چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

(۴۷۸۴) حکم استفاده شخصی از زمینی که وقف شده است

(۴۷۸۴) سوال: یک قطعه زمین دارم که یک رسید قانونی قدیمی دارد و در آن نوشته شده “وقف برای خدای تعالی” و روی آن نیز نوشته شده “وقف برای خدا، خریدار آن و فروشنده آن ملعون باد”. با علم به اینکه من در این زمین زراعت می­کنم و از سود آن استفاده می­کنم، آیا این کار حلال است یا حرام؟ آیا اینگونه وقف کردن جایز است؟

جواب:

وقف هنگامی صحیح است که از جانب مالک صورت گرفته باشد و شروط وقف در آن لحاظ شده باشد. وقف کننده نباید از عباراتی مانند لعن و … استفاده نماید و همین که از ادله شرعی استفاده کند کافی است و چه لعنت کند چه نکند، هر کس که کاربری آن را تغییر دهد گناه متوجه او خواهد بود. اما درباره استفاده از این موقوفه، اگر سوددهی یک موقوفه مختل شود، می­توان آن را فروخت و با پول آن چیز دیگری در جای دیگری وقف کرد یا در آن دست برد و … اما این کارها حتما باید پس از مراجعه به دادگاه و انجام تفحص قانونی و اخذ مجوزهای لازم انجام بگیرد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لدي قطعة أرض، ولها صلّ شرعي قديم، ومكتوب في الصَّلِّ وقف الله تعالى ومكتوب عليه «وقف الله ملعون بائعها وملعون شاريها»، مع العلم بأني أستغل هذه الأرض بالزراعة، وأكل من دخلها، فهل هو حلال أم حرام، أم ماذا، وهل يصح الوقف بهذا الأسلوب؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الوقف صحيح إذا كان من مالك، وتمت شروط الوقف، ولكن ما ينبغي للموقف أن يستعمل مثل هذه العبارات باللعن، إنه يكفي إذا أوقفها أن يثبت ذلك بطريق شرعي، ومَن غَيَّر، أو بَدَّل، فالإثم عليه، سواء قرن ذلك باللعنة، أم لم يقرن، وأما التصرف في هذا الوقف، فإنه إذا تعطلت منافع الوقف جاز بيعه، والتصرف فيه، وتؤخذ قيمته، وتُجعل في مكان آخر ينتفع به، ولكن ينبغي أن يكون هذا التصرف بعد مراجعة المحكمة، حتى تتبين الأمر وتتحققه، ثم تأذن بنقله إلى مكان آخر.

مطالب مرتبط:

(۴۷۷۴) حکم دریافت زمین به شرط قرائت روزانه قرآن

اگر صاحب زمین، این ملک را به عنوان اجرت برای این شخص و به ازای قرآنی که برای او می­خواند به وی داده که جایز نیست. زیرا قرائت از اعمال تقربی است..

ادامه مطلب …

(۴۷۶۹) ساخت مسجد به نیت پدر فوت‌شده، آیا صدقه جاریه محسوب می‌شود

بله برای او صدقه جاریه محسوب خواهد شد. اما او کسی نیست که آن را بنا کرده است، بلکه تو بنا کرده­ای. پس تا در این مسجد نماز خوانده شود و از آن به خلق سود و منفعتی برسد، اجرش به پدرت خواهد رسید...

ادامه مطلب …

(۴۷۷۱) حکم شرعی وقف زمین برای ثواب قرآن‌خوانی واقف

هتر بود این مال صرف آبادانی مساجد، چاپ کتاب­های مفید. کمک به طلبه­های فقیر و ... می­شد. اینها راه­هایی هستند که بسیار از وقفی که جد شما انجام داده نیکوتراند. ...

ادامه مطلب …

(۴۷۶۷) کدام برای ثروتمند مسلمان بهتر است، ساخت مسجد یا کمک به فقرا؟

باید دید کدام یک از آنها بیشتر مورد نیاز است. اگر مردم در تنگنا و مضیقه سختی بوده و بسیار نیازمند بودند، در این حالت صدقه انتخاب بهتری است، چون باعث آزاد شدن و راحتی بندگان خدا می­شود. اما اگر مردم در خیر و نعمت و فراوانی و رفاه بودند و نیاز به مسجد داشتند، در این حالت ساخت مسجد بهتر است...

ادامه مطلب …

(۴۷۷۷) حکم بی‌توجهی به زمین‌های اوقافی و پیامدهای آن

در حالت کلی جایز نیست متولیان اماکن موقوفه، این اماکن را به حال خود رها کنند و اهمال پیشه کنند، بلکه بر آنها واجب است که از آن به نحو احسن مراقبت کنند و در صورت امکان از آن استفاده کنند...

ادامه مطلب …

(۴۷۹۸) حکم استفاده شخصی از بخشی از پول صدقه در امور خیریه

بله این کار جایز است و اشکالی در آن نیست. ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه