پنج‌شنبه 24 شعبان 1447
۲۳ بهمن ۱۴۰۴
12 فوریه 2026

(۴۸۳۰) حکم شرعی بخشش زمین به فرزند خدمت‌گزار در زمان حیات والدین

(۴۸۳۰) سوال: چند پسر دارم که یکی از آنها نزد من کار می‌کند و در مشکلاتم کنار من می‌ماند و کمکم می‌کند. اما دیگران ابدا خبری از من نمی‌گیرند. پسر بزرگم که در همسایگی من زندگی می‌کند حتی جواب سلام من را هم نمی‌دهد و پسر کوچکم در شهر دیگری کار می‌کند و تنها دو سال یک بار به من سر می‌زند. من چند قطعه زمین دارم و سوالم این است که آیا می‌توانم به پسری که همراه من است در برابر خدمتی که به من می‌کند و محبتی که به من دارد چیزی از این زمین‌ها اختصاص دهم؟ زیرا بعد از الله سبحان جز او کسی مراقب احوال من نیست.

جواب:

اگر فقط برای ثواب با تو کار می‌کند چیزی به او نده، اما اگر برای دستمزد با تو کار میکند، میتوانی دستمزدی که برای یک کارگر غیرخودی در نظر می‌گیری را برای او در نظر بگیری. مثلا اگر کارگری که می‌گرفتی فرزند تو نبود به او پانصد ریال می‌دادی به پسرت هم پانصد ریال بده. یا اینکه قسمتی از سود را به او بده (همان قدری که به شریکی غیر خودی میدهی). اما آن دو پسر دیگری که گفتی واقعا به آنها توصیه می‌کنم به درگاه الله سبحان توبه کنند و به پدرشان نیکی کنند و من میترسم که آنها در دنیا و آخرت دچار عذاب و عقاب گردند و هر کس به پدرش نیکی کند فرزندانش به او نیکی میکنند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل يوجد عندي أولاد فيهم واحد قائم بخدمتي، ويقف معي في كل حاجة، والآخرون لا يسألون عني، فأما الكبير، فلا يَرُدُّ عليَّ تحية الإسلام، مع العلم بأنه يسكن بجواري، وأما الصغير فعمله في مدينة أخرى، ولا يقوم بزيارتي في السنتين سوى مرة واحدة، ويوجد عندي أراض، فهل يجوز أن أخُصَّ الذي معي بشيء من هذه الأراضي مقابل خدمته لي، ووقفته معي، وسؤاله عني، حيث لا يسأل عني سواه بعد الله -عز وجل-؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا كان يعمل معك، فإن كان متبرعا يريد بذلك ثواب البر، فلا تعطه شيئًا، وأما إذا كان يتشوف إلى أن تجعل له شيئًا، فهنا لا حرج أن تجعل له أجرة بقدر ما يعطاه غيره، فمثلا لو قدر أن هذا الولد أجنبي ليس ولدا لك، وأجرته في الشهر خمسمئة ريال فأعطه خمسمئة ريال، ولا حرج ما دام يعمل عندك، أو أعطه سهما من الربح، بقدر ما يعمل به من المال، كمضارب أجنبي، أما الآخران اللذان ذُكر عنهما ما ذكر، فإني أنصحهما أن يتوبا إلى الله -عز وجل- وأن يبرا والدهما، فإني أخشى عليهما من العقوبة في الدنيا قبل الآخرة، ومَن بَرَّ بأبيه بَرَّ به أبناؤه.

مطالب مرتبط:

(۴۸۴۷) آیا کسی که هدیه‌ای به کسی داده، می‌تواند آن را پس بگیرد؟

اگر کسی هدیه‌ای به کس دیگری داد و دریافت کننده هدیه آن را دریافت کرد، پس گرفتن آن ابدا حلال نیست....

ادامه مطلب …

(۴۸۰۸) حکم هدیه دادن به کسی که با او کاری داری چیست؟

نباید هدیه به کارمندی برای انجام کاری که وظیفه اوست (و در صورت ندادن هدیه هم باز باید انجام دهد) داده شود....

ادامه مطلب …

(۴۸۱۸) حکم تقسیم خانه و زمین توسط پدر میان فرزندان پیش از فوت

تقسیم اموال از جانب پدر در بین فرزندان باید با عدل و انصاف صورت بگیرد. اگر به پسر دو سهم میدهد، باید به دختر یک سهم بدهد. اما اینکه یکی را بیشتر از دیگران مورد حمایت قرار دهد بدون شک حرام بوده و صحیح نیست....

ادامه مطلب …

(۴۸۱۲) حکم شرعی فروش و اهدای چشم

انسان مملوک است و مالک نیست و چون مالک هیچکدام از اعضای بدنش نیست و تمام آنها نزد وی امانت هستند، پس نباید با فروش یا هر امر دیگری در آنها تصرف کند....

ادامه مطلب …

(۴۸۴۳) حکم برداشت از حقوق فرزند و خرج کردن آن برای والدین چیست؟

پدر می‌تواند هر چه می‌ خواهد از مال فرزندش برداشت کند البته به شرطی که فرزند با این کار دچار زیان و ضرر نگردد. اما مادر این حق را ندارد و تنها می‌تواند از آنچه پسرش به او می‌دهد استفاده کند....

ادامه مطلب …

(۴۷۹۹) حکم قبول کردن هدیه چیست و آیا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هدیه قبول میکردند؟

قبول هدیه یکی از توصیه‌­های پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه