(۴۸۳۲) حکم بخشش خانه پدری به یک فرزند بدون در نظر گرفتن سایر وراث

(۴۸۳۲) سوال: من در کشور چاد کار می‌کنم. بعد از این که پدرم به عربستان رفت، از سودان به اینجا آمدم. پدرم یک قطعه زمین و یک منزل مسکونی در سودان داشت و مرا مکلف به فروش زمین کرد و از من خواست بعد از فروش پول آن را به عربستان ببرم. زمین را فروختم و پولش را به مدینه منوره یعنی جایی که پدرم در آن زندگی میکرد بردم. در آنجا پدرم منزلی که در سودان داشت را به من بخشید در حالی که من دو خواهر دیگر هم دارم. وقتی به سودان بازگشتم خانه را فروختم و با پول آن به کشور چاد رفتم و در آنجا ماندم و خانه خریدم کسب و کاری راه انداختم که همه این کارها با پول فروش خانه‌ای که پدرم به من بخشیده بود انجام شد. آیا این محبتی که پدرم در حق من کرده صحیح است یا اینکه خواهرانم از خانه و کسب و کار من در چاد سهم دارند؟

جواب:

اینکه پدرت این خانه را به تو داده و هیچ سهمی از آن به خواهرانت نداده کاملا حرام است و جایز نیست زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده‌اند: “إتقوا الله، واعدلوا بین أولادکم” “تقوای خدا را پیشه کنید و میان فرزندانتان عدالت برقرار نمایید”

بنابراین اکنون بر پدرت واجب است که آنچه به تو داده را از تو پس بگیرد یا از خواهرانت اجازه بگیرد و یا اینکه نصف هر آنچه به تو داده را به خواهرانت نیز بدهد زیرا تقسیم مال بین فرزندان بدین گونه است که سهم پسر باید دو برابر دختر باشد و این گونه عدل و عدالت برقرار میگردد زیرا هیچ تقسیمی عادلانه‌تر از تقسیم خدای متعال نیست و الله عزوجل برای فرزندان ذکور دو برابر دختران سهم تعیین کرده است و بنابراین اگر پدرت می‌خواهد از این امر خلاصی یابد باید یکی از این سه گزینه ذیل را برگزیند: یا اینکه آنچه به پسرش سوای از دخترانش بخشیده را از او بازپس گیرد. یا از دخترانش اذن و اجازه بگیرد و آنها به او اجازه دهند و یا اینکه به هر دختری نصف آنچه به پسر داده را اعطا نماید و این گونه خود را از این دین رهایی بخشد. اگر این چنین نکند بدون شک مرتکب گناه شده است و به دخترانش ستم کرده و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده‌اند: “إنی لا أشهد علی جور” “من بر کاری که در آن ستمی جاری باشد شهادت نخواهم داد”

جناب شیخ! اگر پدر نتواند یکی از این کارها را به سبب دوری انجام دهد و به جای آن پسری که این سوال را پرسیده خواهرانش را در تجارت و منزلش شریک کند چه؟

پاسخ: اگر چنین کند که خوب است و دین را از گردن پدر ساقط می‌کند.

تعداد بازدید: 47

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا الآن أعمل بدولة تشاد في التجارة، وقد قدمت من السودان بعد أن سافر والدي إلى المملكة العربية السعودية، وكان عنده قطعة أرض في السودان، وكان عنده أيضًا منزل، وقد كلفني ببيع الأرض، والذهاب بثمنها له في السعودية، وقد بعت الأرض فعلا، وبعد مدة سافرت إليه في المدينة المنورة، حيث يقيم، وفي ذلك الوقت، ثم وهب لي المنزل الموجود في السودان وللعلم فإن لي أختين، وحين عودتي من السودان بعت المنزل، وسافرت بقيمته إلى دولة تشاد ومكثت فيها، واشتريت لي منزلا هناك، وكونت تجارة مما بقي معي من ثمن المنزل الذي بعته في السودان، فهل هذه الهبة لي من والدي صحيحة، أم أن لأختي حقا في تجارتي ومنزلي؟

فأجاب رحمه الله تعالى: تخصيص والدك إياك بهذا البيت بدون أختيك حرام، ولا يجوز لأن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «اتَّقُوا اللَّهَ، وَاعْدِلُوا بَيْنَ أَوْلَادِكُمْ».

وعلى هذا، فإنه يجب على والدك الآن أن يسترد ما أعطاك، أو أن يستسمح أختيك، أو أن يعطيهما مثل ما أعطاك لكل واحدة منهما نصف ما أعطاك، لأن العطية يكون فيها للذَّكَر مثل حظ الأنثيين، هذا هو العدل، إذ لا قسمة أعدل من قسمة الله -عز وجل- وقد جعل الله -تعالى- للأولاد للذَّكَر مثل حظ الأنثيين، وعلى هذا فنقول لوالدك إذا أراد أن يتخلص من هذا الأمر: لك واحد من ثلاثة طرق فإما أن تأخذ من ولدك الذي خصصته بهذا البيت ما أعطيته منه، وإما أن تستسمح البنتين، حتى يسمحا بذلك، وإما أن تعطي كل بنت نصف ما أعطيت الولد، وبذلك تبرأ ذمتك، وإلا فإنك آثم، وهذا من الجور الذي قال فيه الرسول عليه الصلاة والسلام: «إِنِّي لَا أَشْهَدُ عَلَى جور».

فضيلة الشيخ لو لم يتمكن والده من فعل أحد هذه الأمور الثلاث بسبب بعده عنه، ولكن نفس الولد الذي هو السائل أشرك أختيه في تجارته ومنزله بهذا القدر؟

فأجاب رحمه الله تعالى : لو فعل هذا لكان جيدا، وتبرأ به بذلك ذمة الوالد.