جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۴۵۶۵) حکم فروش عینه و فروش با تورق چیست؟

(۴۵۶۵) سوال: حکم فروش عینه و فروش با تورق چیست؟

جواب:

فروش عینه آن است که انسان چیزی را به نسیه بفروشد سپس با قیمت کمتر و به صورت نقدی همان کالا را دوباره بخرد. مثلا خودرویی را به قیمت شصت هزار به صورت قسطی بفروشد و سپس همان را به قیمت چهل هزار و به صورت نقد بخرد. این همان مساله “عینه” است و حرام است زیرا یک حیله ربوی بوده و خرید به حالت صوری انجام می­گیرد. اما اگر مشتری ماشین را به کس دیگری (با قیمت کمتر و نقدی) بفروشد تورق کرده است. درباره مساله تورق بین علما اختلاف وجود دارد. برخی آن را زیرمجموعه­ی عینه دانسته­اند و برخی دیگر آن را بلااشکال می­دانند اما می­گویند شرط احتیاط این است که از آن دوری گزیده شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم بيع العينة، وبيع التَّوَرُّق؟

فأجاب رحمه الله تعالى: بيع العينة أن يبيع الإنسان شيئاً بثمن مؤجل ثم يشتريه بثمن أقل نقدا، مثل أن يبيع هذه السيارة بستين ألفا مؤجلة بأقساط ثم يعود ويشتريها من صاحبها بأربعين ألفًا نقدًا، فهذه هي مسألة العينة، وهي حرام لأنها حيلة على الربا بصورة بيع غير مقصود، وأما إذا باعها المشتري على شخص آخر بأقل مما اشتراها به يريد دراهمها، فهذه مسألة «التَّوَرُّق»، وقد اختلف فيها العلماء، فمنهم من ألحقها بمسألة العينة، ومنهم من قال: إنه لا بأس بها، والاحتياط ألا يُتَعَامَلَ بها.

مطالب مرتبط:

(۴۵۶۱) آیا فروش کالایی با قیمت بالاتر به‌ جای قرض، ربای پنهان محسوب می‌شود؟

برخی علما قویا ما را از انجام آن نهی کرده ­اند. یکی از این علما شیخ الاسلام ابن تیمیه است که تورق را منع کرده ...

ادامه مطلب …

(۴۵۵۹) حکم بیع با اقساط

فروش اقساط (نسیه) جایز است...

ادامه مطلب …

(۴۵۵۷) حکم خرید طلای اقساط چیست؟

خرید طلا به صورت قسطی اگر با غیر از ارز ورقی و طلا و نقره خریداری شود مشکلی ندارد،  مثلا خریدن طلا با خرما یا گندم یا ماشین وغیره اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۴۵۴۵) حکم شرعی خرید اقساطی کالا برای شخص مدیون

حکم آن تحریم است، یعنی این کار حرام است....

ادامه مطلب …

(۴۵۴۴) بیع عینه چیست؟

بیع عینه به خرید کالا به صورت نسیه و فروش نقدی آن به بهای کمتر گفته می شود....

ادامه مطلب …

(۴۵۴۷) حکم قرض‌ دادن کالای واحد به چند نفر بدون تحویل

متاسفانه بسیاری از مسلمین به آن مبتلا شده اند، و در واقع ناراحت کننده و تلخ است ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه