چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۴۸۰۱) حکم قبول کردن هدیه چیست؟

(۴۸۰۱) سوال: حکم قبول کردن هدیه چیست؟

جواب:

قبول کردن هدیه سنت است، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هدیه قبول می­کردند، اما باید کسی که هدیه­ای قبول می­کند حتما این لطف هدیه دهنده را جبران کند چنان که پیامبر اسلام صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می­فرماید: : »من صنع إليكم معروفا فكافئوه، فإن لم تجدوا ما تكافئونه فادعوا له حتى تروا أنكم قد كافأتموه« »هر کس به شما لطفی کرد جبران کنید و اگر چیزی نیافتید برایش دعا کنید تا ببینید که جبران کرده­اید.

و قبول کردن هدیه در صورتی که فرد هدیه دهنده در هر مناسبت و هر دیدار با منت و تکرار، موجبات آزار ما را فراهم کند و هر بار بگوید: من برای تو فلان کار را انجام دادم و فلان چیز را خریدم و فلان کار نیکو را در حق تو کردم و … عاقلانه نیست و موجب ذلت و کاهش عزت نفس می­گردد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حُكْمُ قبول الهدية؟

فأجاب رحمه الله تعالى: قبول الهدية سُنَّة، لأن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- كان يقبل الهدية، ولكن ينبغي لمن أهدي له شيء أن يكافئ من أهدى إليه لقول النبي صلى الله عليه وعلى آله وسلم: «مَنْ صَنَعَ إِلَيْكُمْ مَعْرُوفًا فَكَافِئُوهُ». فإن لم تكن المكافأة مناسبة، فإنه يدعو له لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا مَا تُكَافِئُونَهُ، فَادْعُوا لَهُ حَتَّى تَرَوْا أَنَّكُمْ قَدْ كَافَأْتُمُوهُ».

وهذا أعني قبول الهدية ما لم يخش الإنسان أن يكون من المهدي منة عليه في المستقبل، بحيث يقطع عنقه كلما حصلت مناسبة، فيقول: أنا فعلت بك، وفعلت بك، وأهديتك، وصنعت إليك معروفا وما أشبه هذا، ففي مثل هذه الحال لا ينبغي أن يقبل الهدية، لما في ذلك من إذلال نفسه، أو التعرض لذلك.

مطالب مرتبط:

(۴۸۰۷) آیا خوردن غذایی با مال ربا جایز است؟

هر کس مال حرامی کسب می­کند تنها بر خود او حرام است و اگر دیگران این مال را به طریق مشروع از او اخذ نمایند حرام نیست. ....

ادامه مطلب …

(۴۸۲۴) آیا سرپرست خانواده می‌تواند در بین وراث خود تبعیض قایل شود؟

انسان میتواند اگر در صحت و سلامت کامل به سر می‌برد، برخی از وراثش را به برخی دیگر برتری دهد. اما در مورد فرزندان خود حق چنین کاری را ندارد و تبعیض بین فرزندان جز بین دختران و پسران جایز نیست و باید سهم هر پسر دو برابر هر دختر باشد...

ادامه مطلب …

(۴۸۳۱) حکم بخشش یک‌جانبه مال به پسر و محروم کردن دختران از آن

بخشیدن مال تنها به پسر و محروم کردن دختران کاملا حرام است و جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۴۸۱۰) حکم هدیه دادن در محل کار چیست؟

در کل هدیه دادن به هر کسی که منافع ما در گرو کار اوست حلال نبوده و جایز نیست، مگر اینکه رسم هدیه دادن در بین ایشان مرسوم باشد که در این حالت اشکالی ندارد زیرا بنا بر رسومات انجام گرفته است....

ادامه مطلب …

(۴۸۴۸) آیا قطع رابطه به‌ سبب شنیدن تهمت، قطع صله رحم محسوب می‌شود؟

تنها اینکه یکی از اقوام ما معصیتی کرده این مجوز را به ما نمی‌دهد که ارتباطمان را با او قطع کنیم...

ادامه مطلب …

(۴۸۱۲) حکم شرعی فروش و اهدای چشم

انسان مملوک است و مالک نیست و چون مالک هیچکدام از اعضای بدنش نیست و تمام آنها نزد وی امانت هستند، پس نباید با فروش یا هر امر دیگری در آنها تصرف کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه