(۴۹۷۲) سوال: از شما تقاضا داریم که خلاصه­ای در مورد اهمیت ازدواج و مسائلی که مربوط به مهریه است، سخن بگویید.

جواب:

ازدواج برهر فردی که توانایی دارد و ترس افتادن در فتنه را دارد ، واجب است، زیرا واجب است از مسایلی که سبب افتادن در فتنه می­شود اجتناب کرد، و آنچه که واجب بوسیله آن تمام می شود، واجب است، به همین خاطر فقها به صراحت بیان کردند: ازدواج بر فردی که ترس از وقوع در زنا دارد، واجب است، و اما فردی ترس از افتادن در زنا ندارد با این وجود که توانایی ازدواج و غزیزه جنسی دارد، در حق وی سنت موکده است، و اگر هم گفته شود واجب است ، وجهی از صحت دارد، زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دستور به ازدواج داده است آنجا که می­فرماید: «يَا مَعْشَرَ الشَّبَابِ، مَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمُ البَاءَةَ فَلْيَتَزَوَّجْ، فإنَّه أَغَضُّ لِلْبَصَرِ، وَأَحْصَنُ لِلْفَرْجِ»[۱]. « ای جوانان، از شما کسانی که توانایی دارد، پس ازدواج کند، زیرا ازدواج نگه دارنده­ی چشم-از نگاه حرام- و شرمگاه است».

و شایسته است زنان با اخلاق  و دین دار را انتخاب کند، زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «تُنْكَحُ الْمَرْأَةُ لِأَرْبَعٍ : لِمَالِهَا ، وَلِحَسَبِهَا ، وَلِجَمَالِهَا ، وَلِدِينِهَا ، فَاظْفَرْ بِذَاتِ الدِّينِ تَرِبَتْ يَدَاكَ»[۲].  « با زن به خاطر چهار چیزش ازدواج می­شود: مالش، جاه ومنسبش، زیبایی اش، و دینداری اش، پس دیندار را انتخاب کن، دستانت پر از خاک شود[۳] ».

و این جمله «تربت یداك» به معنای تشویق در انتخاب فرد دیندار است، زیرا دین داری سبب اصلاح و زیاد شدن ایمانش می شود، و همچنین شایسته است که فرد در رابطه با احکام و حقوق همسرداری بیشتر بداند، که کلیت آن در سخن الله عَزَّوَجَلَّ خلاصه شده است، آنجا که میگوید: {لَهُنَّ مِثْلُ الَّذِي عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ} ] البقره : ۲۲۸[ ترجمه: (و برای همسران (حقوق و واجباتی) است (که باید شوهران اداء بکنند) همان گونه که بر آنان (حقوق و واجباتی) است که (باید همسران اداء بکنند) به گونه‌ی شایسته‌ای (که برابر عرف مردمان و موافق با شریعت اسلام باشد).

پس بر شوهر واجب است که با همسرش به گونه ای رفتار کند که بر وی واجب است، با رعایت حقوقش و برقراری محبت و مودت بین همدیگر، چنانچه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در نحوه­ی معاشرت می فرمایند: «لاَ يَفْرَك مُؤْمِنٌ مُؤْمِنَة». یعنی: مرد مومن، زن مومن را ناراحت وخشمگین نمی­کند، « إِنْ كَرِه مِنْهَا خُلُقًا رَضِيَ مِنْهَا آخَر»[۴]. «اگر از بعضی از اخلاقش خوشش نمی آید، از دیگر رفتارش خوشش می آید».

ودر مورد زنان سفارش می کردند، فرمودند: «اسْتَوْصُوا بالنِّساءِ؛ فإنَّ المَرْأَةَ خُلِقَتْ مِن ضِلَعٍ، وإنَّ أعْوَجَ شَيءٍ في الضِّلَعِ أعْلاهُ، فإنْ ذَهَبْتَ تُقِيمُهُ كَسَرْتَهُ، وإنْ تَرَكْتَهُ لَمْ يَزَلْ أعْوَجَ»[۵]. «با زنان به نیکی رفتار کنید، چرا که آنان از دنده­ی چپ خلق شده­اند، همانا کج ترین قسمت دنده بالاترین آن است، اگر خواستی آن را راست کنید، شکسته خواهد شد، و اگر آن را رها کنید به استمرار کج تر خواهد شد».

و به زندگی و راه و روش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در رفتار با خوانواده ا­ش بنگرید، به گونه ای که بهترین افراد در برخورد با همسرانش بوده، آنجا که می­گوید: «خَيرُكم خَيرُكم لأهلِه، وأنا خَيرُكم لأهلي»[۶]. « بهترین شما، بهترینتان در حق همسرانتان است و من نیز بهترین در حق همسرانم هستم.»

این را بدانید که با بد رفتاری و سلطه گری در فضای خانواده با این اعتقاد که شوهر فرمانده­ی خانه، و زن به عنوان یک سربازی بیش نیست، هیچ وقت خوش بختی بوجود نمی­آید و این اشتباه است، بلکه باید همسرش را به عنوان نزدیکش و مادر فرزندانش ومسوول خانه­اش بپندارد، به او احترام بگذارد، همانگونه که توقع دارد به خودش احترام گذاشته شود، و زن هم باید این را بداند که شوهرش بر وی حقوقی دارد و تا آنجا که می­تواند به گونه ای رفتار کند که سبب ایجاد مهر ومحبت درخانواده شود.

[۱] – به تخریج آن اشاره شد.

[۲] – امام بخاری آن را تخریج کرده است: کتاب نکاح، باب اکتفا کردن به دینداری ، حدیث شماره (۵۰۹۰). و امام مسلم : باب شیرخوارگی، باب سنت بودن ازدواج با زن دین دار، شماره حدیث (۱۴۶۶).

[۳] – مقصود رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از به کاربردن این جمله این است که اگر فردی که با زن غیر دین دار ازدواج کند، گویا دو کف دستانش را پر خاک کرده است.

[۴] – امام مسلم آن را تخریج کرده است: باب شیرخوارگی، باب وتوصیه به زنان، شماره حدیث (۱۴۶۹).

[۵] – امام بخاری آن را تخریج کرده است: باب احادیث پیامبران، باب خلقت آدم علیه السلام وفرزندانش، حدیث شماره(۳۳۳۱). وامام مسلم: باب نکاح، باب توصیه به زنان، حدیث شماره(۱۴۶۸)

[۶] – امام ترمذی آن را تخریج کرده: باب مناقب، باب فضیلت همسران رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم حدیث شماره(۳۸۹۵) و گفت: حدیث حسن صحیح است. و ابن ماجه در کتاب نکاح باب خوش رفتاری با زنان آن را تخریج کرده است. حدیث شماره (۱۹۷۷).