضرورت و مراد خانه‌ای است که در آن (شوهر) ساکن بوده است.

پس اگر فرض شود که شوهرش فوت نموده در حالی او (زن) برای زیارت، در خانه‌ی خانواده‌اش بوده است پس در این صورت به خانه‌ی شوهرش برمی‌گردد و در آن باقی ساکن می‌شود و جایز است که برای نیاز از آن خارج شود مثل این که نان یا غذا و مانند آن بخرد اگر کسی را ندارد که برای او خریداری کند چون که به آن محتاج است ولی در روز خارج شود چون که از فتنه در امان است اما در شب خارج نشود مگر برای ضرورت مثل آنکه باران شدیدی می‌بارد که بر جان خود می‌ترسد یا ترس از دزد و مانند آن را دارد که خارج می‌شود اگر چه شب باشد.

اما مکالمه او با مردان با گوشی یا مستقیم در صورتی که از فتنه در امان باشد و در محظوری واقع نشود، اشکالی ندارد و اما اگر از فتنه می‌ترسد پس برای او و غیر او جایز نیست و همچنین اگر متضمن محظوری می‌باشد مثل خلوت در خانه که در این صورت نیز برای او و غیر از جایز نیست.

این احکامی است که بر زنی که به عده نشسته است واجب است ولی برای او جایز است که حمام کند و و روغن به سرش بزند به شرطی که خوش بو نباشد چون که بوی خوش ممنوع است و نوعی از آرایش محسوب می‌گردد و همچنین برای او جایز است که موهایش را شانه کند و ناخن‌هایش را کوتاه کند و موهایی که سنت است کوتاه کند و مانند آن.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: ما أحكام عدة المرأة؟ وما حكمها إذا خرجت للضرورة؟ ومتى يحق لها أن تخرج، وهي في العدة بعد وفاة زوجها؟

فأجاب رحمه الله تعالى-: يظهر أن السائل يريد أحكام عدة المرأة بالوفاة:

أولا: يجب عليها أن تتجنب جميع أنواع الزينة؛ من الثياب الجميلة، والحلي بجميع أنواعه في اليدين أو في الأذنين، أو على الصدر، أو في الرّجلين، ومنه أيضًا الساعة في اليد؛ فإنها نوع من الحلي تجعلها في جيبها، ولا تجعلها في يدها.

ثانيا: تتجنب جميع التجميلات في العين وفي الخد، وفي الشفتين، وفي اليدين، وفي الرجلين، كل ما يسمى تجميلا فإنها تُمنَع . منه، ولهذا منعت من الكحل؛ لأنه تجميل للعين، وأما القطرة التي تحتاج إليها لوجع في عينها، ولا يكون فيها تجميل العين، فلا بأس بها.

ثالثًا: يجب عليها أن تبقى في بيتها الذي مات زوجها، وهي ساكنة فيه، فلا تخرج منه، إلا إذا دعت الحاجة أو الضرورة إلى ذلك. والمراد البيت الذي تسكنه.

فلو فرض أن زوجها مات، وهي في بيت أهلها لزيارة لهم، فإنها ترجع إلى بيت زوجها، وتبقى فيه، ويجوز أن تخرج للحاجة؛ مثل أن تقضي حاجتها لشراء خبز، أو طعام أو شبهه إذا لم يكن عندها من يشتري لها؛ لأنها محتاجة إلى ذلك، لكنها تخرج نهارًا؛ لأنه آمَنُ عليها من الفتنة، وأما ليلا فلا تخرج إلا للضرورة، كما لو حدث مطر شديد تخشى على نفسها منه، أو أصابها فزع من لص أو شبهه، فإنها تخرج، ولو في الليل.

وأما مكالمة الرجال بالهاتف أو مباشرة فإنه لا بأس به مع أمن الفتنة، وعدم الوقوع المحظور، فإن كان يُخشى من الفتنة فلا يجوز لا لها ولا لغيرها، وكذلك إذا تضمن محظورا، كما لو تضمن الخلوة بها في البيت، فإنه لا يجوز أيضًا لا لها ولا لغيرها.

هذه هي الأحكام التي تجب على المعتدة، ويجوز لها أن تغتسل، ويجوز لها أن تَدْهُن رأسها بما ليس فيه طيب؛ لأن الطيب ممنوعة منه؛ لأنه نوع من التجمل، ويجوز لها أيضًا أن تكدَّ رأسها، وأن تُقلّم أظافرها، وأن تأخذ ما يُسَنُ أخذه من الشعر، وما أشبه ذلك.

مطالب مرتبط:

(۵۴۳۰) حکم خروج زن در ایام عده‌ی وفات برای رسیدگی به نیازهای ضروری

بیرون رفتن در روز برای زنی که در عده‌ی وفات شوهرش است برای حاجت و نیاز اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

(۵۴۳۴) حکم إحداد چهل‌روزه زنان پس از فوت خویشاوند

إحداد مشروع، إحداد زن برای شوهرش می‌باشد اما برای غیر شوهر جایز نیست مگر برای سه روز و کمتر و بیشتر از سه روز حرام است ...

ادامه مطلب …

(۵۴۴۰) حکم ادامه‌ی إحداد پس از پایان عده‌ی وفات

این زن مبتدع است و برای او حلال نیست که بیشتر از آنچه در شرع آمده است یعنی چهار ماه و ده روز اگر که حامله نیست إحداد کند...

ادامه مطلب …

(۵۴۳۶) آیا زنی که در عده‌ی وفات شوهرش است می‌تواند شامپو و صابو خوش بو استفاده کند؟

بله جایز است که استفاده کند چون که مراد از آن معطر کردن نیست و فقط مراد از آن خوشبو کردن ( مزه‌ی آن شامپو است) و آن مانند گل سیب و شبیه آن است و اگر آن را نیز ترک کند اولی است....

ادامه مطلب …

(۵۴۲۳) عده‌ی وفات در شریعت اسلامی

چهار ماه و ده روز است یا اگر حامله می‌باشد، وضع حمل او پایان عده‌اش می‌باشد لذا اگر او در حالی که حامله است شوهرش فوت کند عده‌ی او با وضع حملش پایان می‌یابد...

ادامه مطلب …

(۵۴۳۷) حکم پوشش موی زن مُحدِد در عده‌ی وفات

برای زنی که شوهرش فوت کرده است لازم نیست که موی سرش را بپوشاند مگر این که مردانی از غیر محارم نزد او هستند و پوشیدن و نمایان کردن سر زنی که در عده‌ی وفات شوهرش می‌باشد و همچنین شستن آن و در مخاطب قرار دادن مردان مانند زنان دیگر می‌باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه