شنبه 5 محرم 1448
۳۰ خرداد ۱۴۰۵
20 ژوئن 2026

(۴۶۸۸) آیا درآمد حاصل از کار دوم بدون اطلاع کارفرما حرام است؟

(۴۶۸۸) سوال: من یک شهروند عرب هستم که در عربستان کار می­کنم. کار من اینجا با یک ضامن و به بهترین وجه در حال انجام است. اما مدتی است فرصت شغلی جدیدی خارج از موسسه به من دست داده که از آن مقداری پول به دست آورده­ام و این کار را بدون اطلاع ضامن انجام داده­ام. خدا شاهد است که من به این مبلغ نیاز داشتم. حال سوال من این است: با توجه به این که یکی از شروط توافق نامه بازنشستگی این است که چه با اجرت و چه بدون اجرت نباید برای دیگران کار کنم، آیا این مبلغی که از این کار به دست آورده­ام حرام است؟ لطفا بنده را راهنمایی بفرمایید خداوند به شما اجر عنایت بفرماید.

جواب:

تا زمانی که بین تو و ضامنت شرط و توافقی مبنی بر که چه با اجرت و جه بدون اجرت نباید برای دیگران کار بکنی وجود دارد، پس کار کردن برای دیگران با اجرت برای تو جایز نبوده و حرام است و  در چنین مواردی باید ضامن خود را از این کاری که کرده­ای مطلع سازی، زیرا این کار تو مخالف این سخن پروردگار است که می­فرماید: ” يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ” ”  ای کسانی که ایمان آورده اید! به پیمانها (و قرار دادهای خود) وفا کنید” (المائده ١) و امر به وافا  به توافقات و قراردادها، امر به وفای اصل و وصف آنها است (اگر مخالف کتاب خدا و سنت نباشند) پس بر تو واجب است که در این امر به ضامن خود رجوع کنی.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنني مواطن عربي أعمل بالمملكة العربية السعودية، وإنني أعمل مع الكفيل السعودي على خير وجه، ومنذ فترة جاءتني فرصة عمل خارجية، أي بعيدا عن المؤسسة، ونتج عن عملي هذا أنني حصلت على أجر، وهذا بغير علم الكفيل، ويعلم الله أنني كنت محتاجا إلى هذا المبلغ، وإنني أتساءل: هل هذا المبلغ الذي حصلت عليه حرام؟ مع العلم أن هناك شرطا من شروط التعاقد يقول بعدم العمل لدى الغير بأجر، أو بدون أجر، أفيدوني وفقكم الله إلى هداية المسلمين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نقول ما دام بينك وبين كفيلك شرط، وهو ألا تعمل عند غيره بأجر ولا بغيره فإنه لا يجوز لك أن تعمل عند غيره بأجر، فإن فعلت فهو مُحرّم عليك، ويجب عليك في مثل هذه الحال أن تبلغ كفيلك بما فعلت، لأن فعلك هذا مُنافٍ لقول الله -تعالى-: ﴿ يَأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ [المائدة: 1]، والأمر بالوفاء بالعقود أمر بالوفاء بأصلها ووصفها، وهو الشرط الذي اشترط فيها ، إذا لم يكن مخالفا لكتاب الله وسنة رسوله صلى الله عليه وسلم، فالواجب عليك إذن مراجعة كفيلك في هذا الأمر.

مطالب مرتبط:

(۴۷۰۳) حکم شرعی در مورد تقسیم ارث و عمل به وصیت پدر و مادر پس از فوت آنان

از آنچه پدرتان به ارث گذارده، یک سوم آن صرف عمل به وصیتش می­گردد و بقیه تقسیم می­شود....

ادامه مطلب …

(۴۶۹۵) حکم دریافت پول برای قرائت قرآن و اجرت دادن به قاری

استخدام کردن قاری و پرداخت کردن پول به قاری به ازای قرائت قرآن حرام است و جایز نیست. ...

ادامه مطلب …

(۴۷۱۱) کم شرعی تأخیر در پرداخت حقوق کارگر

برای انسان شایسته نیست اگر کسی به او ظلم کرد و حقش را به طور کامل از او دریافت نکرد، بدون اطلاع مالش را بگیرد،...

ادامه مطلب …

(۴۶۹۶) حكم اخذ اجرت در ازای قرائت قرآن و اذان گفتن و نماز خواندن

گرفتن رزق از بیت المال برای امامت مشکلی ندارد، زیرا بیت المال برای مصالح مسلمین مصرف می­شود و یکی از مصالح مسلمین امامت آنها در مساجد است...

ادامه مطلب …

(۴۶۹۹) حکم دریافت پول برای خواندن قرآن به نیت شفا

انسان نباید به ازای قرائت قرآن پولی از کسی بگیرد. قرائت قرآن جزو عبادات است و عبادات باید به صورت خالص برای خدای تعالی انجام شوند و انسان نباید آن را به منظوری دنیوی انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۴۷۱۰) حکم شهادت دروغ و انکار حقوق کارگر

هر کس شهادتی که به آن آگاه است، کتمان کند، خداوند در موردش می فرماید:...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه