پنج‌شنبه 24 شعبان 1447
۲۳ بهمن ۱۴۰۴
12 فوریه 2026

(۴۸۰۱) حکم قبول کردن هدیه چیست؟

(۴۸۰۱) سوال: حکم قبول کردن هدیه چیست؟

جواب:

قبول کردن هدیه سنت است، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هدیه قبول می­کردند، اما باید کسی که هدیه­ای قبول می­کند حتما این لطف هدیه دهنده را جبران کند چنان که پیامبر اسلام صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می­فرماید: : »من صنع إليكم معروفا فكافئوه، فإن لم تجدوا ما تكافئونه فادعوا له حتى تروا أنكم قد كافأتموه« »هر کس به شما لطفی کرد جبران کنید و اگر چیزی نیافتید برایش دعا کنید تا ببینید که جبران کرده­اید.

و قبول کردن هدیه در صورتی که فرد هدیه دهنده در هر مناسبت و هر دیدار با منت و تکرار، موجبات آزار ما را فراهم کند و هر بار بگوید: من برای تو فلان کار را انجام دادم و فلان چیز را خریدم و فلان کار نیکو را در حق تو کردم و … عاقلانه نیست و موجب ذلت و کاهش عزت نفس می­گردد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حُكْمُ قبول الهدية؟

فأجاب رحمه الله تعالى: قبول الهدية سُنَّة، لأن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- كان يقبل الهدية، ولكن ينبغي لمن أهدي له شيء أن يكافئ من أهدى إليه لقول النبي صلى الله عليه وعلى آله وسلم: «مَنْ صَنَعَ إِلَيْكُمْ مَعْرُوفًا فَكَافِئُوهُ». فإن لم تكن المكافأة مناسبة، فإنه يدعو له لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا مَا تُكَافِئُونَهُ، فَادْعُوا لَهُ حَتَّى تَرَوْا أَنَّكُمْ قَدْ كَافَأْتُمُوهُ».

وهذا أعني قبول الهدية ما لم يخش الإنسان أن يكون من المهدي منة عليه في المستقبل، بحيث يقطع عنقه كلما حصلت مناسبة، فيقول: أنا فعلت بك، وفعلت بك، وأهديتك، وصنعت إليك معروفا وما أشبه هذا، ففي مثل هذه الحال لا ينبغي أن يقبل الهدية، لما في ذلك من إذلال نفسه، أو التعرض لذلك.

مطالب مرتبط:

(۴۸۲۴) آیا سرپرست خانواده می‌تواند در بین وراث خود تبعیض قایل شود؟

انسان میتواند اگر در صحت و سلامت کامل به سر می‌برد، برخی از وراثش را به برخی دیگر برتری دهد. اما در مورد فرزندان خود حق چنین کاری را ندارد و تبعیض بین فرزندان جز بین دختران و پسران جایز نیست و باید سهم هر پسر دو برابر هر دختر باشد...

ادامه مطلب …

(۴۸۴۷) آیا کسی که هدیه‌ای به کسی داده، می‌تواند آن را پس بگیرد؟

اگر کسی هدیه‌ای به کس دیگری داد و دریافت کننده هدیه آن را دریافت کرد، پس گرفتن آن ابدا حلال نیست....

ادامه مطلب …

(۴۸۰۰) آیا اهدای هدیه برای انسان اجر و ثوابی در پی دارد؟

بله هدیه به انسان ثواب و اجر می­رساند زیرا احسان است و خداوند تعالی محسنین را دوست می­دارد...

ادامه مطلب …

(۴۸۳۰) حکم شرعی بخشش زمین به فرزند خدمت‌گزار در زمان حیات والدین

اگر فقط برای ثواب با تو کار می‌کند چیزی به او نده، اما اگر برای دستمزد با تو کار میکند، میتوانی دستمزدی که برای یک کارگر غیرخودی در نظر می‌گیری را برای او در نظر بگیری...

ادامه مطلب …

(۴۸۴۱) پسر بزرگم منزلی دارد که حاصل کار و تجارت خودش است. آیا پسر دیگرم حقی بر این خانه دارد؟

اگر این منزل حاصل کار و تلاش خود اوست، برادرش هیچ حق و سهمی بر این خانه ندارد..

ادامه مطلب …

(۴۸۱۴) حکم شرعی تبعیض میان فرزندان در بخشش مال

این امر حرام است و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از این کار نهی فرموده‌اند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه