دوشنبه 13 صفر 1448
۵ مرداد ۱۴۰۵
27 جولای 2026

(۴۸۰۱) حکم قبول کردن هدیه چیست؟

(۴۸۰۱) سوال: حکم قبول کردن هدیه چیست؟

جواب:

قبول کردن هدیه سنت است، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هدیه قبول می­کردند، اما باید کسی که هدیه­ای قبول می­کند حتما این لطف هدیه دهنده را جبران کند چنان که پیامبر اسلام صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می­فرماید: : »من صنع إليكم معروفا فكافئوه، فإن لم تجدوا ما تكافئونه فادعوا له حتى تروا أنكم قد كافأتموه« »هر کس به شما لطفی کرد جبران کنید و اگر چیزی نیافتید برایش دعا کنید تا ببینید که جبران کرده­اید.

و قبول کردن هدیه در صورتی که فرد هدیه دهنده در هر مناسبت و هر دیدار با منت و تکرار، موجبات آزار ما را فراهم کند و هر بار بگوید: من برای تو فلان کار را انجام دادم و فلان چیز را خریدم و فلان کار نیکو را در حق تو کردم و … عاقلانه نیست و موجب ذلت و کاهش عزت نفس می­گردد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حُكْمُ قبول الهدية؟

فأجاب رحمه الله تعالى: قبول الهدية سُنَّة، لأن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- كان يقبل الهدية، ولكن ينبغي لمن أهدي له شيء أن يكافئ من أهدى إليه لقول النبي صلى الله عليه وعلى آله وسلم: «مَنْ صَنَعَ إِلَيْكُمْ مَعْرُوفًا فَكَافِئُوهُ». فإن لم تكن المكافأة مناسبة، فإنه يدعو له لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا مَا تُكَافِئُونَهُ، فَادْعُوا لَهُ حَتَّى تَرَوْا أَنَّكُمْ قَدْ كَافَأْتُمُوهُ».

وهذا أعني قبول الهدية ما لم يخش الإنسان أن يكون من المهدي منة عليه في المستقبل، بحيث يقطع عنقه كلما حصلت مناسبة، فيقول: أنا فعلت بك، وفعلت بك، وأهديتك، وصنعت إليك معروفا وما أشبه هذا، ففي مثل هذه الحال لا ينبغي أن يقبل الهدية، لما في ذلك من إذلال نفسه، أو التعرض لذلك.

مطالب مرتبط:

(۴۸۱۶) حکم شرعی یک‌ سویه به فرزندان پسر و محروم‌کردن دختران

اگر این بذل و بخشش مستقل جنبه هدیه داشته باشد و ربطی به محتاج بودن یا نبودن فرزندان نداشته باشد، هرگز بر هیچکس حلال نیست که بین فرزندان پسر و دخترش یا بین فرزندان پسرش تبعیض قایل گردد. ...

ادامه مطلب …

(۴۸۰۸) حکم هدیه دادن به کسی که با او کاری داری چیست؟

نباید هدیه به کارمندی برای انجام کاری که وظیفه اوست (و در صورت ندادن هدیه هم باز باید انجام دهد) داده شود....

ادامه مطلب …

(۴۸۴۱) پسر بزرگم منزلی دارد که حاصل کار و تجارت خودش است. آیا پسر دیگرم حقی بر این خانه دارد؟

اگر این منزل حاصل کار و تلاش خود اوست، برادرش هیچ حق و سهمی بر این خانه ندارد..

ادامه مطلب …

(۴۸۴۰) حکم بخشش نابرابر میان فرزندان

بر انسان واجب است که در اعطا بین فرزندانش عدالت را برقرار نماید و به پسر دو برابر دختر پول بدهد. ...

ادامه مطلب …

(۴۸۱۹) حکم بخشش ناعادلانه اموال توسط پدر پیش از وفات

اما اگر پدر می‌دانسته که این کار حرام است که انشاء الله گمان نمی‌کنم چنین بوده باشد، در این صورت این کار وی حرام بوده است....

ادامه مطلب …

(۴۸۴۲) آیا می‌توان یک ملک را در وصیت‌نامه تنها به برخی از ورثه اختصاص داد؟

جایز نیست انسان چیزی از اموالش را برای یک یا چند تن از فرزندانش وقف کند، زیرا این کار جور و ستمی آشکار است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه