(۵۳۶۰) سوال: بین من و زنم اختلافی پیش آمد و خانه را همراه بچه‌ام ترک کردم و همراه او تمام وسایلش را برداشتم و در روز بعد نامه‌ای به برادرش نوشتم که امرش به دست خودش (زنش) می‌باشد و منظورم طلاق بوده است چون در کتاب فقه خوانده بودم که کنایه در این امور جایز است و روزها گذشت و من آن نامه را پاره کردم و به دست هیچ کس نرسیده است و بیش از یک سال بعد به همسرم که تمنای برگشت را داشت، رجوع کردم و همچنین خانواده‌اش او را برگرداندند ولی در نفسم شکی است که آیا آن طلاق به جدا آمده است چون براساس علم من اگر بیشتر از سه ماه بگذرد، رجوع با عقد جدید صروت می‌پذیرد، آیا در این کارم از جهت شرع گناه‌کارم؟ و اگر این‌گونه است چکار کنم که اشتباهم را تصحیح کنم؟

جواب:

قبل از جواب دادن به این سوال دوست دارم که به این برادر سوال کننده و دیگر شنوندگان گوش‌زد کنم که طلاق امر آسانی نیست که با یک کلمه یا با کمترین خشم رخ دهد و مشروع این است که مرد بر نفس خود توانا باشد و خشم خود را فرو برد و مالک عصبانیت خود باشد و در طلاق شتاب نکند و چقدر انسان‌هایی وجود دارند که در طلاق دادن شتاب کردند سپس او و همسرش پشیمان شدند.

و بداند که زن ناقص عقل و دین است چون که زن است و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرمودند: «مَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَذْهَبَ لِلُبِّ الرَّجُلِ الْحَازِمِ مِنْ إِحْدَاكُنَّ»[۱]: (هیچ ناقص عقل و دینی را ندیده‌ام بتواند زودتر از شما مردان عاقل را فریب دهد): زن سریع واکنش نشان می‌دهد ولی سریع هم پشیمان می‌شود زیرا تصرف او نتیجه‌ی نقص در عقل و دین اوست و این از جهت عموم طبیعت زن است لذا مرد در اموری مثل از زن خود اطاعت نکند چون مرد سرپرست و نگهبان زن است.

و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خبر داده است که زنان به منزله‌ی اسیر در دست شوهران خود هستند و مالک آن‌ها می‌باشند همانطور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شوهر را این‌گونه وصف می‌کند: {وَأَلۡفَیَا سَیِّدَهَا لَدَا ٱلۡبَابِ} [سوره يوسف: ۲۵] : (و (در این هنگام) شوهرش را نزد در یافتند): وقتی این‌گونه است پس مرد باید طغیان خشم خود را فرو کشاند و مواظب تصرف بد خود بتشد بلکه تصرف و واکنش حکیمانه‌ای داشته باشد و مشکلات را با بهترین راه حل علاج کند.

مرد عاقل مؤمن می‌داند که چگونه عمل کند و انسان اگر می‌خواهد که طلاق دهد نگاه می‌کند، آیا زن در حالتی است که طلاق دادن او جایز است یا نه؟

و حالتی که برای شوهر امکان دارد زن خود را طلاق دهد حالتی است که زنش حامله بتشد یا در پاکی‌ای باشد که در آن با او جماع نکرده باشد و اگر حائض است او را طلاق ندهد و همچنین اگر در پاکی‌ای است که در آن با او جماع کرده است او را طلاق ندهد اما اگر حامه است و می‌خواهد او را طلاق دهد پس می‌تواند او را طلاق دهد.

و طلاق زن حامله بر خلاف ذهنیت بسیاری از عوام، واقع می‌شود کسانی که گمان می‌کنند طلاق زن حامله واقع نمی‌شود و برای انسان جایز است که خودش زنش را طلاق دهد و یا کسی را وکیل کند که او را طلاق دهد و تفاوتی نمی‌کند که زنش را وکیل کند یا کسی دیگر.

و از توکیل این است که به زنش بگوید: امر تو به دست خودت می‌باشد، لذا هنگامی که به زن خود گفت: امر تو به دستت می‌باشد و او نیز پذیرفت و خودش را طلاق داد و پس طلاق داده شده است اما اگر مرد این را گفته است و این قول به او نرسیده است سپس از آن صرف نظرف کرده است پس طلاق نیست چون وکالت به موکِل تبلاغ نشده است سپس آن از جانب موکَل فسخ شده است و بر همین اساس بر خانواده‌ی خود مطمئن باشد و در قلب تو خرجی نباشد لذا همسرت، زن تو می‌باشد و طلاق بر او واقع نشده است.

[۱] تخریج آن گذشت.