چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

(۴۶۸۹) حکم پرداخت کمتر از مزد توافق شده به کارگر

(۴۶۸۹) سوال: اگر شخصی کارگری را با حقوقی توافقی استخدام نماید، اما در آخر ماه و هنگام پرداخت حقوق، با توجیه اینکه کار انجام شده کمتر از مقدار مطلوب بوده، پول کمتری به کارگر برداخت کند، آیا مرتکب گناه شده است؟ لطفا پاسخ بدهید خداوند به شما اجر اخروی عنایت بفرماید.

جواب:

بله. اگر کسی کارگری به کار بگمارد و به صورت کامل از او کار بکشد، سپس دستمزد او را کامل به او ندهد، خداوند در روز قیامت دشمن او خواهد بود. الله تعالی در حدیثی قدسی می­فرماید: ”  ثلاثةٌ أنا خَصمُهُم يَومَ القِيامَةِ : رَجُلٌ أعطى بي ثُمّ غَدَرَ ، و رَجُلٌ باعَ حُرّا فَأكَلَ ثَمَنَهُ ، و رجُلٌ استَأجَرَ أجِيرا فَاستَوفى مِنهُ العَمَلَ و لم يُوَفِّهِ أجرَه .

“سه كسند كه روز قيامت من دشمن آنها هستم : مردى كه با من پيمان بندد و سپس خيانت كند، مردى كه انسان آزادى را [برده كند و او را] بفروشد و بهايش را بخورد و مردى كه مزدورى را اجير كند و از او كاملاً كار بكشد و مزدش را به طور كامل نپردازد.”

اما اگر کارگر در کار کم و کاستی نشان داده است، ممکن است دلیل موجهی داشته باشد (مثلا به نحوی کارفرما مسبب باشد)، یا اینکه هیچ دلیلی نداشته و انسان اهمال کاری بوده است که برای هر کدام تدبیر و راه حلی وجود دارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما توجيه فضيلة الشيخ إلى رجل استأجر عاملًا براتب اتفقا عليه فيما بينهم، ولكن عند نهاية الشهر نقص من أجره بحجة أن عمله قليل، أثابكم الله؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم إذا استأجر الإنسان أجيرا، واستوفى حقه من الأجير كاملا، ونقص من أجره، يعني لم يعطه الأجرة كاملة، فإن الله -تعالى- خصمه يوم القيامة، قال الله -تعالى- ثلاثة في الحديث القدسي: «ثَلَاثَةٌ أَنَا خَصْمُهُمْ يَوْمَ القِيَامَةِ: رَجُلٌ أَعْطَى بِي ثُمَّ غَدَرَ، وَرَجُلٌ بَاعَ حُرًّا فَأَكَلَ ثَمَنَهُ، وَرَجُلٌ اسْتَأْجَرَ أَجِيرًا فَاسْتَوْفَى مِنْهُ، وَلَمْ يُعْطِ أَجْرَهُ».

أما إذا كان الأجير قد نقص شيئًا من العمل المتفق عليه، فهذا يُنظر فيه قد يكون لعذر، وقد يكون السبب المستأجر، وقد يكون لغير عذر، ولكنه متلاعب، ولكل حال حكمه.

مطالب مرتبط:

(۴۶۸۸) آیا درآمد حاصل از کار دوم بدون اطلاع کارفرما حرام است؟

تا زمانی که بین تو و ضامنت شرط و توافقی مبنی بر که چه با اجرت و جه بدون اجرت نباید برای دیگران کار بکنی...

ادامه مطلب …

(۴۷۰۶) گرفتن خانه با قرارداد صبره چگونه است؟

عرف عام مانند مالک ملک صبره شده است و در ملک زراعت می­کند و جوی آب می­زند و چاه می­کند و اگر زمین مسکونی باشد در آن مسکن بنا می­نهد و آن را اجاره می­دهد و به طور خلاصه تا وقتی که صبره برقرار باشد، مانند یک مالک در آن رفتار می­کند و مانند مستاجر نیست که تنها وفق بندهای اجاره می­تواند رفتار کند....

ادامه مطلب …

(۴۷۰۰) آیا آیه ۷۹ سوره بقره شامل کسانی می‌شود که قرآن می‌نویسند و برای آن پول می‌گیرند؟

معنی این آیه این است که: خداوند به کسانی که به او افترای دروغ می­بندند، یعنی به دست خود کلامی نوشته و سپس به مردم می­گویند این از نزد خدا است ...

ادامه مطلب …

(۴۷۰۸) آیا دریافت درصدی از درآمد کارگران پس از اجازه دادن به آنها برای کار آزاد جایز است؟

اگر کار کارفرما با کارگری تمام شد، می­تواند اگر مدت قرارداد تمام شده او را به کشورش بازگرداند، یا اینکه آنها را مطابق قانون به کفیل دیگری واگذار کند. اما اگر چنین نکرد حلال نیست از آنها و از کار آنها پول بگیرد، زیرا هیچ نقشی در کار و شغل آنها در بازار ندارد...

ادامه مطلب …

(۴۷۰۴) حکم شرعی دریافت دستمزد برای تدریس قرآن

همان طور که انسان مصحفی با پول می­خرد تا آن را قرائت کند، همان طور می­تواند کسی را استخدام کند تا به او قرائت قرآن را آموزش دهد و هیچ اشکالی در این امر نیست....

ادامه مطلب …

(۴۷۰۳) حکم شرعی در مورد تقسیم ارث و عمل به وصیت پدر و مادر پس از فوت آنان

از آنچه پدرتان به ارث گذارده، یک سوم آن صرف عمل به وصیتش می­گردد و بقیه تقسیم می­شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه