یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۴۹۶۵) حکم برداشت شن و ماسه از زمین‌های مردم بدون اجازه برای رفع نیاز شخصی

(۴۹۶۵) سوال: من در بیابان‌ها و کوه‌ها زندگی می‌کنیم وشن و ماسه برای ملات در دسترس نیست و برای همین شن و ماسه خود را از زمین‌های مردم و بدون اجازه آنها تامین می‌کنیم تا بتوانیم تانکرها و مخزن‌های خود را تعمیر کنیم. آیا این کار حرام است؟

جواب:

کسی که مالک یک زمین است، مالک یک زمین و تمام آنچه در آن است می‌باشد و بر تو جایز نیست بدون اجازه آنها چیزی از زمین آنها برداری، چه برسد به این که این چیزی که برمی‌داری باعث ضرر و زیان به زمین گردد (مثلا اگر زمین کشاورزی باشد و این کار تو باعث پدید آمدن پستی و بلندی در زمین گردد و به صاحبان زمین ضرر وارد آید). اما اگر از آنها اجازه بگیری در این حالت اشکالی متوجه تو نیست. اگر تو از آنها اجازه گرفتی و از طرف دیگر کار تو هیچ زیانی را  متوجه ملک آنها نمی‌کرد، آنها باید به تو اجازه دهند. زیرا این امر شامل امور انسانی مشترکی (آب و راه و …) می‌شود که منع استفاده از آن برای دیگران مجاز نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنني في البادية، وفي رؤوس الجبال، ولا يوجد لدينا رمل صالح للإسمنت، وإننا نأخذ الرمل من بطون الأودية من ملك ناس بدون إذن منهم، لنصلح به خزاناتنا، فهل علينا إثم في الرمل الذي نأخذه من ملك ناس بدون إذنهم؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: الملاك الذين يملكون الأراضي يملكون الأراضي، وما يتصل بها، فلا يجوز لك أن تأخذ من أراضيهم شيئًا إلا بإذنهم، لا سيما إذا كان هذا الأخذ يضرُّ بالأرض، مثل أن تكون الأرض للزراعة، وأنت إذا أخذت منها، فسوف يظهر فيها المنخفض والمرتفع، ويضر ذلك بأهلها، ولا شيء عليك فيما لو استأذنت منهم، وطلبت منهم الإذن، وهم إذا استأذنت

منهم، وليس عليهم ضرر فإنه لا ينبغي أن يمنعوك، لأن هذا قد يكون شبيها بالكلأ والماء الذي لا يجوز للإنسان أن يمنع فَضْلَه عن غيره.

مطالب مرتبط:

(۴۹۵۵) حکم شرعی رشوه چیست؟

رشوه حرام است و جزو گناهان کبیره محسوب می‌گردد زیرا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نقل شده است که ایشان رشوه دهنده و رشوه گیرنده را مورد نفرین قرار داده‌اند....

ادامه مطلب …

(۴۹۵۹) حکم شرعی پرداخت پول برای حمایت در نزاع‌های قبیله‌ای بر سر زمین

گر دلایل و مستنداتی در دست دارد که حق با این قبیله است، اگر مبلغی به عنوان حق الوکاله از آنها اخذ نماید اشکال شرعی ندارد....

ادامه مطلب …

(۴۹۶۰) حکم خیات در امانت در قول یا غیر آن چیست؟

خیانت در امانت یکی از نشانه‌های نفاق است....

ادامه مطلب …

(۴۹۵۲) آیا هدایای که به برخی اشخاص داده می‌شود رشوه محسوب می‌گردد؟

هر چه که انسان برای رسیدن به غرضی به آن متوسل شود رشوه نام می‌گیرد. ...

ادامه مطلب …

(۴۹۵۶) حکم شرعی دریافت رشوه در تنگدستی و فشار معیشتی

ابدا بر تو حلال نیست که برای رفع احتیاجات خانواده خود رشوه دریافت کنی و بلکه باید کاری که به تو محول شده را تمام و کمال به انجام برسانی و حق هر محقی را به وی بدهی و این حقوقی که به تو داده می‌شود مقابل این کار به تو تعلق گرفته شده است...

ادامه مطلب …

(۴۹۶۴) حکم استفاده ناخواسته از مالی که منشأ حرام دارد

کسی که در مالش هم رزق حلال و هم رزق حرام وجود داشته باشد، خوردن از مال او حلال است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه