دوشنبه 10 ربیع‌الثانی 1448
۳۰ شهریور ۱۴۰۵
21 سپتامبر 2026

(۴۳۴۲) حكم خروج حاجی از منی به بازار در ایام تشریق

(۴۳۴۲) سوال: شیخ بزرگوار آیا شخصی که سه روز در منی ماند بر او واجب نمی‌شود که به بازار برود و اگر رفت آیا حج آن باطل می‌شود یا نه؟

جواب:

حج‌کننده در روز هشتم به منی می‌رود و در صبح روز نهم بیرون می‌آید سپس صبح روز عید برمی‌گردد اما وجود او در روز هشتم در آن‌جا سنت است و واجب نیست و اما وجود او در روز عید و بعد آن است که شب ماندن شب یازدهم و دوازدهم در منی واجب می‌باشد اما شب سیزدهم اگر خواست می‌ماند و اگر نخواست تعجیل می‌کند زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَٱذۡكُرُوا۟ ٱللَّهَ فِیۤ أَیَّامࣲ مَّعۡدُودَ ٰ⁠تࣲۚ فَمَن تَعَجَّلَ فِی یَوۡمَیۡنِ فَلَاۤ إِثۡمَ عَلَیۡهِ وَمَن تَأَخَّرَ فَلَاۤ إِثۡمَ عَلَیۡهِۖ لِمَنِ ٱتَّقَىٰ} [سوره البقرة: ۲۰۳] : (و الله را در روزهای معین و شمرده (که سه روز ایام تشریق: ۱۱و۱۲و۱۳ ماه ذیحجه است) یاد کنید. پس کسی‌که شتاب کند؛ و در دو روز (اعمال را انجام دهد) گناهی بر او نیست. و کسی‌که تأخیر کند (و اعمال را در سه روز انجام دهد) گناهی بر او نیست (این رخصت) برای کسی‌که تقوا پیشه کند، و از الله بترسید): و ایام معدودات، ایام تشریق هستند که همان سه روز بعد از عید است یا تا روز سیزدهم اگر تأخیز کند ولی فقها می‌گویند: واجب، ماندن در شب می‌باشد اما در روز واجب نیست ولی شکی نیست که ماندن در منی در روز عید و ایام تشریق یا دو روز ایام تشریق سنت است و اگر یک شب و روزی تعجیل کرد یعنی در منی یک شب و روزی می‌ماند اگر که بر او مشقتی وجود دارد زیرا حج نوعی از جهاد است و معلوم است که در آن مشقت وجود دارد و بر همین مبنا اگر کسی از منی به خاطر خرید چیزی در این ایام به مکه رود اشکالی ندارد چون که خرید خود را می‌کند و برمی‌گردد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: فضيلة الشيخ هل الشخص إذا جلس في مِنّى ثلاثة أيام لا يجب عليه الخروج إلى السوق، فإن خرج هل تكون حَجَّتُه باطلة أم لا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الحاج يخرج إلى منى في اليوم الثامن، ويغادرها في صباح اليوم التاسع، ثم يعود إليها في صباح يوم العيد، فأما وجوده فيها في اليوم الثامن فهو سنة، وليس بواجب، وأما وجوده فيها يوم العيد وما بعده، فإن الواجب عليه أن يبيت ليلة الحادي عشر وليلة الثاني عشر في منى، وأما ليلة الثالث عشر فإن شاء بات وإن شاء ،تعجل، لقول الله تعالى: ﴿ وَاذْكُرُوا اللَّهَ فِي أَيَّامٍ مَعْدُودَاتٍ فَمَن تَعَجَلَ فِي يَوْمَيْنِ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ وَمَن تَأَخَّرَ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ لِمَنِ اتَّقَى ﴾ [البقرة: ۲۰۳]، والأيام المعدودات هي أيام التشريق، وهي ثلاثة أيام بعد العيد، فالحاج يبقى في مِنّى من يوم العيد إلى اليوم الثاني عشر إن تعجل، أو إلى اليوم الثالث عشر إن تأخر ، لكن الفقهاء -رحمهم الله – يقولون: إن الواجب هو البقاء في الليل، وأما في النهار فليس بواجب، لكن لا شك أنه من السُّنَّةِ أن يبقى الإنسان في منى يوم العيد، وأيام التشريق كلها أو يومين منها، إن تعجل ليلا ونهارا، يعني أن يبقى في مِنّى ليلا ونهارًا، وإن كان عليه شيء من المشقة، لأن الْحَجَّ نوع من الجهاد لا بُدَّ فيه من مشقة، وبناءً على ذلك لو أن أحدا نزل من مِنّى إلى مكة لشراء شيء في هذه الأيام، فإنه لا حرج عليه ولا بأس، لأنه سوف يشتري ويرجع.

مطالب مرتبط:

(۴۳۰۸) حکم وکالت در رمی جمره اول برای حاجی ناتوان

واجب است که خودش رمی کند مگر این که آن مرد یا زن مریض باشد یا این که حامله باشد و برای فرزندش بترسد یا مانند آن که کسی از او نیابت می‌کند....

ادامه مطلب …

(۴۳۸۱) پس از اتمام عمره، آیا می‌توان برای دیگری عمره انجام داد؟

این را سنت نمی‌دانیم بلکه بدعت نیز می‌باشد لذا انسان هنگامی که عمره را به پایان رساند از زمانی که به مکه رسید و این که به تنعیم برود و عمره‌ی دیگری را به جا آورد از روش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش نمی‌باشد....

ادامه مطلب …

(۴۳۹۱) حکم انجام چند عمره پیاپی در یک سفر

این که انسان در یک سفر بیش‌تر از یک عمره کند بدعت می‌باشد زیرا عبادات بر توقیف بنا شده است و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش وارد نشده است...

ادامه مطلب …

(۴۳۴۹) آیا تأخیر در رمی روز اول ایام تشریق تا از بین رفتن شلوغی جایز است؟

آنچه از سنت می‌دانیم این است که رمی جمره‌ی عقبه روز عید از آخر شب عید تا طلوع فجر شب یازدهم می‌باشد ولی برای کسانی کم می‌توانند افضل این است که رمی نکنند تا طلوع خورشید و رمی جمرات ایام تشریق از زوال خورشید است...

ادامه مطلب …

(۴۳۲۵) حکم پوشیدن لباس پیش از ذبح قربانی در حج پس از رمی، طواف و حلق

بله جایز است زیرا انسان هنگامی که در روز عید رمی جمره‌ی عقبه را به جا آورد و سرش را تراشید، تحلل اول صورت گرفته است و برای او جایز است که لباسش را بپوشد...

ادامه مطلب …

(۴۳۲۳) حکم تراشیدن سر پیش از ذبح قربانی در روز عید

تراشیدن سرت قبل از ذبح اشکالی ندارد و حرجی در آن نیست و فدیه‌ای برای تو لازم نمی‌باشد ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه