(۴۹۴۴) سوال: برادرم وکیل است و از راه باطل روزی به دست می‌آورد. برخی از علما از او خواسته‌اند که این شغل را ترک کند. توصیه شما چیست؟ خداوند به شما اجر عنایت بفرماید.

جواب:

وکالت یعنی دفاع از حقوق دیگران و اگر نیت وکیل این باشد که از حق دفاع کرده و باطل را آشکار و ابطال نماید، بدون شک در این کار اجر و ثواب زیادی به او تعلق خواهد گرفت. اما اگر هدف او از این کار فقط و فقط پیروزی (در دادگاه)، مستقل از بر حق بودن یا نبودن موکلش باشد، قطعا مرتکب عمل حرام شده است و باید از کار خویش دست بکشد و قطعا اعمال را بر حسب نیات آنها می‌سنجند.

ممکن است وکیلی از فردی ضعیف که قادر به دفاع از نفس خود نیست دفاع کند و حق او را برایش محفوظ بدارد یا حقی که از او گرفته شده را برای او مسترد نماید که این کار وی قطعا حکم دفع ظلم از غیر را دارد و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در این باره می‌فرماید: «انصر أخاک ظالما او مظلوما. قیل: کیف ننصر ظالما؟- قال: تمنعه عن الظّلم. ««برادرت را یاری کن اگر ظالم بود اگر مظلوم. گفتند: چگونه یاری کنیم ظالم را؟- گفت که: او را از ظلم کردن باز دارید تا ظلم نکند. «

پس باید دقت کنی که برادرت به چه نحو کار وکالت خود را انجام می‌‌دهد، اگر جزو دسته اول است و به دنبال دفاع از حق و ابطال باطل است بدون شک کار وی حلال بوده و پاداش اخروی در پی دارد. اما اگر تنها هدفش پیروزی در دعاوی و مصلحت شخصی است پس تو باید طبق مصلحت، یکی از این دو کار را پیش بگیری: یا اینکه از خوردن مال او اجتناب کنی و اگر هر هدیه‌ای به تو داد رد کنی یا اینکه هدایای او را بپذیری.