پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۴۸۰۹) حکم هدیه دادن به مدیر مدرسه

(۴۸۰۹) سوال: چند تن از معلمان زن مراسمی برای خانم مدیر گرفتیم و از تلاشهایی که برای مدرسه کشیده تشکر کردیم و چند هدیه نیز به ایشان تقدیم کردیم. آیا در این امر اشکالی وجود دارد؟

جواب:

در مورد مراسم عادی اشکالی وجود ندارد اما تقدیم هدایا اشکال دارد زیرا پیامبر خدا صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم کار مردی را که برای جمع آوری صدقه گماشته بود و او در جریان این کار از مردم هدیه قبول کرده بود تقبیح کرد و فرمود: » أَفَلا جلس في بيتِ أَبيهِ أَوْ أُمِّهِ حتَّى تأْتِيَهُ هدیته إِنْ كَانَ صادقاً « »پس اگر واقعاً راست می گويد، چرا در خانه ی پدر و مادرش نمی نشيند تا هديه اش به او برسد؟ «

و در مسند امام احمد آمده که پیامبر خدا صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: »هَدايا العُمّالِ غُلولٌ« »هدايايى كه به كارگزاران پيشكش مى شود، خيانت است« زیرا هدیه به یک کارگزار یا کارمند باعث می­شود که وی برای هدیه دهنده امتیازات ویژه­ای قایل شود که استحقاق ان را ندارد.

خلاصه اینکه مدیر نباید هدیه معلم­ها را قبول کند، اما قبول دعوت اشکالی ندارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: مجموعة من المعلمات قُمن بعمل حفلة تكريم للمديرة تقديرا لجهودها في المدرسة، وقدَّمن الهدايا لها في آخر العام، فهل في ذلك بأس؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: أما الدعوة فلا بأس – الدعوة العادية – وأما تقديم الهدايا، فلا يجوز لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أنكر على الرجل الذي بعثه عاملا على الصدقة، فلما رجع قال: هذا لكم، وهذا أُهدِي إلي. فقال النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «فَهَلًا جَلَسَ فِي بَيْتِ أَبِيهِ، أَوْ بَيْتِ أُمِّهِ، فَيَنْظُرَ يُهْدَى لَهُ أَمْ لَا».

وفي مسند الإمام أحمد أن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- قال: هَدَايَا الْعُمالِ غُلُولٌ». ولأن الهدية إلى العامل توجب أن يحابي هذا العامل من أهدى إليه، فيتغاضى عن تقصيره، أو يمنحه ما لا يستحق.

والحاصل أنه لا يجوز للمديرة أن تقبل هدايا المعلمات، أما الدعوة، فلا بأس بها.

مطالب مرتبط:

(۴۸۳۰) حکم شرعی بخشش زمین به فرزند خدمت‌گزار در زمان حیات والدین

اگر فقط برای ثواب با تو کار می‌کند چیزی به او نده، اما اگر برای دستمزد با تو کار میکند، میتوانی دستمزدی که برای یک کارگر غیرخودی در نظر می‌گیری را برای او در نظر بگیری...

ادامه مطلب …

(۴۸۲۸) آیا باید به فرزند کوچکتر معادل پول خرجی فرزند بزرگتر داده شود؟

پول بیشتری که به فرزند دانش آموزت می‌دهی تبعیض محسوب نمی‌شود و لازم نیست معادل آن را به فرزند کوچکترت نیز پرداخت کنی. نه تنها لازم نیست بلکه جایز هم نیست زیرا اگر این کار را انجام دهد چیزی مضاف بر نیاز او برایش خریداری کرده است..

ادامه مطلب …

(۴۸۱۷) حکم تقسیم اموال در زمان حیات میان فرزندان از همسران مختلف

اگر ایشان نظر خود در این باره را عوض کنند و تا روز وفات، مال خود را تحت تملک خود نگاه دارند. زیرا ممکن است زوجه فوت کند یا یکی از دخترها یا پسرها بمیرد یا همسر خود را طلاق دهد یا اتفاق دیگری بیفتد که معادلات را تغییر دهد....

ادامه مطلب …

(۴۸۲۵) حکم شرع درباره عدم انصاف والدین در قبال فرزندانشان

عدل بین اولاد و فرزندان واجب است....

ادامه مطلب …

(۴۸۳۴) آیا ثبت خانه به نام ما به‌ جای برادر محروم از ارث، دِینی بر گردن پدر باقی می‌گذارد؟

مساوات در تقسیم اموال بین فرزندان باید به گونه‌ای که الله متعال فرموده انجام گیرد و به هر پسر سهمی دو برابر هر دختر داده شود....

ادامه مطلب …

(۴۸۴۳) حکم برداشت از حقوق فرزند و خرج کردن آن برای والدین چیست؟

پدر می‌تواند هر چه می‌ خواهد از مال فرزندش برداشت کند البته به شرطی که فرزند با این کار دچار زیان و ضرر نگردد. اما مادر این حق را ندارد و تنها می‌تواند از آنچه پسرش به او می‌دهد استفاده کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه