پنج‌شنبه 16 رمضان 1447
۱۴ اسفند ۱۴۰۴
5 مارس 2026

(۴۷۱۱) کم شرعی تأخیر در پرداخت حقوق کارگر

(۴۷۱۱) سوال: من نزد شخصی با حقوق ماهیانه کار می کنم، با وجود اینکه من کاملا وظیفه ام را انجام می دهم، این شخص حقوق مرا بیش از حد متعارف به تأخیر می اندازد: سه ماه یا چهار ماه، و بهانه می آورد که چیزی ندارم که پرداخت کنم، با توجه به اینکه من از بعضی از گارگران وی شنیده ام که او آنچه که بر ذمه اش ( عهده اش) است کامل نمی پردازد، آیا جایز است از باب احتیاط، حقوق خود را بدون اطلاع وی بگیرم؟

جواب:

برای انسان شایسته نیست اگر کسی به او ظلم کرد و حقش را به طور کامل از او دریافت نکرد، بدون اطلاع مالش را بگیرد، زیرا پیامبر _ سلام و درود خدا بر او و خاندانش باد- فرمود: « امانت آن کس که تو را امین دانسته ادا کن  و به آن کس که به تو خیانت کرده است، خیانت مکن». گرفتن آن ( مال) بدون اطلاع وی خیانت است مگر در نفقه، پس اگر کسی دارای نفقه است، وکسی که نفقه بر عهده اوست آن را به وی پرداخت نکرد، او می تواند که از مال وی بدون اطلاعش،  بردارد، به همین دلیل هند بنت عتبه از پیامبر _ سلام و دروخد خدا بر او و خاندانش باد- سوال کرد و گفت: یا رسول الله همانا ابو سفیان مرد بخیلی است و آنچه را که به من می دهد کفاف من و فرزندم را نمی کند اما از او می گیرم در حالی که نمی داند، پس [رسول خدا ص] فرمود: آنچه را که کفاف تو و فرزندت را می کند، منصفانه بگیر».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أعمل عند شخص بمرتب شهري، ومع أنني أقوم بواجبي بشكل كامل، يقوم هذا الشخص بتأخير المرتب المستحق أكثر مما هو متعارف عليه ثلاثة شهور، أو أربعة شهور، ويتذرع بأن ليس لديه ما يدفع، مع العلم بأني سمعت من بعض العمالة عنده بأنه لا يعطي ما هو مستحق في ذمته بشكل كامل، فهل يجوز أن آخذ أجري من دون علمه من باب الحيطة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا يَحِلُّ لإنسان إذا ظلمه أحد، ولم يُوفّه حقه أن يأخذ من ماله بغير علمه، لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- قال: «أَدَّ الْأَمَانَةَ إِلَى مَنِ اثْتَمَنَكَ، وَلَا تَخَنْ مَنْ خَانَكَ». وأخذه بلا علمه خيانة، إلا اثْ في النفقة فقط، فإن الذي له النفقة إذا لم يقم بها من تجب عليه، فله أن يأخذ من ماله بغير علمه، وذلك لأن هند بنت عتبة رضي الله عنها سألت النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- وقالت: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا سُفْيَانَ رَجُلٌ شَحِيحٌ، وَلَيْسَ يُعْطِينِي مَا يَكْفِينِي وَوَلَدِي، إِلَّا مَا أَخَذْتُ مِنْهُ وَهُوَ لَا يَعْلَمُ، فَقَالَ: «خُذِي مَا يَكْفِيكِ وَوَلَدَكِ، بِالْمَعْرُوفِ».

مطالب مرتبط:

(۴۶۹۶) حكم اخذ اجرت در ازای قرائت قرآن و اذان گفتن و نماز خواندن

گرفتن رزق از بیت المال برای امامت مشکلی ندارد، زیرا بیت المال برای مصالح مسلمین مصرف می­شود و یکی از مصالح مسلمین امامت آنها در مساجد است...

ادامه مطلب …

(۴۶۸۷) حکم استثمار کارگر نیازمند توسط کارفرما و نقض قرارداد کاری

این کار کاملا حرام است و در شان مومنان نیست...

ادامه مطلب …

(۴۷۱۶) آیا فوت ناشی از بیهوشی یا خطای پزشکی شهید محسوب می‌شود؟

او شهید محسوب نمی شود، زیرا این مرگ با انتخاب و عمل او اتفاق افتاده است...

ادامه مطلب …

(۴۷۱۴) حکم پرداخت مبلغ اضافی به کارگر به خاطر حسن رفتار

رای کارگر، زیرا تو به خاطر حسن رفتارش، تنها به او داده ای و صاحب کارگاه حقوق عادی خود را دارد....

ادامه مطلب …

(۴۷۱۰) حکم شهادت دروغ و انکار حقوق کارگر

هر کس شهادتی که به آن آگاه است، کتمان کند، خداوند در موردش می فرماید:...

ادامه مطلب …

(۴۶۹۹) حکم دریافت پول برای خواندن قرآن به نیت شفا

انسان نباید به ازای قرائت قرآن پولی از کسی بگیرد. قرائت قرآن جزو عبادات است و عبادات باید به صورت خالص برای خدای تعالی انجام شوند و انسان نباید آن را به منظوری دنیوی انجام دهد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه