چهارشنبه 26 ذیقعده 1447
۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
13 می 2026

(۴۸۳۰) حکم شرعی بخشش زمین به فرزند خدمت‌گزار در زمان حیات والدین

(۴۸۳۰) سوال: چند پسر دارم که یکی از آنها نزد من کار می‌کند و در مشکلاتم کنار من می‌ماند و کمکم می‌کند. اما دیگران ابدا خبری از من نمی‌گیرند. پسر بزرگم که در همسایگی من زندگی می‌کند حتی جواب سلام من را هم نمی‌دهد و پسر کوچکم در شهر دیگری کار می‌کند و تنها دو سال یک بار به من سر می‌زند. من چند قطعه زمین دارم و سوالم این است که آیا می‌توانم به پسری که همراه من است در برابر خدمتی که به من می‌کند و محبتی که به من دارد چیزی از این زمین‌ها اختصاص دهم؟ زیرا بعد از الله سبحان جز او کسی مراقب احوال من نیست.

جواب:

اگر فقط برای ثواب با تو کار می‌کند چیزی به او نده، اما اگر برای دستمزد با تو کار میکند، میتوانی دستمزدی که برای یک کارگر غیرخودی در نظر می‌گیری را برای او در نظر بگیری. مثلا اگر کارگری که می‌گرفتی فرزند تو نبود به او پانصد ریال می‌دادی به پسرت هم پانصد ریال بده. یا اینکه قسمتی از سود را به او بده (همان قدری که به شریکی غیر خودی میدهی). اما آن دو پسر دیگری که گفتی واقعا به آنها توصیه می‌کنم به درگاه الله سبحان توبه کنند و به پدرشان نیکی کنند و من میترسم که آنها در دنیا و آخرت دچار عذاب و عقاب گردند و هر کس به پدرش نیکی کند فرزندانش به او نیکی میکنند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل يوجد عندي أولاد فيهم واحد قائم بخدمتي، ويقف معي في كل حاجة، والآخرون لا يسألون عني، فأما الكبير، فلا يَرُدُّ عليَّ تحية الإسلام، مع العلم بأنه يسكن بجواري، وأما الصغير فعمله في مدينة أخرى، ولا يقوم بزيارتي في السنتين سوى مرة واحدة، ويوجد عندي أراض، فهل يجوز أن أخُصَّ الذي معي بشيء من هذه الأراضي مقابل خدمته لي، ووقفته معي، وسؤاله عني، حيث لا يسأل عني سواه بعد الله -عز وجل-؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا كان يعمل معك، فإن كان متبرعا يريد بذلك ثواب البر، فلا تعطه شيئًا، وأما إذا كان يتشوف إلى أن تجعل له شيئًا، فهنا لا حرج أن تجعل له أجرة بقدر ما يعطاه غيره، فمثلا لو قدر أن هذا الولد أجنبي ليس ولدا لك، وأجرته في الشهر خمسمئة ريال فأعطه خمسمئة ريال، ولا حرج ما دام يعمل عندك، أو أعطه سهما من الربح، بقدر ما يعمل به من المال، كمضارب أجنبي، أما الآخران اللذان ذُكر عنهما ما ذكر، فإني أنصحهما أن يتوبا إلى الله -عز وجل- وأن يبرا والدهما، فإني أخشى عليهما من العقوبة في الدنيا قبل الآخرة، ومَن بَرَّ بأبيه بَرَّ به أبناؤه.

مطالب مرتبط:

(۴۸۲۴) آیا سرپرست خانواده می‌تواند در بین وراث خود تبعیض قایل شود؟

انسان میتواند اگر در صحت و سلامت کامل به سر می‌برد، برخی از وراثش را به برخی دیگر برتری دهد. اما در مورد فرزندان خود حق چنین کاری را ندارد و تبعیض بین فرزندان جز بین دختران و پسران جایز نیست و باید سهم هر پسر دو برابر هر دختر باشد...

ادامه مطلب …

(۴۸۴۵) حکم هدیه گرفتن از کارگاه ارثی برادران

اگر این کارگاه از آن پدر بوده و او آن را به دو پسرش داده که فقط در آن کار کنند، نه برای برادر مادری و نه و برای هیچ کس دیگر حلال نیست که از آن کارگاه چیزی به تملک خود درآورند..

ادامه مطلب …

(۴۸۱۳) آیا فرد میتواند در زمان حیات خود مال خود را بر حسب موازین شرعی در بین ورثه تقسیم کند؟

علما فرمودهاند که انسان میتواند حتی در زمان حیات خود، بر حسب موازین شرعی مالش را در بین فرزندانش تقسیم کند. اما بهتر است این کار را انجام ندهد زیرا ممکن است اوضاع تغییر کند....

ادامه مطلب …

(۴۸۳۹) حکم شرعی ترجیح یکی از فرزندان در محبت و بخش مال توسط پدر

در مورد پدر من جدا او را از این کار بر حذر می‌دارم به او می‌گویم که از خدا بترس و بین فرزندانت عدالت برقرار کن....

ادامه مطلب …

(۴۸۳۶) آیا پدر می‌تواند ملکی را فقط به نام پسرانش ثبت کند؟

انسان باید بین فرزندانش عدالت برقرار کند....

ادامه مطلب …

(۴۸۲۱) آیا پدر حق دارد زمینی را که با پول فرزند خریده، به نام خود ثبت کند؟

مالی که برای پدرت فرستاده‌ای را با نیت اینکه متعلق به خودش است از تو اخذ کرده و این مال ملک اوست و نشانه این امر این است که زمین را به نام خود ثبت کرده و آن را برای خود می‌خواسته است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه