(۵۳۴۶) سوال: من مدت زیادی قمار بازی می‌کردم و نماز نمی‌خواندم ولی در ماه رمضان روزه می‌گرفتم و نماز می‌خواندم و بعد از آن ترک می‌کردم و من ازدواج کرده‌ام و فرزندانی دارم و همسرم نماز می‌خواند ولی من در یک روزی در این قمار بسیار ضرر کردم و تأمل کردم و بسم خوردم که دیگر بازی قمار نکنم ولی دوباره بازی کردم و قسمی که خوردم این بود که گفتم: از الان من دیگر قمار بازی نمی‌کنم که همسرم سه طلاق و بر من حرام (اگر بازی کردم)، آیا همسرم در این حالت طلاق است و او به این قسمی که خوردم اطلاعی ندارد و همانطور که گفتم: من نماز نمی‌خواندم در حالی که او نماز می‌خواند و من الان توبه کردم و پشیمان هستم، حکم شرع در نظر شما در این عمل چیست و من می‌خواهم توبه کنم و نماز خواندن را شروع کردم و قمار را ترک کردم؟

جواب:

قمار همان میْسری است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را حرام کرده است و آن را کنار خمر و عبادت بت‌ها آورده است و فرموده است: {یَـٰۤأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُوۤا۟ إِنَّمَا ٱلۡخَمۡرُ وَٱلۡمَیۡسِرُ وَٱلۡأَنصَابُ وَٱلۡأَزۡلَـٰمُ رِجۡسࣱ مِّنۡ عَمَلِ ٱلشَّیۡطَـٰنِ فَٱجۡتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ * إِنَّمَا یُرِیدُ ٱلشَّیۡطَـٰنُ أَن یُوقِعَ بَیۡنَكُمُ ٱلۡعَدَ ٰ⁠وَةَ وَٱلۡبَغۡضَاۤءَ فِی ٱلۡخَمۡرِ وَٱلۡمَیۡسِرِ وَیَصُدَّكُمۡ عَن ذِكۡرِ ٱللَّهِ وَعَنِ ٱلصَّلَوٰةِۖ فَهَلۡ أَنتُم مُّنتَهُونَ} [سوره المائدة: ۹۰-۹۱] : (ای کسانی‌که ایمان آورده‌اید! همانا شراب و قمار و بت‌ها، و تیرهای قرعه، پلید و از عمل شیطان است. پس از آن‌ها دوری کنید، تا رستگار شوید* همانا شیطان می‌خواهد با شراب و قمار در میان شما عداوت و کینه ایجاد کند و شما را از یاد الله و از نماز باز دارد؛ پس آیا شما خودداری خواهید کرد؟).

و کسی که به وسیله‌ی این کسب نموده است حرام است و بر تو واجب است از آن با صدقه دادن، خلاص شوی و همچنین از گناه آن نیز خلاص شوی نه برای تقرب و نزدیکی به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چون تقرب با مال حرام نفعی نمی‌رساند لذا ذمه‌ی او با این صدقه برئ نمی‌شود و نزدیکی به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با آن حاصل نمی‌گردد چون از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرموند: «إِنَّ اللَّهَ طَيِّبٌ لَا يَقْبَلُ إِلَّا طَيِّبًا»[۱]: (الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پاک است و فقط پاکيزه را می پذيرد): در این صورت بر تو واجب است که این مال‌ها را از دارایی خود برای خلاص شدن از آن وتوبه به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ، خارج کنی.

اما قسم تو به طلاق و حرام (شدن او) که به آن برنگردی یعنی به بازی قمار سپس برگشتی پس براساس قول راجح از اقوال اهل علم، کفاره‌ی قسم بر تو واجب است.

کفاره‌ی قسم: غذا دادن به ۱۰ مسکین (یا لباس دادن به ۱۰ نفر از ایشان) یا آزاد کردن برده و کیفیت غذا دادن: می‌توانی آن را بپزی و نهار یا سام آن ۱۰ نفر را دعوت کنی تا بخورند یا به آن‌ها برنج و مانند آن از متوسط آنچه خانواده‌ی خودت می‌خورند به هر کدام از ایشان تقریبا یک کیلو بدهی و خوب است که همراه آن برای خورشت، گوشت یا مانند آن را بدهی.

و مادامی که الان به سوی پرودگارت توبه کردی و از آن‌گناهانی که انجام داده‌ای پشیمانی پس از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ثبات بر آن را بخواه و او را بر این نعمت بزرگ شکر کن چون که توبه از بزرگترین نعمت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر بنده‌ است و برای همین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر بندگانش با اسلام منت گذاشته است هنگامی که فرمود: {بَلِ ٱللَّهُ یَمُنُّ عَلَیۡكُمۡ أَنۡ هَدَىٰكُمۡ لِلۡإِیمَـٰنِ إِن كُنتُمۡ صَـٰدِقِینَ} [سوره الحجرات: ۱۷] : (بلکه اگر راستگویید الله بر شما منّت می‌نهد که شما را به (سوی) ایمان هدایت کرده است): و: {ٱلۡیَوۡمَ أَكۡمَلۡتُ لَكُمۡ دِینَكُمۡ وَأَتۡمَمۡتُ عَلَیۡكُمۡ نِعۡمَتِی وَرَضِیتُ لَكُمُ ٱلۡإِسۡلَـٰمَ دِینࣰا} [سوره المائدة: ۳] : (امروز دین شما را کامل کردم و نعمت خود را بر شما تمام نمودم، و اسلام را (بعنوان) دین برای شما بر گزیدم).

[۱] رواه مسلم (۱۰۱۵).