(۴۹۵۹) سوال: در کشور ما رسم و رسومی وجود دارد که به آن رسم و رسوم قبیلهای گفته میشود که عبارت است از این که هر قبیله دارای زمینهایی است که از هر چهار طرف دارای مرز هستند. در بین این قبائل بر سر این مرزها نزاعات و اختلافات فراوانی رخ میدهد که به ناچار حل این منازعات به دادگاه و ادارات حکومتی ارجاع داده میشود. در این ادارات و دادگاهها نیز ریش سفیدانی هستند که به دلیل آشنایی آنها با مرزهای زمینهای ایلاتی و قبیلهای از جانب دولت استخدام شدهاند. هر قبیله نمایندگانی دارد که این نمایندگان از میان افراد قبیله اقدام به جمعآوری پول میکنند (مثلا سی هزار). معاون قبیله این پول را اخذ کرده مقداری از آن پول را برای خود برداشته و بقیه آن را به ریش سفید قبیله (که در دادگاه برای حل نزاع استخدام شده) میدهد تا در نزاع بر سر زمین از او حمایت کند. من ابدا از این مساله احساس رضایت نمیکنم زیرا این امر قبایل را به سمت هلاک و نابودی میبرد و همچنین نمیدانم حکم شرعی این مساله چیست. از شما میخواهم هر چه سریعتر پاسخ این مساله را روشن بفرمایید.
جواب:
شکی در این نیست که اگر انسان برای رسیدن به هدفی به مال باطلی توسل بجوید، این مال بر او حرام است و شبیه به رشوه است که فاعل آن مورد لعن قرار گرفته است. جایز نیست این معاون از مردم پولی برای دفاع از آنها بگیرد در حالی که هیچ حجت شرعی دال بر به حق بودن این قبیله در دست ندارد. اما اگر دلایل و مستنداتی در دست دارد که حق با این قبیله است، اگر مبلغی به عنوان حق الوکاله از آنها اخذ نماید اشکال شرعی ندارد.